Vombatların Neden Küp Şeklinde Dışkıladığı Ortaya Çıktı: Sebebi Tahmin Edilenden Farklı
Avustralya'ya özgü keseli hayvanlar olan vombatların neden ve nasıl küp şeklinde dışkıladığı bilim insanlarının uzun süredir üzerinde çalıştığı bir konuydu. Doğadaki en ilginç biyolojik süreçlerden biri olarak kabul edilen bu durum üzerine çalışan bir grup makine mühendisi ve biyolog, yürüttükleri son araştırmayla bu gizemi gün yüzüne çıkardı.
Yapılan araştırma, küp şeklinin bilinenin aksine kare bir anüsten veya kemik sıkıştırmasından değil, bağırsağın son bölümündeki özel kas hareketleri ve esneklik farkından kaynaklandığını ortaya koydu.
Yaklaşık 1 metre uzunluğunda ve 30 kg ağırlığında olan wombatlar, iletişim kurmak ve bölgelerini işaretlemek amacıyla dışkılarını stratejik yüksek noktalara bırakıyor.
Küp şekli ise dışkıların yuvarlanıp kaybolmasını önleyen doğal bir avantaj sağlıyor.
Yıllarca vombatların kare şeklinde anal sfinkterlere (kas halkası) sahip olduğu ya da pelvik kemiklerini dışkıyı sıkıştırmak için kullandığı öne sürülmüştü. Ancak canlı bir çıplak burunlu vombat üzerinde yapılan bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları bu iddiaları çürüttü. Taramalar, anüsün diğer tüm hayvanlardaki gibi yuvarlak olduğunu ve pelvik kemiklerin bağırsaktan dışkıyı sıkıştıramayacak kadar uzakta yer aldığını gösterdi.
Trafik kazalarında ölen üç wombatın sindirim sistemini inceleyen (diseksiyon) araştırmacılar, dışkının son aşamada kuruyarak küp şeklini aldığını tespit etti.
Bağırsağın son %17'lik kısmında su oranı ciddi oranda düşüyor; bu durum dışkının verilen şekli daha sağlam muhafaza etmesine yardımcı oluyor.
Asıl şekillendirme ise bağırsağın dokusundaki sertlik farklarından kaynaklanıyor. Mikroskop altında yapılan incelemelerde bağırsağın son bölümünün homojen olmadığı, çevre boyunca iki sert ve iki yumuşak bölgeden oluşan 'sert-yumuşak-sert-yumuşak' bir yapıya sahip olduğu görüldü. Araştırmacılar bu dokuyu 'iki ucu hafifçe gergin, orta kısmı sarkık bir lastik bant' modeline benzetiyor. Elastik ve gergin kısımların farklı hızlarda kasılıp sıkışması, dışkı üzerinde dik köşelerin oluşmasını sağlıyor.
Yıldız Şeklinde Dışkılayan Hayvanlar Mümkün mü?
Araştırmacılar, elde ettikleri verilerle bağırsağın 2 boyutlu bir kesitini temsil eden bir bilgisayar simülasyonu geliştirdi. Bağırsaktaki farklı sertlik bölgeleri modele eklendiğinde kare şeklin oluştuğu, homojen yapıya geçildiğinde ise kare şeklin kaybolduğu doğrulandı.
Model parametrelerini değiştiren bilim insanları, bağırsak çevresindeki sertlik bölgesi sayısının 3 veya 4'e çıkarılması durumunda altıgen ya da sekizgen dışkıların oluşacağını hesapladı. Bu durum, doğada farklı kas yapılarına sahip yıldız veya çokgen şeklinde dışkılayabilen canlıların teorik olarak var olabileceğini gösteriyor.
Şu anda insan eliyle yapılan endüstriyel küp üretimleri çoğunlukla kalıplama veya kesme yöntemleriyle gerçekleştiriliyor.
Bilim insanları, vombatların bağırsaklarındaki bu özel esneklik ve sıkıştırma mekanizmasının, gelecekte geometrik şekillerin üretilmesinde yeni ve alternatif bir mühendislik yöntemi olarak sanayiye ilham verebileceğine inanıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın