Köpeğiyle Ormanda Yürüyüşe Çıktı, Dünyanın En Çok Kullanılan İcatlarından Birini Buldu!
Ayakkabılarda, çantalarda, montlarda... Hayatımızın her köşesinde karşımıza çıkan cırt cırtın aslında bir köpek gezintisinden doğduğunu biliyor muydunuz? Hikaye, 1940'larda İsviçreli mühendis George de Mestral'in köpeğiyle çıktığı bir orman yürüyüşünde başladı. Köpeğinin tüylerine ve kendi kıyafetlerine yapışan dikenli otlar, dünyanın en çok kullanılan icatlarından birine ilham verdi. Peki cırt cırt nasıl icat edildi, adı nereden geliyor?
İşte detaylar.
Bir Orman Yürüyüşünden Çıkan İcat
1941 yılında George de Mestral, köpeğiyle yaptığı bir yürüyüşün ardından hem kendi kıyafetlerine hem de köpeğinin tüylerine dikenli otların yapıştığını fark etti. Bu otlar, Türkiye'de dul avrat otu olarak bilinen bitkinin tohum kapsüllerinden başkası değildi.
Çoğumuz böyle bir durumda otları temizleyip geçerdik. Ama mühendis gözüyle bakan de Mestral'in aklına tek bir soru takıldı: 'Bu otlar bu kadar sıkı nasıl tutunuyordu?'
Mikroskop Altında Ortaya Çıkan Sır: Binlerce Minik Kanca
Merakını yenemeyen de Mestral, otları mikroskop altında inceledi. Gördüğü şey ise icadın sırrıydı. Her bir dikenin yüzeyi, kumaşa ve tüye takılabilen binlerce minik kancayla kaplıydı.
Doğadaki bu mekanizmayı taklit etmek ise hiç kolay olmadı. De Mestral, deneme yanılmalarla dolu yaklaşık on yıllık bir sürecin ardından, Fransız bir dokumacıyla birlikte naylondan kancalar ve bu kancaların tutunabileceği ilmekli bir kumaş geliştirdi. Buluşun patenti 1955'te alındı.
Adı Kadife ve Kanca Kelimelerinden Geliyor
Dünyada 'Velcro' adıyla bilinen icadın ismi, iki Fransızca kelimenin birleşiminden geliyor: Kadife anlamına gelen 'velours' ve kanca anlamına gelen 'crochet'. Yani isim, icadın iki parçasını birebir anlatıyor: Bir tarafta kadifemsi ilmekler, diğer tarafta minik kancalar.
Burada önemli bir ayrıntı var: Velcro, aslında bir marka adı. Bu tür sabitleme sistemlerinin İngilizcedeki genel adı ise 'hook-and-loop fastener'.
Peki Biz Neden 'Cırt Cırt' Diyoruz?
Türkçedeki bu isim ise muhtemelen kulağa dayanıyor. İki bant birbirinden ayrılırken çıkan o tanıdık 'cırt' sesi, ürüne adını vermiş olabilir. Ancak bu konuya dair kesin bir kaynak bulunmuyor.
Ayakkabılardan Uzay Mekiklerine
Bugün cırt cırtı ayakkabılardan sırt çantalarına, montlardan saat kayışlarına ve çocuk oyuncaklarına kadar her yerde görüyoruz. Smithsonian'ın Lemelson Center kaynağına göre bu sabitleme sistemi, ilk yapay kalp ameliyatı sırasında kalbin bir arada tutulmasına yardımcı olmak için de kullanıldı.
NASA da cırt cırt benzeri sabitleme sistemlerinden yararlandı. National Inventors Hall of Fame'in aktardığına göre NASA, uzay araçlarında ekipmanların ağırlıksız ortamda savrulmasını önlemek için bu bantları kullandı. Böylece doğadaki küçücük kancalardan ilham alan bir fikir, günlük eşyalardan uzay çalışmalarına kadar uzandı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Çin Restoranlarının Simgesi Şans Kurabiyesi Aslında Çinli Değil!
Danimarka'da Evlerde Neden Perde Yok? Akşamları Evlerin İçi Vitrin Gibi!
Yorum Yazın