Yerin 1,5 Kilometre Altına Dev Tesis Kuruyorlar: İnsanlığın Kaderini Değiştirebilir
ABD'nin Güney Dakota eyaletinde, yerin yaklaşık 1,5 kilometre altında evrenin sırlarını çözmeyi hedefleyen devasa bir bilimsel deneyin inşası başladı. Fermilab, CERN ve SURF ekipleri, Derin Yeraltı Nötrino Deneyi (DUNE) için binlerce çelik kirişi tek tek aşağı indirerek dedektör yapılarının montajına geçti.
Detaylar 👇
Kaynak: Fermilab
Güney Dakota'da yerin yaklaşık 1,5 kilometre altında dev dedektörlerin çelik iskeletinin montajına başlandı.
Derin Yeraltı Nötrino Deneyi (DUNE) kapsamında Güney Dakota'nın Lead kentindeki Sanford Yeraltı Araştırma Tesisi'nde (SURF) çalışmalar Kasım ayının başında başladı. Fermilab, CERN ve SURF ekipleri, yüzeyden tek tek indirilen binlerce kırmızı çelik kirişi montaj alanında birleştirmeye koyuldu. Kirişler, deneyin iki dedektör modülünün kriyostatlarının dış yapısını oluşturacak. Çalışma alanı yerin 1.478 metre altında bulunuyor.
Yeraltına inilmesinin nedeni ise kozmik ışınlar. Fermilab araştırmacılarına göre dedektörleri yüzeyin altına yerleştirmek, kozmik arka plan gürültüsünü ciddi biçimde azaltıyor. Bu sayede Fermilab'dan gönderilen nötrinoların yanı sıra Güneş ya da yakındaki bir süpernovadan gelen nötrinolar da hassas biçimde incelenebilecek.
Her biri yaklaşık 17 bin ton sıvı argon tutacak iki dev kriyostatın tasarımı CERN'e ait.
Kriyostatlar, sıvı argonu yaklaşık eksi 184 derecede tutmak için tasarlanmış dev yalıtımlı kaplar. Her biri 65,8 metre uzunluğunda, 18,9 metre genişliğinde ve 18,3 metre yüksekliğinde. Fermilab'ın verdiği karşılaştırmaya göre her biri bir Boeing 747'den uzun ve Hollywood tabelasından bir kat daha yüksek. İki kriyostatın her birinde yaklaşık 17 bin ton sıvı argon bulunacak.
Toplam 2.600 çelik kiriş kullanılacak. Kriyostatlar için gereken 6.200 tondan fazla çelik CERN'in katkısı. CERN aynı zamanda tasarım, planlama, lojistik ve kurulum işlerini yürütüyor. Bu, CERN'in Avrupa dışındaki bir deneye bu ölçekte katkı sunduğu ilk proje oluyor. İlk kriyostatın montajı güney mağarada sürerken, ikinci kriyostatın çelik parçaları kuzey mağaraya indirilmeye başlandı. Burada montajın gelecek yıl başlaması bekleniyor.
Fermilab'dan fırlatılacak nötrino demeti 1.300 kilometre yol katedip bu dedektörlere ulaşacak.
DUNE'da Illinois'in Batavia kentindeki Fermilab'dan, yaklaşık 1.300 kilometre uzaktaki Güney Dakota'ya nötrino demeti gönderilecek. Parçacıklar yer kabuğunun içinden geçerek yol alacak. Işın kaynağının yakınındaki ikinci bir dedektör ise parçacıkları yolculuk başlamadan ölçecek. Nötrinolar Büyük Patlama'dan sonra ortaya çıkan ilk parçacıklar arasında yer alıyor. Deneyle, evrenin oluşumunun yanı sıra maddenin neden baskın olduğu sorusuna da yanıt aranıyor.
Planlamaya göre yeraltı alanının 2029'da, dedektör düzeneğinin ise 2030'da tamamlanması öngörülüyor. Nötrino demetinin 2031'e kadar yeraltındaki dedektörlere gönderilmesi bekleniyor. Dünya genelinden 1.500'den fazla araştırmacının yer aldığı deneyin 2040'ların sonlarına kadar sürmesi planlanıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın