EKONOMİ

Geçen haftadan bu yana rezervlerde artış spekülatif tartışmalara yol açarken, TCMB'nin açıkladığı ödemeler dengesinde cari açıkla birlikte net hata noksan oranı da tartışmalara neden olmuştu. Dolar/TL'de 3 haftadır izlenen yatay seyir uzmanları tedirgin ederken, söylenti bazında kalarak yurt dışında geldiği iddia edilen dövizin de kaynağı halen araştırılıyor. Ekonomi uzmanları Atilla Yeşilada, Ceyhun Elgin, Alaattin Aktaş, Bilge Yılmaz ve Ankara kulislerinden Murat Yetkin, paranın kaynağını, girişinin etkilerini ve ekonominin durumunu irdeliyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran 2022 döneminde özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu gelişmelerini yayımladı. Haziran sonunda özel sektörün yurt dışı toplam kredi borcu 161,4 milyar dolar oldu.

Sektör kaynakları, geçtiğimiz günlerde motorine gelecek zammı açıklamış ancak sonrasında zam iptal edilmişti. Bugün ise yeni zam haberi geldi. Motorine bu geceden itibaren geçerli olacak 79 kuruşluk zam gelecek.

TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %12,9 azalarak 93 bin 902 oldu. Konut satışlarında İstanbul 14 bin 350 konut satışı ve %15,3 ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul'u %7,9 pay ile Ankara, %5,2 pay ile İzmir izledi. Konut satış sayısının en az olduğu iller Hakkari, Ardahan ve Şırnak oldu.

Asya ve ABD'de açıklanan makroekonomik veriler ekonomilerde yavaşlamaya işaret ederken, risk algısı artıyor. Bugün itibarıyla yoğunlaşacak olan veri gündeminde fiyatlamaları etkileyecek ve piyasalarda yön belirleyecek olan veriler izlenecek. Güne başlarken borsalarda yön karışık, altın ve petrolde de gerileme görülüyordu. Endişelerin artması dolar tarafında etkili olurken, TL karşısında yatay seyir devam ediyordu.Günün ikinci yarısında haber akışı borsada satışlar hızlandırınca endekste yüzde 3'e yakın düşüş görüldü. Sonrasında toparlandı.  

Yurt içinde özel sektör borcu, konut satış ve fiyatları ile Hazine ihalesi izlenecek. Yurt dışında İngiltere iş gücü, Almanya ZEW, ABD konut başlangıçları ve sanayi üretimi öne çıkıyor.

Enflasyon yüksek ama değil gibi de. Sanki bir durgunluk var gibi de ama teknik olarak yok gibi de. Beklentiler kötüye gidecek gibi de ama gitmiyor gibi de. Alım gücü düşüyor gibi de ama alabiliyoruz gibi de. Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati göreve geldiği ilk günlerde katıldığı bir yayında 'ekonomi rakam işi değildir, gözlerdeki ışıltıdır' dediğinde çok tartışma konusu olmuştu ama buna dair bir terim olduğunu biliyor muydunuz? 'Vibecession'

Türkiye Bankalar Birliği'nin açıkladığı verileri göre, bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan açıklamada, Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 43 bin kişi azalarak 3 milyon 654 bin kişi olduğu belirtildi. İşsizlik oranı ise 0,4 puanlık azalış ile %10,6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde %8,9 iken kadınlarda %13,9 olarak tahmin edildi.

Jeopolitik gerilimlerle dünyada artan emtia fiyatları ve iç dinamiklerdeki değişimlerin yarattığı kur sıçraması birleşince Türkiye ekonomisinde önemli bir yeri olan inşaat sektöründe maliyet artışları tavan yaptı. Enflasyondaki yükselişin tırmanışa dönüşmesiyle birlikte yatırım enstrümanlarındaki getirinin enflasyona yenilmesi parası olanları alternatif arayışına iterken, TL'deki değer kaybının da eklendiği süreçte alım gücündeki düşüş yatırımcıları kendini korumaya yöneltince konut fiyatları resmen bağımsızlığını ilan etti. Buna bir de yabancılara gayrimenkul yatırımı ile vatandaşlık verilmesi de eklenmesin mi? Eklendi. Gelin bakalım, nereden nereyeee...

Yıla başlarken, pandemiden çıkışta talep etkisiyle hareket eden petrol fiyatları şubat sonunda Rusya-Ukrayna savaşı ile gerilen jeopolitik gündemle tarihi zirvelerine çıkmıştı. 78 dolar seviyesinden başladığı 2022'de 140 dolara varan petrol fiyatları dünyada da enflasyonist süreci tetiklemişti. Sonrasında gerileyen petrol fiyatlarında bugün sert düşüş görüldü.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun ortağı olduğu iddia edilen sigorta sektöründe faaliyet gösteren 'Esigortan' şirketinin, yüzde 18,9'u halka açık, yüzde 81,1’i Varlık Fonu’na ait olan olan Türkiye Sigorta’nın acentesi olduğu belirtildi. Ardından Soylu'nun avukatı açıklama yaptı.

Gıda fiyatları enflasyonunda Türkiye OECD birincisi oldu. Aslında enflasyon mevzu bahis olunca her alanda birinciyiz. Dünyada artan fiyatlara bir de TL'nin değer kaybı eklendiğinden fark attığımız enflasyon verilerinde, geçen hafta Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati'nin açıkladığı 'topyekûn mücadele'nin 4 yıl önceki arşivlerde de marketlerle ilişkilendirildiği görüldü.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Temmuz ayı bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Uzmanlar KKM'de artan ödemelere dikkat çekerken, Nebati 'iyi niyetlerinde şüphe ederim' dedi. 2022 yılı Ocak-Temmuz döneminde bütçe 29,5 milyar TL fazla verdi. 2022 yılı Temmuz ayında bütçe açığı 64 milyar TL olurken, faiz dışı açık ise 47,3 milyar TL olarak gerçekleşti.

Geçen haftalarda Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu ile sanayiciler arasında başlayan tartışma derinleşiyor. Tartışmada Kavcıoğlu'nun sanayicilere, özellikle İSO üyelerine, döviz üzerinden stokçuluk suçlaması yapması, üretimde finansmana ulaşmaya çalışan kesimde soru işaretlerine yol açmıştı. Merkez Bankası Başkanı, ucuz krediye ulaşamadığını hatta krediye ulaşamadığını belirten sanayi odası üyelerine yönelik çelişkili ifadeler kullanmış ve tepkilerin artmasıyla birkaç gün sonra TOBB'ta katıldığı toplantı hem basına kapalı gerçekleşmiş hem de yanlış anlaşıldığını belirmişti. Bu tartışmalarda Kavcıoğlu'nun eski yazarlarında olduğu Yeni Şafak gazetesi de öneri ifadelerinin sıklıkla yer aldığı 'döviz stokçuları' ana temalı, 'Türkiye ekonomi modelinin temelini oluşturan' ihracatçılara yönelik haberler yapmıştı. Bugün bunlara bir yenisi daha eklendi.