ABD Uzaya 480 Milyon Bakır İğne Fırlattı: Dünya'nın Etrafındaki Yapay Halka
Dünya'nın etrafında Satürn'ünkü gibi bir halka olduğunu düşünün... Ama buz ve kayadan değil, yüz milyonlarca minicik bakır telden! Kulağa bilim kurgu gibi gelse de bu, 1960'larda gerçekten yaşandı. ABD, Soğuk Savaş yıllarında 'West Ford Projesi' adlı bir iletişim deneyi kapsamında yörüngeye yaklaşık 480 milyon bakır iğne gönderdi. Deney astronomları ayağa kaldırdı, üstelik o iğnelerin bir kısmı bugün hâlâ uzayda.
İşte detaylar.
Soğuk Savaş'ta Akla Gelen Sıra Dışı Fikir
Hikaye 1958'de başladı. MIT Lincoln Laboratuvarı'ndan Walter E. Morrow, karıştırılamayacak ve yok edilemeyecek bir iletişim sistemi önerdi. O dönemde uzun mesafeli askeri iletişim büyük ölçüde denizaltı kablolarına ve iyonosfere bağlıydı. Kablolar kesilebilir, iyonosferden yansıtılan sinyaller ise güneş patlamaları gibi olaylarla bozulabilirdi.
Morrow'un çözümü sıra dışıydı!
Dünya'nın etrafına, radyo sinyallerini yansıtacak milyonlarca minik antenden oluşan yapay bir kuşak kurmak. ABD Hava Kuvvetleri de bu fikri destekledi.
Her Biri 1,8 Santimetrelik Bakır Teller
İğne dediğimiz şey aslında yaklaşık 1,8 santimetre uzunluğunda, saç telinden bile ince bakır tellerdi. MIT Lincoln Laboratuvarı'nın kayıtlarına göre toplam yaklaşık 480 milyon tel, yani kabaca 19 kilogram bakır kullanıldı. Bu teller, yaklaşık 3.600 kilometre yükseklikteki kutupsal bir yörüngede anten gibi çalışacaktı.
21 Ekim 1961'deki ilk deneme başarısız oldu, teller planlandığı gibi dağılmadı. 9 Mayıs 1963'teki ikinci fırlatmada ise iğneler yaklaşık 40 gün içinde Dünya'nın etrafında yapay bir kuşak oluşturdu. Deneyde saniyede 20 bin bite kadar veri iletimi sağlandı.
Astronomlar Ayağa Kalktı
Proje, bilim dünyasında büyük tepki topladı. Uluslararası Astronomi Birliği 1961'de resmi olarak itiraz etti. Astronomlar, bu tellerin ileride gözlemleri ve radyo astronomisini etkileyebileceğinden endişeliydi. Projenin askeri olması ve bilgilerin gizli tutulması da eleştirileri artırdı.
Harvard Crimson'ın 1963'teki haberine göre İngiliz radyo astronomu Sir Bernard Lovell, sorunun yalnızca bu deneyde olmadığını şöyle anlattı:
'Zarar yalnızca bu deneyde değil, zihniyetin kendisinde yatıyor.'
Bazı İğne Topakları Hâlâ Yörüngede
Kuşak, güneş ışınımının basıncıyla yörüngeden düşüp atmosferde yanacak şekilde tasarlanmıştı ve büyük bölümü 1966'ya kadar temizlendi. Proje operasyonel olarak devam etmedi; 1962'de fırlatılan Telstar-1 gibi aktif iletişim uyduları kısa sürede bu yöntemi gölgede bıraktı.
Ancak NASA'nın yörünge enkazı raporlarına göre planlanan tellerin yalnızca yüzde 25 ile 45'i düzgün şekilde dağıldı. NASA'nın Ekim 2013 tarihli raporunda, West Ford deneyiyle ilişkili 46 tel topağının o tarihte hâlâ yörüngede olduğu belirtiliyordu. Bu nedenle bazı parçaların bugün de uzayda bulunduğunu söylemek mümkün olsa da net bir sayı ya da kesin bir bilgi vermek mümkün değil. Projede kullanılan dağıtıcının bir prototipi ise bugün Smithsonian Ulusal Hava ve Uzay Müzesi'nde sergileniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Yorum Yazın