PHP Nedir, Ne İşe Yarar? Avrupa'da Devlet Sitelerini Kapattıran PHP Açığı Neden Önemli?
PHP nedir, ne işe yarar?
PHP, web sitelerinin sunucu tarafında çalışan bir programlama dili. Bir siteye girdiğinizde sayfayı oluşturan kodun bir kısmı sizin tarayıcınızda değil, sitenin barındığı sunucuda çalışır. PHP tam olarak bu işi yapar.
Üye girişi, form gönderme, yorum yazma, ürün listeleme ya da bir haberin veritabanından çekilip sayfada gösterilmesi gibi işlemler sıklıkla PHP ile yapılır. Sunucu PHP kodunu çalıştırır, ortaya çıkan sayfayı ziyaretçinin tarayıcısına gönderir.
Pek çok popüler içerik yönetim sistemi ve blog altyapısı da PHP ile yazılmış durumda. Kullanıcı bu altyapıları kullanırken PHP'yi görmez ama site onun sayesinde çalışır.
PHP'yi kim geliştirdi, açılımı ne?
PHP'nin ilk sürümünü 1994'te Rasmus Lerdorf yazdı. Lerdorf, çevrim içi özgeçmişini kaç kişinin ziyaret ettiğini takip etmek için küçük araçlar hazırlamıştı. Bu araçların adı Personal Home Page Tools, yani Kişisel Ana Sayfa Araçlarıydı.
Zamanla proje büyüdü ve 1998'de çıkan PHP 3 ile kişisel kullanım vurgusu kaldırıldı. Bugün PHP, kendi adını içinde barındıran bir kısaltma olarak PHP Hypertext Preprocessor anlamına geliyor.
Dilin gelişiminde Zeev Suraski ve Andi Gutmans'ın geliştirdiği Zend motoru da önemli rol oynadı. PHP 4 2000'de, PHP 5 2004'te, PHP 7 2015'te, PHP 8 ise 2020'de yayımlandı. En güncel ana sürüm, 20 Kasım 2025'te çıkan PHP 8.5.
PHP'deki açık neden bu kadar çok siteyi etkiledi?
Sorunun boyutu PHP'nin yaygınlığından kaynaklanıyor. Web teknolojilerini izleyen W3Techs'in 22 Ekim 2026 verileri, sunucu tarafında kullandığı dil tespit edilebilen sitelerin yüzde 69,3'ünün PHP kullandığını gösteriyor. PHP kullanan sitelerin yüzde 65,3'ü sürüm 8'de, yüzde 26,9'u sürüm 7'de, yüzde 7,7'si ise sürüm 5'te.
PHP geliştiricileri 20 Ekim'de iki kritik açık duyurdu. Avrupalı siber güvenlik yetkilileri, saldırganların kimlik doğrulaması olmadan savunmasız sistemlerde komut çalıştırabileceği uyarısında bulundu. Yamayı hemen uygulayamayan birçok kurum, sitesini geçici olarak kapatmayı seçti.
PHP'nin resmi sitesinde 8.2, 8.3, 8.4 ve 8.5 sürümleri destekleniyor. Sitede kritik uzaktan kod çalıştırma açıkları için uyarı bulunuyor ve hemen güncelleme yapılması öneriliyor. 8.2 sürümünün güvenlik desteği 31 Aralık 2026'da sona erecek. Desteklenen listede yer almayan eski sürümler artık resmi güvenlik güncellemesi almıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yapay Zekaya Asla Yaptırmamanız Gereken 5 Şey
Yorum Yazın