Yalan Söyleyenleri Ele Veren 10 Saniyelik Psikolojik Test
Yalan söyleyen birini anlamak için gözlerine veya beden diline odaklanmanıza gerek olmayabilir. Bir psikoloji araştırmacısına göre doğru soruyu doğru şekilde sormak, karşınızdaki kişinin anlattıklarını ele vermesini sağlayabilir.
Birinin yalan söyleyip söylemediğini anlamak için gözlerine, ellerine ya da oturuşuna odaklanmanız gerekmiyor.
Psikoloji araştırmacısı Leanne ten Brinke'ye göre asıl ipucu, beklenmedik sorular karşısında verdikleri cevaplarda saklı olabilir.
British Columbia Üniversitesi'nde sosyal psikolog ve akademisyen olan Leanne ten Brinke, 'karanlık kişilik özellikleri' üzerine çalışmalar yürütüyor. Psikopatlık, narsisizm, Makyavelizm ve sadizm gibi özellikleri inceleyen araştırmacı, yalanları fark etmek için günlük hayatta uygulanabilecek basit bir yönteme dikkat çekiyor.
Buradaki amaç elbette birini birkaç saniyede 'yalancı' ilan etmek değil. Ancak özellikle anlatılan bir olayın doğruluğunu sorgularken bazı davranışsal ipuçları daha anlamlı olabilir.
Yalan söyleyen bir kişi için en kolay cevaplar genellikle "evet" veya "hayır" ile geçiştirilebilen sorulardır
Bu nedenle daha fazla ayrıntı gerektiren açık uçlu sorular, kişinin anlattığı hikâyeyi ne kadar rahat sürdürebildiğini görmenizi sağlayabilir.
Örneğin 'Toplantıya gittin mi?' demek yerine, 'Perşembe günkü toplantıda neler konuşuldu?' diye sormak daha fazla ayrıntı gerektirir.
Ten Brinke'ye göre doğruyu anlatan kişiler, olay gerçekten yaşandıysa detay vermekte genellikle daha az zorlanıyor. Yalan söyleyen kişinin ise hikâyeye yeni ayrıntılar eklemesi, önce söyledikleriyle çelişmemesi ve anlatısını tutarlı biçimde sürdürmesi gerekiyor.
Bu nedenle kısa ve belirsiz bir cevap aldığınızda 'Biraz daha anlatır mısın?' gibi basit bir takip sorusu önemli olabilir.
Soruyu Beklenmedik Hale Getirin
Araştırmacının özellikle dikkat çektiği noktalardan biri de sorunun karşıdaki kişi için ne kadar tahmin edilebilir olduğu.
Çünkü bir insan söyleyeceği yalanı önceden hazırladıysa, muhtemel soruların cevaplarını da kafasında oluşturmuş olabilir. Ancak beklenmeyen bir ayrıntı sorusu, bu hazırlığı bozabilir.
Örneğin iş görüşmesinde adayın geçmişte bir mağazada beş yıl çalıştığını söylediğini düşünün. 'Göreviniz neydi?' sorusu oldukça tahmin edilebilir.
Bunun yerine 'Orada çalışırken öğle yemeği için en çok nereye giderdiniz?' gibi daha spesifik ve beklenmedik bir soru, kişinin gerçekten o deneyimi yaşayıp yaşamadığını anlamaya yardımcı olabilir.
Yalan söyleyen biri böyle bir soruyla karşılaştığında cevap vermek için daha fazla düşünmek, kelimeleri toparlamak veya hikâyeyi oluşturmak zorunda kalabilir.
Göz Teması ve Beden Dilini Fazla Abartmayın
Yalan söyleyen kişilerin gözlerini kaçırdığı, sürekli kıpırdandığı ya da belirli bir yöne baktığı yönündeki inanış oldukça yaygın. Ancak ten Brinke, bu tür beden dili işaretlerinin sanıldığı kadar güvenilir olmadığını belirtiyor.
Bir kişinin göz temasından kaçınması tek başına onun yalan söylediği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde yerinde duramaması, konuşurken gerilmesi veya bir an duraksaması da kesin bir kanıt değil.
Bu nedenle odağı beden dilinden çok kullanılan kelimelere ve verilen bilgilerin niteliğine çevirmek daha doğru olabilir.
Asıl İpucu Cevabın İçeriğinde Olabilir
Yalanı anlamaya çalışırken kişinin ne yaptığı kadar, ne söylediğine de dikkat etmek gerekiyor.
Özellikle açık uçlu ve beklenmedik bir soru sorulduğunda verilen cevap çok kısa kalıyorsa, detaylar sürekli değişiyorsa veya kişi soruyu geçiştiriyorsa bu durum dikkate alınabilir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Tek bir davranış kimsenin yalan söylediğini kanıtlamaz. İnsanlar stres, utangaçlık, unutkanlık veya sosyal kaygı nedeniyle de kısa cevaplar verebilir ya da konuşurken zorlanabilir.
Bu nedenle söz konusu yöntem, kesin sonuç veren bir 'yalan makinesi' değil; anlatılan hikâyenin tutarlılığını değerlendirmek için kullanılabilecek bir sorgulama tekniği olarak düşünülmeli.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Mideye İyi Gelen Besinler Açıklandı: Mideyi Anında Rahatlatıyor
Kayseri'deki Aquaparkta Karar Değişti: Kadınlara Özel 3 Gün Ayrıldı
Yorum Yazın