Yaşlanmayı Geciktiriyor: Tüm Ağrılarınızdan Kurtulmanızı Sağlayan "Astronot Egzersizleri"
Astronotlar, uzun süre yerçekimsiz ortamda bulunduklarında vücutlarında bazı değişimler meydana geliyor. Dünyaya tekrar döndüklerinde ise yeniden güç kazanmak için bazı özel egzersizler yapıyorlar. Uzmanlar, astronot egzersizlerinin yaşlanmanın yol açtığı fiziksel gerilemeyi de yavaşlatabileceğini belirtiyor.
Astronotlar, Dünya'ya döndüklerinde kapsüllerinden sedyeyle çıkartılıyor.
Elbette bunun nedeni, astronotların uzunca bir süre yerçekimsiz ortamda bulunmaları ve henüz Dünya'ya adapte olamayacak olmaları. Astronotlar, görev öncesinde son derece iyi bir fiziksel kondisyona sahip olsalar ve uzayda düzenli egzersiz yapsalar da, aylar süren mikro yerçekimi koşullarının ardından Dünya’ya döndüklerinde çoğu zaman yaşlı bireylerden bile daha kırılgan hale gelebiliyorlar. Yürüme güçlüğü, kas zayıflığı ve yaralanma riski bulunuyor.
Bilim insanları, uzayda insan vücudunun maruz kaldığı değişimleri, bir bakıma yaşlanma sürecine benzetiyor. Elbette hızlandırılmış bir versiyonuna.
Omurgada meydana gelen değişimler, kas kaybı ve denge sistemindeki bozulmalar; uzun süre hareketsiz kalma, hastane yatak istirahati ya da yıllar süren sedanter yaşamın etkilerine benzer sonuçlar doğuruyor.
Astronot egzersizleri hem kronik bel ağrılarına çare olabilir hem de yaşlanmayı yavaşlatabilir.
İnsanlar 1961'den beri uzaya gidiyor ve 2000 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) yaşamaya başladılar. O zamandan beri, yerçekimsiz ortamın vücuda, özellikle de kas-iskelet sistemine nasıl zarar verdiğine dair çok şey öğrendik. Kemikler ayda %2'ye kadar kütle kaybediyor. Benzer şekilde, kas gücü sadece birkaç hafta içinde %10'a kadar azalabilir ve bu oran üç ila altı ay içinde %20'ye kadar çıkabilir.
Uzay tıbbının ortaya koyduğu en önemli bulgulardan biri, “çekirdek kaslar” olarak bilinen derin kas gruplarının kritik rolü. Omurgayı stabilize eden bu kaslar, özellikle mikro yerçekimi ortamında ciddi şekilde zayıflıyor. Dolayısıyla, derin çekirdek kaslarının güçlü tutulması, artık yalnızca uzay tıbbının değil, kronik bel ağrısı yaşayan bireylerin rehabilitasyonunun da temel unsurlarından biri haline gelmiş durumda.
Bu kasların etkili şekilde çalıştırılması için düşük yoğunlukta ama neredeyse sürekli aktive oldukları özel bir egzersiz düzeni gerekiyor. Almanya’nın Köln kentindeki Avrupa Astronot Merkezi’nde uygulanan görev sonrası rehabilitasyon programları, fizyoterapide “motor kontrol” olarak adlandırılan, bilinçli ve kontrollü hareketlere odaklanıyor. Bu süreçte astronotlara multifidus ve transversus gibi kasları nasıl aktive edecekleri öğretiliyor; çoğu zaman kasların çalışmasını anlık olarak gösterebilen ultrason teknolojisi kullanılıyor.
Bel sağlığını korumak için ise kişi dengesini zorlayacak şekilde yavaş ve kontrollü hareketler yapıyor; örneğin sabit bir bisiklet üzerinde direnç olmadan pedal çevirirken ayakta durmak gibi. Bu tarz egzersizlere, düşük yoğunluklu sürekli aktivasyon (LICA) ismi veriliyor. LICA, kasları kısa süreli açıp kapatmak yerine hareket boyunca düşük düzeyde sürekli aktif tutuyor.
Araştırmalar, bu yöntemin yalnızca astronotlar için değil, Dünya’daki insanlar için de faydalı olabileceğini gösteriyor. Özellikle uzun süreli yatak istirahati sonrası toparlanma, doğum sonrası bel ağrısı ve idrar kaçırma gibi sorunların azaltılmasında etkili olabileceği belirtiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
50 Yıl Sonra İlk: NASA, İnsanlı Artemis II Uzay Aracını Fırlattı!
Türkiye'deki En Stresli Şehirler Listesi Tartışmaya Neden Oldu
Sandığınızdan Daha Sağlıklı Olduğunuzu Gösteren 7 Basit İşaret
Yorum Yazın