75 Bin Yıllık Neandertal İskeletinde Hem Şiddet Hem Şefkat İzleri
Irak'taki Şanidar Mağarası'nda bulunan yaklaşık 75 bin yıllık bir Neandertal, tahta bir mızrakla yaralanarak hayatını kaybetmiş olabilir. Bilim insanları, kürek kemiğindeki yuvarlak deliğin göğsünden giren bir mızrağın çıkış izi olabileceğini düşünüyor. Aynı kalıntılar, bu Neandertal'in daha önce yüzüne aldığı ağır bir darbeden sonra başkalarının bakımıyla uzun süre hayatta kaldığına da işaret ediyor.
İşte detaylar.
Kürek Kemiğindeki 15 Milimetrelik Delik: Tahta Mızrak İzi
Scientific Reports dergisinde 15 Ekim'de yayımlanan çalışma, Cambridge Üniversitesi liderliğindeki ekibin 2019 ve 2022 kazılarında bulduğu kalıntıları inceliyor. Araştırmacıların 'Şanidar A' adını verdiği Neandertal, öldüğünde yaklaşık 45 yaşındaydı; cinsiyeti belirlenemedi. Ekip, bir kürek kemiği, büyük ölçüde tam bir sağ el, kaburga parçaları ve yedi diş buldu.
Sol kürek kemiğinde yaklaşık 15 milimetre çapında yuvarlak bir delik var. Araştırmacılara göre taş uçlu bir mızrak daha düz ya da köşeli bir iz bırakırdı. Bu yüzden deliği büyük olasılıkla sivriltilmiş tahta bir silah açtı. Mızrağın göğsün sol önünden girip akciğeri ve muhtemelen büyük atardamarları delerek kürek kemiğinden çıktığı, Şanidar A'nın da kısa sürede öldüğü düşünülüyor.
Çalışmanın baş yazarı Dr. Emma Pomeroy'a göre yaranın konumu ve darbenin gücü dikkat çekici. Çünkü yara izi aslında, 'Kalbe yöneltilmiş kasıtlı bir öldürme darbesinin izlerini taşıyor.'
Yine de ekip bir av kazası ihtimalini de tamamen dışlamıyor. Akıllara gelen soru: 'Cinayet mi? Rakip bir Neandertal grubunun saldırısı mı? oluyor.
Yüzüne Aldığı Darbeden Sonra En Az Bir Yıl Yaşamış Olabilir
Hikayenin ikinci yüzü dişlerde saklı. Şanidar A'nın alt ön kesici dişlerinden biri boylamasına yarılmış, yanındaki dişler de içe doğru dönmüş. Araştırmacılar bunun büyük olasılıkla yüze alınan bir darbeden kaynaklandığını düşünüyor. Dişte biriken diş taşı ise yaralanmanın ölümden epey önce yaşandığını gösteriyor.
Ekibe göre Şanidar A bu yaralanmadan sonra en az bir yıl, belki daha uzun süre yaşadı. Bu sürede ona yumuşak yiyecekler verilmiş olabilir. Yani, diğer Neandertaller ona yardım etmiş olabilir.
Aynı mağaradan daha önce çıkarılan bir başka Neandertal de benzer bir tablo çiziyor. Bir kolu felçli, işitme kaybı olan ve kısmen görme yetisini yitirmiş bu birey, buna rağmen uzun bir ömür sürmüştü.
Mağarada Aynı Alana Bırakılan Beş Neandertal
Şanidar Mağarası, 1950'lerde Ralph Solecki'nin kazılarıyla dünyaca ünlendi. O dönemde mağarada on Neandertal bulunmuş, bunlardan dördü bir arada çıkarılmıştı. Cambridge ekibi 2015'ten bu yana bu kümeye üç birey daha ekledi. Böylece yaklaşık 1,5 metreye 1 metrelik küçük bir alanda dört yetişkin ve bir bebekten oluşan beş Neandertal tespit edildi.
Şanidar A bu kümenin en derinindeydi ve muhtemelen oraya ilk bırakılan bireydi. Sırtüstü yatırılmıştı ve başı doğuya bakıyordu. Bireylerin hepsi, mağarada belirgin bir işaret gibi duran büyük, dik bir kayanın arkasına yerleştirilmişti. Pomeroy, bunun bilinçli ve sembolik bir defin davranışına işaret ettiğini düşünüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
165 Milyon Yıl Önce Suda Avlanıyordu: Dinozorlar Çağının Tuhaf Memelisi
Bayburt'un Bir Köyünde Kuruldu, Avrupa'dan 4. Ödülünü Aldı
10.500 Yıllık Ahşaplar Bulundu: İnsanlık Tarihi Yeniden Yazılabilir
Yorum Yazın