Çölde Bulduğu Taş Her Şeyi Değiştirdi: Mars'ın 4,1 Milyar Yıllık Sırrını Çözdü
2022 yılında Mali'de Sahra Çölü'nde bulunan ve başlangıçta sıradan bir Mars meteoriti sanılan Teghaza 001, yeni bir çalışmayla bambaşka bir sırrını ortaya çıkardı. Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre taş, Mars'ın en erken dönemine ait bir kabuk parçası ve en az 4,1 milyar yıllık.
Detaylar 👇
Sahra'da dört yıl önce bulunan taşın Mars kökenli olduğu ve en az 4,1 milyar yıllık olduğu belirlendi.
Teghaza 001, 2022'de Mali'nin kuzeyinde meteor avcıları tarafından bulunan sekiz parçadan oluşuyor. Toplam kütlesi 798,5 gram olan parçaların en büyüğü 442 gram ağırlığında ve yaklaşık 10 santimetre boyutunda. Başlangıçta Mars meteoritlerinin en yaygın türü olan şergottit olarak sınıflandırılan taşı, NASA Jet Propulsion Laboratory'den araştırmacı Yang Liu yakından incelemeye karar verdi. Liu, meteoritin ancak dikkatle incelendiğinde gerçekten benzersiz olduğunun anlaşıldığını belirtiyor.
Ekip taşın içindeki zirkon kristallerini uranyum-kurşun yöntemiyle tarihlendirdi ve yaklaşık 4,11 milyar yıllık bir yaş buldu. Rubidyum-stronsiyum analizi de yaklaşık 4,24 milyar yıllık, daha az kesin ama uyumlu bir sonuç verdi.
Bulunan Mars meteoritlerinin çoğu genç olduğundan bu taş, gezegenin ilk dönemine açılan ender bir pencere sunuyor.
Bilim insanlarına göre Dünya'ya ulaşmış Mars meteoritlerinin çoğu gezegenin en erken dönemini yansıtmıyor. Daha önce bu kadar eski yalnızca iki örnek tanımlanmıştı: Allan Hills 84001 ile Northwest Africa 7034'ün de içinde bulunduğu parçalı kaya grubu. Teghaza 001 ise iri taneli, yavaş soğuduğu anlaşılan ve yer altında oluştuğu düşünülen tek tip bir magmatik kaya. New Mexico Üniversitesi'nden Carl Agee, taşın tek bir kaya türünden oluştuğunu ve 4,1 milyar yıl ya da daha yaşlı olmasının büyük bir sürpriz olduğunu söylüyor.
Araştırmacılar kimyasal bileşimi yörünge ölçümleriyle karşılaştırdı ve taşın en olası kaynağının Hellas çarpma havzasının kuzeybatısındaki güney yüksek bölgeler olduğunu belirtti.
Taştaki izler, Mars'ın erken döneminde kayaların suyla temas ettiğine işaret ediyor.
Teghaza 001'in oksijen izotopları diğer Mars meteoritlerinden daha ağır. Araştırmacılar bunu, kabukta ya da doğrudan magmada oksijen-18 bakımından zengin akışkanlarla etkileşime bağlıyor. Taştaki bazı mineraller de meteor uzaya savrulmadan çok önce Mars'ta kimyasal olarak değişmiş. NASA Ames Araştırma Merkezi'nden ortak yazar Lee Saper, örneğin Mars'ın daha önce hiç örneklenmemiş bir bölgesinden gelen ilk kabuk parçası olduğunu belirtiyor.
Live Science'ın aktardığına göre, aynı taş üzerinde yapılan ayrı bir çalışma Mars'ın hidrojenini 4,1 milyar yıl önce hızla uzaya kaybetmeye başladığını gösteriyor. Dışarıdan bir uzman olan James Day ise bu çıkarımların tek bir küçük taşa dayandığı konusunda uyarıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Yorum Yazın