Öyle Bir Bina İnşa Ettiler ki 3,2 Kilometre Boyunca Dümdüz Uzuyor
ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nın 3,2 kilometrelik doğrusal hızlandırıcısı, dünyanın en düz yapısı olarak anılıyor. Elektronları neredeyse ışık hızında taşıyan hat, bir lazer ışınıyla yarım milimetre hassasiyetle düz bir çizgiye hizalandı.
Gelin birlikte bakalım.
Hızlandırıcı hattı, yerin üç kat altında uzanan bir tünelde bulunuyor.
Hattı çalıştıran yaklaşık 250 klistron, yani yüksek güçlü mikrodalga üreten tüp, yer üstündeki ayrı bir binada duruyor. Bu bina, ABD'nin en uzun binası olarak biliniyor.
Laboratuvar 1962'de kuruldu. 1966'da hızlandırıcı, parçacıkları ışık hızının yüzde 99,9999999'una ulaştırıyordu.
Hat, iki uç noktası arasında uzanan bir lazer ışınına göre hizalandı.
Hattın bir ucunda, parçacıkların toplandığı bölümün yakınında bir lazer ışık kaynağı var. Diğer ucunda, elektronların hatta verildiği noktanın hemen önünde ışığı algılayan bir dedektör bulunuyor.
Lazer ışını, hızlandırıcıyı taşıyan 61 santimetre çapındaki alüminyum borunun içinden geçiyor. Isı farklarının ışığı kırmaması için borunun içindeki hava neredeyse tamamen boşaltıldı.
Her 12,2 metrede bir ayarlanabilir ayaklar, hattı doğru konumda tutuyor.
Her destek noktasında açılıp kapanan bir hedef, lazer ışığının görüntüsünü dedektöre düşürüyor. Görüntünün kayması, o noktanın doğru konumdan ne kadar saptığını gösteriyor.
Sapma görüldüğünde o noktadaki ayarlanabilir krikolar oynatılarak hat yeniden düzeltiliyor. Bu sistem sayesinde hızlandırıcı, artı eksi yarım milimetre hassasiyetle hizalandı.
Laboratuvardaki çalışmalar altı Nobel ödülü kazandırdı.
1976'da laboratuvardaki araştırmacılar, tılsımlı kuarkı keşfettikleri için Nobel Fizik Ödülü'nü aldı. 1990'da üç bilim insanı, proton ve nötronların içindeki kuark yapısını ortaya koyan çalışmalarıyla bir Nobel daha kazandı. Tau leptonunu keşfeden Martin Perl de bu ödülü alan isimler arasında.
Bugün tesiste hızlandırıcının yanı sıra, atomların çok ayrıntılı görüntülerini çeken bir X ışını lazeri de bulunuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Okyanusları Birbirine Bağlamak İçin Koca Dağı İkiye Ayırdılar
Yorum Yazın