2026 Nobel Kimya Ödülü Sahiplerini Buldu: "Ayna Moleküllerin" Asırlık Gizemini Çözdüler
Dünyanın en prestijli bilim ödüllerinden Nobel Ödülleri'nde heyecan devam ediyor. 5 Ekim'de Tıp, 6 Ekim'de Fizik Ödülü'nün açıklanmasının ardından bu kez gözler Nobel Kimya Ödülü'ne çevrildi. Yıllardır çözülemeyen bir kimya gizemine ışık tutan çalışma, 2026 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü.
Kraliyet İsveç Bilimler Akademisi'nin açıklamasına göre, 2026 Nobel Kimya Ödülü Henri B. Kagan ve Kenso Soai'ye verildi. İki bilim insanı, asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfi nedeniyle ödülün sahibi oldu.
İşte detaylar.
Ödül Henri Kagan ve Kenso Soai'ye Gitti
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Kimya Ödülü'nü 7 Ekim'de Stockholm'de açıkladı. Ödülün sahipleri, Fransa'daki Paris-Sud Üniversitesi'nden (Orsay) 95 yaşındaki Henri B. Kagan ve Tokyo Bilim Üniversitesi'nden Kenso Soai oldu.
Akademi ödülü 'asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfi' gerekçesiyle verdi.
Ödül Miktarı Ne Kadar?
İki bilim insanı 12 milyon İsveç kronluk (yaklaşık 1,2 milyon dolar) ödülü paylaşacak. Ödüller, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törenle verilecek.
Sağ El ve Sol El Gibi: Ayna Görüntüsü Moleküller Neden Bu Kadar Önemli?
Ödülün konusu, 'kiral' moleküller. Bu moleküller tıpkı sağ ve sol elimiz gibi birbirinin ayna görüntüsü olan iki farklı versiyonda bulunuyor.
Nobel Kimya Komitesi Başkanı Heiner Linke durumu şöyle anlattı: 'Pek çok molekül iki farklı versiyonda bulunur. Birbirlerine benzerler ama aynı değillerdir.'
Asırlık Soru: Doğa Neden Tek Bir Eli Seçti?
Canlıların yapı taşları olan moleküller büyük ölçüde bu iki versiyondan yalnızca birini kullanıyor. Bilim dünyasında 'homokiralite' denen bu tek elliliğin kendiliğinden nasıl ortaya çıkabildiği uzun süredir yanıt bekleyen bir soruydu.
Linke'ye göre 'Henri Kagan ve Kenso Soai, bir asırdan eski bir kimya gizemine çözüm getirdi.'
Kagan Etkisi ve Soai Tepkimesi
Henri Kagan, 1986'dan itibaren asimetrik katalizde 'doğrusal olmayan etkiler' üzerine gözlemler yaptı. Basitçe anlatmak gerekirse, tepkimeye giren maddenin 'el' saflığı ile ortaya çıkan ürünün saflığı arasındaki ilişki her zaman orantılı olmuyor.
Soai Tepkimesi Ne Yapıyor?
Kenso Soai ise kendi adıyla anılan 'Soai tepkimesi'ni geliştirdi. Bu, ürünün kendi oluşumunu hızlandırdığı bir asimetrik otokataliz sistemi. Tepkime, başlangıçtaki küçük bir 'el' farkını büyüterek kiraliteyi güçlendiriyor ve doğadaki tek elliliğin nasıl ortaya çıkmış olabileceğine dair bir model sunuyor.
AP'nin aktardığına göre Nobel komitesi bu tepkimeleri 'muhteşem' olarak nitelendirdi.
İşte Nobel'in Sahipleri👇
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
2026 Nobel Tıp Ödülü'nün Sahibi Belli Oldu
Nobel Ödülü Kazananlar Para Alıyor mu? 2026 Ödül Miktarı Belli Oldu
Yorum Yazın