Uzayda Hızlanan Gizemli Kaya: Bilim İnsanları 1998 KY26'yı İtenin Ne Olduğunu Çözemiyor
Dünya'dan yaklaşık 300 milyon kilometre uzakta, 11 metre genişliğindeki küçücük bir asteroit, Güneş'in ve gezegenlerin yerçekimiyle açıklanamayan bir ivmeyle hızlanıyor. 1998 KY26 adlı kaya, uzun süre buharlaşan suyla kendini ileri iten bir 'kara kuyruklu yıldız' sanıldı. Georgia Tech'ten iki araştırmacının yeni çalışması ise nesnenin bu iş için fazla sıcak olduğunu gösterdi.
[Kaynak: Futurism, Vice, ZME Science]
Yaklaşık 11 metre genişliğindeki 1998 KY26, 5,35 dakikada bir kendi etrafında dönüyor ve yörünge düzleminden dışarı itiliyor.
1998 KY26, yaklaşık 36 fit, yani 11 metre genişliğinde. Kendi ekseni etrafındaki turunu 5,35 dakikada tamamlıyor. 2023'te yayımlanan bir çalışma, asteroidin yörünge düzleminden dışarı doğru açıklanamayan bir ivmeyle itildiğini ortaya koymuş ve sorumlu olarak kaçan su buharını işaret etmişti. Böylece nesne, kuyruğu olmayan ama yine de gazla kendini iten 'kara kuyruklu yıldızlar' sınıfına yazıldı.
Nesneyle ilgili tablo 2025'te de değişmişti. Alicante Üniversitesi'nden gökbilimci Toni Santana-Ros'un da yer aldığı Nature çalışması, asteroidin sanılandan üç kat küçük ve iki kat hızlı döndüğünü gösterdi. Santana-Ros, 'Nesnenin gerçekliğinin daha önce anlatıldığından tamamen farklı olduğunu gördük' dedi.
Georgia Tech'in simülasyonlarına göre asteroidin en soğuk bölgeleri bile gömülü buzun hayatta kalması için fazla sıcak.
Icarus dergisinde yayımlanan çalışmanın yazarları Georgia Tech'ten havacılık mühendisleri Korbin Hansen ve Masatoshi Hirabayashi. İkili, 13 farklı varsayım setiyle 260 simülasyon çalıştırdı. Buzun hayatta kalabilmesi için sıcaklığın genel olarak eksi 128 derecenin altında olması gerekiyor. 1998 KY26'nın yüzeyi ortalama eksi 47 derece, en soğuk noktaları ise bir yörünge boyunca ortalama en az eksi 61 derece.
Araştırmacılar, 'Sıcaklık modeli sonuçlarımız, 1998 KY26'daki su gazı çıkış hızının gömülü buzu korumak için fazla yüksek olacağını gösteriyor' diye yazdı. Hesaba göre ivmeyi buharlaşan buz yaratıyorsa, bu buz yalnızca 62 yıl içinde tükenirdi. Oysa asteroidin milyarlarca yıllık olması bekleniyor. Buzun kütlenin yüzde 1'i kadar olduğu senaryoda bile ömür 2 bin 65 yılla sınırlı kalıyor. Ekibin vardığı sonuç: 1998 KY26 büyük olasılıkla suyunu kaybetmiş bir asteroit. İvmenin arkasında ise güneş ışınımı basıncı ve ısıl yayılım kuvvetleri olabilir.
Harvard'dan Avi Loeb ise ortaya çok daha tartışmalı bir ihtimal attı: 1998 KY26 yaklaşık 40 yıl önce fırlatılmış, işlevini yitirmiş bir Sovyet uzay aracı olabilir.
Loeb'in iddiası, Georgia Tech çalışmasının kapsamında değil. Harvard'lı astronom, ivmenin 1988'de kaybolan Sovyet Phobos 1 sondası gibi eski bir uzay aracına işaret edebileceğini öne sürdü. Loeb daha önce de 3I/ATLAS adlı yıldızlararası cismin antik bir uzaylı eseri olabileceğini savunmuştu, bu yüzden son iddia ana akım bilim çevrelerinde spekülatif kabul ediliyor.
Güneş ışınımı basıncı ve ısıl yayılım kuvvetleri ise 2025'te yayımlanan ayrı bir çalışmada, kaçan gaza gerek kalmadan bu ivmeyi açıklayabilecek adaylar olarak gösterilmişti. Yani masada şimdilik sıradan fizik ile Loeb'in uzay aracı fikri yan yana duruyor.
Bilmecenin cevabı için gözler Japonya'nın Hayabusa2 aracında, uzay aracı 2031'in temmuz ayında asteroide ulaşacak.
Japon Uzay Ajansı JAXA'nın Hayabusa2 aracı, Ryugu'dan 2020'de örnek getirdikten sonra yeni hedefi 1998 KY26'ya doğru yol alıyor. Araç Temmuz 2026'da Torifune asteroidinin yanından geçti, 1998 KY26 ile buluşma ise Temmuz 2031'de planlanıyor. Nesne 2028'de Dünya'ya yaklaşık 32 milyon mil mesafeye kadar yaklaşacak.
Hayabusa2 asteroidin yüzeyini yakından görüntülediğinde ivmenin buzdan mı, güneş ışığından mı yoksa tamamen başka bir şeyden mi geldiği netleşebilir. Bilim insanları o güne kadar cevap için beklemek zorunda.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın