Piyasalar Yönünü Arıyor: 14 Madde ile Türkiye Ekonomisinde Darbe Girişimi Etkisi

-
5 dakikada okuyabilirsiniz

Önce 15 Temmuz darbe girişimi, ardından 20 Temmuz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın OHAL ilanı; kuşkusuz piyasalarda çalkantı yarattı. Peki dün gecenin sonrasında Türkiye ekonomisinde şu saate kadar neler yaşandı, Türk Lirası ve Borsa İstanbul ne durumda; önümüzdeki süreçte ekonomide nasıl bir seyir beklemeliyiz?

Tüm Ülkede 3 Ay Süreyle OHAL İlan Edildi! Peki OHAL Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkileyecek? - onedio.com
Tüm Ülkede 3 Ay Süreyle OHAL İlan Edildi! Peki OHAL Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkileyecek? - onedio.com

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün neredeyse bütün gün süren Milli Güvenlik Konseyi ve Bakanlar Kurulu toplantılarının ardından televizyondan yaptığı konuşmada, 3 ay süre ile olağanüstü hal (OHAL) ilan edildiğini duyurdu. 

Peki bu süreçte, bu saate kadar ekonomi nasıl bir seyir izledi? Beraberce bakalım.

1. Uluslararası Kredi ve Derecelendirme Kuruluşu S&P, Türkiye'nin kredi notunu BB seviyesine düşürdü.

Uluslararası kredi ve derecelendirme kuruluşu S&P (Standard And Poors) dün akşam saatlerinde, başarısız darbe girişimi sonrası ülkede siyasi tablonun daha da bölünebileceğini işaret etti ve Türkiye'nin kredi notunu BB+'dan, "yatırım yapılabilir seviyenin iki basamak altındaki" BB seviyesine çekti. 

S&P Türkiye'nin not görünümünü de negatif olarak açıkladı ve bu durumun Türkiye'nin yatırım ortamını, büyümesini ve dış kaynağa bağımlı ekonomisine sermaye akışlarını olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

2. Bunun da etkisiyle TL, dün gece dolar karşısında 3.0973 seviyesine kadar çıkarak tarihinin en yüksek seviyesini gördü.

Dolar/TL, dün gün boyunca darbe girişiminin yarattığı çalkantı, not düşürme ve devlet kurumlarındaki yoğun açığa alınma / görevden uzaklaştırmaların baskısı altındaydı. 

Kur, gece yarısına yaklaşırken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı olağanüstü hal kararıyla 3,0973'e kadar çıktı ve rekor tazeledi.

Sabah saatlerinden itibaren ise bu tırmanış gerilemeye başladı ve 3.05'li seviyelere kadar düştü. 

* Görsel: Bloomberg Finance L.P.

3. Teknik görünümde ise, şu an kurun yeni taban yapma çabalarını da takip etmek gerekiyor.

Yani Dolar/TL 3.0000 seviyesini aştıktan sonra bu seviye kritik bir destek noktası olarak taban yaptı diyebiliriz. Dolayısıyla kur genel olarak bu seviye üzerinde kalırsa, yeni zirveler görmek mümkün. Uzmanlara göre, 3.1000 seviyesinin aşılması durumunda ise, yükseliş daha da hız kazanabilir.

4. Borsada kayıp ise % 4'ü gördü.

Darbe girişimi, S&P not indirimi ve OHAL kararı sonrasında güne kayıpla başlayan Borsa İstanbul (BIST) 100 Endeksi'ndeki kayıp % 4'ü gördü.  Endeks, günün ilk yarısına ise % 3,57 düşüşle girdi.

Güne düşüşle başlayan endeks, 74 bin 196 puana kadar geriledi ve şu sıralarda 72 bin 59 puandan işlem görüyor.

5. Hisse senetleri de dün son üç yılın en keskin üç günlük düşüşünü gerçekleştirirdi.

Tahviller de sert düştü ve bunun sonucunda 10 yıl vadeli tahvillerin faizi Mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesine tırmanmış oldu.

6. Moody's de darbe girişiminin ardından Türkiye'nin kredi notunu "düşürmek üzere" incelemeye almıştı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's önceki gün yaptığı açıklamada, incelemeye aldığı Türkiye'nin ekonomik büyümesinin darbe girişiminden önemli ölçüde "etkilenme potansiyeli"ne sahip olduğunun altını çizmiş ve ekonomik büyüme beklentisini de yüzde 3'e düşürmüştü.

7. Moody's bununla beraber 8 Türk şirketi, 17 banka ve bazı belediyeler için de inceleme başlattı.

Notları incelemeye alınan kurumlar şu şekilde:

  • Anadolu Efes 

  • Coca-Cola İçecek 

  • Doğuş Holding 

  • Koç Holding 

  • Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)

  • Turkcell 

  • Türkiye Petrol Rafinerileri (Tüpraş) 

  • Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları (Şişecam)

  • 17 Türk bankası (negatif inceleme)

  • İstanbul ve İzmir BŞB

  • TOKİ

8. Peki not düşürmek üzere "incelemek" ne demek?

Moody's Siyasal Riskler Yönetici Direktörü YVes Lemay, bu süreci şöyle açıklıyor:

1. Siyasi risklerin yükselmesini değerlendireceğiz.

2. Ülkenin ekonomik programında ilerleme olup olmayacağına bakacağız. 

3. Ekonomisi yoğun şekilde yabancı yatırımcıya dayanan Türkiye'deki politik risklerin uluslararası yatırırımcıların kararlarını aniden olumsuz şekilde değiştirmesinin Türk ekonomisine nasıl etkisi olacağını inceleyeceğiz. 

Yani özetle, yatırımcının güveninin temin edilmesi gerekiyor.

9. "Türkiye ile senin ne alakan var. Türkiye senin üyen değil. Şu anda siyasi bir karar açıklıyor kendine göre. Bizimle hiç uğraşma."

Elbette Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan bu not düşürmelere tepki geldi. Erdoğan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Kararlı bir şekilde yatırımlarımıza nasıl devam edeceğimizi göreceksin. Sizin gücünüz bizim bu yatırımları yapmamamıza yetmez. Bütün bu açıklamalar Türkiye gerçeklerini yansıtmıyor. Farklı bazı adımlar atmaya da yönelirler. Bu süreçte Türkiye, ekonomideki reformlarını kesintisiz sürdürecektir." 

10. İyi ama bu not düşürme ve incelemeler niçin önemli?

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının (özellikle Moody's) bu tarz not indirimi ve incelemeleri oldukça önemli bir kriter; çünkü yabancı yatırım fonlarından bazıları en az iki tane yatırım yapılabilir kredi notuna sahip olmayan ülkelere yatırım yapamıyor.

11. Peki an itibariyle TL dışı önemli göstergelerde durum nasıl?

Şimdilik 2 veriye dayanarak bakalım:

ALTIN: Altın fiyatları küresel risk iştahındaki artışla beraber 3 haftanın en düşüğüne geriledi.

PETROL: ABD stoklarının arttığını gösteren veriler sonrası petroldeki artış ise devam ediyor.

12. "OHAL kararından ülkemizdeki üretim, ihracat ve iş dünyası olumsuz etkilenmeyecektir."

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi ise, OHAL sonrası ekonomi ve iş dünyasının olumsuz etkilenmeyeceğine vurgu yaptı ve yapısal reformların devam edeceğini hatta hızlanacağını söyledi:

"Sermaye hareketlerinin kısıtlanması gibi normal işleyişin dışında kalan hiçbir olağandışı uygulamaya gidilmeyecek."

13. OHAL'in işsizliğe etkisi nasıl olacak?

Bloomberg böyle bir grafik yayınlayarak, darbe girişiminin ardından tutuklama / görevden alınma / açığa alınma ile boşalan kadrolara dikkat çekti; ama şunu da ekledi: "Bu Türkiye'nin kendi iç işleyişidir ve dışarıdan her müdahale bunu sadece daha kötü bir hale getirir."

İşsizlik oranları üzerinde darbe girişimi ve bunu takip eden OHAL etkisini ise önümüzdeki 3 ayda gözlemleyerek yorumlamakta fayda var.

14. Son olarak, izinleri iptal edilen kamu çalışanlarının da durumu henüz netleşebilmiş değil.

Hepimizin anlayabildiği kadarıyla, Türkiye için yeni bir dönem başlıyor ve 3 ayda tüm bu çalkantıların durulacağını söylemek ise şimdilik biraz zor görünüyor...

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

Başlıklar

15 TemmuzAltınAmerika Birleşik DevletleriAnadolu EfesBakanlar KuruluBorsaBorsa İstanbulDarbeİşsizlikİstanbulİzmirOHALOlağanüstü HalRecep Tayyip ErdoğanTüpraşTurkcell
Görüş Bildir