İlham Veren Bir Kadın ve Bilim Tarihinin Önemli Bir Parçası: İskenderiyeli Hypatia'nın Hikayesi
Hypatia, Antik Yunan düşünür, matematikçi, astronom ve filozoftur. İskenderiye Okulu'nun son ünlü bilgini olarak kabul edilir ve Neoplatonizm felsefesinin önemli bir temsilcisidir. Antik Çağ'da bilim ve felsefe alanlarında önemli katkılar sunan az sayıdaki kadın düşünürden biridir.
Önemli çalışmalara imza atan bu ünlü düşünür kimdir tanıyalım. 👇
Hypatia, M.S. 355 civarında İskenderiye, Roma İmparatorluğu'nda doğdu.
![Hypatia, M.S. 355 civarında İskenderiye, Roma İmparatorluğu'nda doğdu.](https://img-s2.onedio.com/id-6433c90bb763d54a4d1b33e1/rev-0/w-600/h-788/f-jpg/s-1ac14a851948264ffc13fd71c2d53c1b4d36b572.jpg)
Babası Theon, İskenderiye Kütüphanesi'nde çalışan ünlü bir matematikçi ve astronomdu. Hypatia, babası tarafından evde eğitilerek matematik, astronomi, felsefe ve retorik alanlarında derin bir bilgi birikimi edindi.
Hypatia, Theon’dan sadece ders almıyor aynı zamanda ona işinde de yardım ediyordu.
![Hypatia, Theon’dan sadece ders almıyor aynı zamanda ona işinde de yardım ediyordu.](https://img-s3.onedio.com/id-6433c94fb763d54d9f1b36e8/rev-0/w-600/h-405/f-jpg/s-9ae32a55cb02206ea6f1c9b5edb3ed9f43b27a40.jpg)
Theon, kütüphanedeki görevlerinin bir parçası olarak eski metinleri düzenlemekteydi ve Hypatia da babasının düzenlemelerini gözden geçirip kontrol ederdi.
Erken dönem Hristiyan tarihçi Sokrates Skolastikus, Hypatia’nın babasının sıra dışı doğasını miras aldığını ve babasından aldığı eğitimlerle yetinmeyip farklı öğrenme yollarına da yöneldiğine değinmiştir.
![Erken dönem Hristiyan tarihçi Sokrates Skolastikus, Hypatia’nın babasının sıra dışı doğasını miras aldığını ve babasından aldığı eğitimlerle yetinmeyip farklı öğrenme yollarına da yöneldiğine değinmiştir.](https://img-s3.onedio.com/id-6433c97b6e09dd13007d9385/rev-0/w-600/h-300/f-jpg/s-f7deacf3b74126d173b646beb240688f60f93e4d.jpg)
Hypatia, özellikle geometri ve cebir alanında önemli katkılarda bulundu.
![Hypatia, özellikle geometri ve cebir alanında önemli katkılarda bulundu.](https://img-s1.onedio.com/id-6433c994b763d5689d1b411d/rev-0/w-600/h-338/f-jpg/s-c03622b8d3c95dc578abbd1be944d56bc65775bf.jpg)
Öğrencilerine Öklid'in 'Elemanlar' adlı eserini ve Diophantus'un 'Aritmetika' adlı eserini öğrettiği bilinmektedir. Ayrıca, Apollonius'un 'Konik Kesitler' adlı eserinin orijinal versiyonunu inceleyip üzerinde çalışmalar yaptı ve bu eser üzerine yorumlar yazdı.
Hypatia, aynı zamanda astronomi alanında da çalışmalar yürüttü.
![Hypatia, aynı zamanda astronomi alanında da çalışmalar yürüttü.](https://img-s2.onedio.com/id-6433c9f16e09dd95527d9b71/rev-0/w-600/h-419/f-jpg/s-9ed78625f4904f8dca48b0c0bdf04f957d991b27.jpg)
Babası Theon ile birlikte Ptolemy'nin 'Almagest' adlı eserini inceledi ve bu esere düzeltmeler yaptı. Ayrıca daha sonra usturlap olarak adlandırılacak olan gök cisimlerinin hareketlerini ölçen bir cihazın erken bir versiyonunu geliştirdi.
Hypatia'nın mekanik ve teknoloji alanında da bazı icatlar ve geliştirmeler yaptığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Özellikle hidrolik ve havayla çalışan aletler üzerine çalıştığı bilinmektedir.
![Hypatia'nın mekanik ve teknoloji alanında da bazı icatlar ve geliştirmeler yaptığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Özellikle hidrolik ve havayla çalışan aletler üzerine çalıştığı bilinmektedir.](https://img-s3.onedio.com/id-6433ca2a6e09dd2c9e7da535/rev-0/w-600/h-922/f-jpg/s-641a436b8df1ad3e858c1cd80b673199414ce6df.jpg)
Hypatia, Neoplatonizm felsefesine önemli katkılar sağladı.
![Hypatia, Neoplatonizm felsefesine önemli katkılar sağladı.](https://img-s1.onedio.com/id-6433caa26e09dda58c7da9b6/rev-0/w-600/h-840/f-jpg/s-33af8273a31a8bc25d26b05365954f7a5b5dfa4d.jpg)
Platon ve Plotinus'un düşüncelerini takip ederek evrenin temelinde bulunan gerçekliğin ve ahlaki değerlerin birliğine vurgu yaptı. Öğrencilerine felsefi düşünceleri aktarmak ve onların zihinsel ve ahlaki gelişimine katkıda bulunmak için döneminin önde gelen düşünürleriyle yazışmalar yaptı.
Ne yazık ki Hypatia, 415 yılında Hristiyan bir fanatik grup tarafından öldürüldü.
![Ne yazık ki Hypatia, 415 yılında Hristiyan bir fanatik grup tarafından öldürüldü.](https://img-s3.onedio.com/id-6433cb146e09dd79437dbad8/rev-0/w-600/h-389/f-jpg/s-200697ce239553a5c7e3506952d97bdd964751f4.jpg)
Bu olay, Antik Yunan düşüncesi ve Neoplatonizm felsefesine yapılan büyük bir saldırı olarak kabul edilir ve Batı dünyasında daha sonra başlayacak olan Orta Çağ dönemi ile bağlantılıdır.
Hypatia'nın ölümünden sonra, İskenderiye Okulu'nun prestiji azalmış ve bilim ve felsefe alanlarında önemli bir düşüş yaşanmıştır.
![Hypatia'nın ölümünden sonra, İskenderiye Okulu'nun prestiji azalmış ve bilim ve felsefe alanlarında önemli bir düşüş yaşanmıştır.](https://img-s1.onedio.com/id-6433cb5e6e09dd353a7dca39/rev-0/w-600/h-400/f-jpg/s-eb3e5e50c95e1ec41d5c989aa84a83e8e5d6fbe4.jpg)
Bu dönemde, Batı dünyasında bilimsel ve felsefi araştırmaların yavaşlaması ve Orta Çağ'ın karanlık dönemine giriş yapılması söz konusu olmuştur.
Hypatia'nın trajik ölümü, onun yaşamı ve katkılarının tarih boyunca ilgi odağı olmasına yol açmıştır.
![Hypatia'nın trajik ölümü, onun yaşamı ve katkılarının tarih boyunca ilgi odağı olmasına yol açmıştır.](https://img-s1.onedio.com/id-6433cb916e09ddc3057dd5ee/rev-0/w-600/h-846/f-jpg/s-ea523e8aa88bc8af6e9273b2e8fff963fe86d05e.jpg)
Özellikle Aydınlanma Dönemi’nde Hypatia'nın yaşamı ve çalışmaları, bilimin ve felsefenin Hristiyan fanatizmi karşısında verdiği mücadeleyi temsil etmesi nedeniyle büyük bir ilgi görmüştür.
Hypatia, kadınların bilim ve felsefe alanlarında başarılı olabileceğinin ve bu alanlara katkıda bulunabileceğinin önemli bir örneğidir.
![Hypatia, kadınların bilim ve felsefe alanlarında başarılı olabileceğinin ve bu alanlara katkıda bulunabileceğinin önemli bir örneğidir.](https://img-s1.onedio.com/id-6433cdc3b763d531831bcced/rev-0/w-600/h-375/f-jpg/s-bf17b71fcaf8b6f59fc5638e854a2ffa6422dcca.jpg)
O, tarihte bilimsel ve felsefi alanlarda önemli başarılara imza atan sayılı kadın düşünürden biri olarak kabul edilmektedir. Hypatia'nın yaşamı ve ölümü, bilim ve felsefe tarihi için bir dönüm noktası teşkil etmektedir ve onun mirası, günümüzde halen anılmaktadır.
Yorum Yazın