Eğitim Sisteminden Ümidimi Kestim Sisteme Yükledim
Kayhan Karlı | Eğitimci ve Yazar
Her yeni modelde yeniden heyecanlanmamız, her yeni uygulamada biraz daha sabretmemiz bekleniyor. Peki, öğretmenin karar alanı daralırken, çocuğun merakı takvime sıkışırken ve velinin kaygısı büyürken ümidimizi nereye koyacağız? Ben bir yere yüklemeyi denedim. Sistem kabul etmedi.
Siz de benim gibi eğitim sisteminden, her yeni uygulamanın ardından yapılan o büyük açıklamalardan ümidinizi kestiniz mi?
Hemen karamsarlığa kapılmayın. Ben ümidimi tamamen kesmedim. Sadece kendisine bir süreliğine ücretsiz izin verdim. Çünkü eğitimdeki gelişmeleri takip ederken sürekli mesaiye kalıyor, hiçbir karşılık alamıyordu. En son “Bu defa gerçekten çocuk merkeze alınacakmış” dediğimde yüzüme baktı. O bakışı unutamıyorum.
Artık aramızda böyle konuları konuşmuyoruz.
Neyse ki sunum yenilenmiş
Bizim eğitim sistemimizin en etkileyici özelliği, daima bir yere gidiyor olması. Yeni bir modele geçiyoruz, yeni bir vizyona yöneliyoruz, yeni bir döneme hazırlanıyoruz. İnsan ister istemez heyecanlanıyor. Sonra sınıfın kapısını açıyorsunuz: Öğretmen yorgun, çocuk sıkılmış, veli kaygılı.
Neyse ki sunum yenilenmiş.
Bir eğitim toplantısında “Çocuklarımızı geleceğe hazırlıyoruz” cümlesini duyunca artık hangi geleceğe diye sormuyorum. Çünkü bu soru toplantıyı uzatıyor. Üstelik cevabı da çoğunlukla başka bir sunum gerektiriyor.
Geleceğin becerileri anlatılırken öğretmenin bugünkü karar alanının daralmasını konuşmak biraz tatsız kaçıyor. Çocuğun eleştirel düşünmesi beklenirken öğretmenin eleştirel bir cümlesinin neden ortamı gerdiğini sormak da öyle.
Yaratıcılığı tesadüfe bırakmıyoruz
Öğretmenden yaratıcı olmasını istiyoruz. Nasıl yaratıcı olacağını, hangi sırayla yaratıcı olacağını ve yaratıcılığını hangi kutucuğa işleyeceğini de tarif ediyoruz.
Böylece yaratıcılığı tesadüfe bırakmıyoruz.
Öğretmenlik zaten çok kolay bir meslek: Her çocuğun farklı olduğunu bileceksiniz, hepsini aynı takvime yetiştireceksiniz. Bireysel farklılıkları gözeteceksiniz, ortak sonuçlar üreteceksiniz. Çocukların soru sormasını destekleyeceksiniz, kendi sorularınızı mümkünse toplantı sonrasına saklayacaksınız.
Toplantı sonrasında da herkesin başka bir toplantısı olacak.
Öğrenme gerçekleşmiş olabilir yine de belgesi lazım
Eskiden öğretmenin elinde tebeşir vardı. Şimdi şifreleri var.
Bir sisteme giriyor, diğerinden çıkıyor, üçüncüsünde oturum süresi doluyor. Çocuğun gözündeki değişimi fark ettiği anı kaydetmek istiyor; sistem tarih formatını kabul etmiyor.
Bir öğrencinin ilk defa parmak kaldırması, arkadaşından özür dilemesi, yanlış cevabından utanmadan yeniden denemesi… Bunların hepsi sınıfta önemli olaylar. Fakat raporda nereye yazılacağı belli değilse kurumsal açıdan biraz şüpheliler.
Öğrenme gerçekleşmiş olabilir. Yine de belgesi lazım.
Yakında sınıfta bir çocuk “Öğretmenim, anladım!” dediğinde önce ekran görüntüsü isteyeceğiz diye korkuyorum.
Merak serbest ama dersin akışı bozulmasın
Çocuklara gelince…
Onların merakını çok önemsiyoruz. Özellikle dersin akışını bozmadığında.
Soru sormalarını destekliyoruz. Konuyla ilgiliyse, süresi uygunsa ve cevabı öğretmen kılavuzunda bulunuyorsa.
“Ben başka türlü düşündüm” diyen çocuğu seviyoruz elbette. Yalnız önce bizim düşündüğümüz biçimde çözmesini bekliyoruz. Başka türlü düşünmeye vakit kalırsa bakacağız.
Sonra da çocukların neden inisiyatif almadığını araştırıyoruz.
Araştırmanın sonucuna göre bir inisiyatif geliştirme etkinliği planlıyoruz. Yönergesi sekiz sayfa.
Her çocuk özel ama sizinki kaçıncı
Velinin durumunu da anlamak gerekiyor. Ona bir yandan “Her çocuk özeldir” diyoruz, diğer yandan çocuğunun kaçıncı olduğunu bildiriyoruz.
Çocuğunu kimseyle karşılaştırmamasını önerirken karşılaştırmalı sonuç tablosunu gönderiyoruz. Kaygısını azaltmasını istiyoruz ama gelecek yılın hazırlığına bu yıl başlamazsa geç kalacağını hissettiriyoruz.
Sonra veli fazla kaygılı oluyor.
Doğrusu çok şaşırtıcı.
Bu kaygıyı yönetmek için bir seminer düzenleyebiliriz. Başlığı da hazır: “Başarı Baskısı Altında Mutlu Çocuk Yetiştirmek.”
Katılım belgesi verelim. Belgesiz mutluluğun sürdürülebilirliği konusunda çekincelerim var.
Ümidimi ücretsiz izne gönderdim
Peki, gerçekten ümidimi kestim mi?
Şunu söyleyeyim: Her yeni başlığın sınıfta yeni bir hayat başlatacağına inanmıyorum artık. Bir metne “bütüncül” yazınca çocuğun parçalanmış gününün kendiliğinden birleşeceğini düşünmüyorum. Öğretmene güvenmeden öğretmenliği güçlendirebileceğimiz fikri de bana pek inandırıcı gelmiyor.
Bu, yıllar içinde edinilmiş bir yorgunluk. Aynı sözcükleri farklı kapaklarda tekrar tekrar görünce insanın heyecanı biraz ihtiyatlı davranmayı öğreniyor.
Ama sonra bir öğretmen anlatıyor: “Bugün yetiştiremedim. Çocukların bir sorusu vardı, onun üzerinde kaldık.”
İçimden kendisini tebrik etmek geliyor. Müfredatı yetiştirememiş olabilir; çocukların düşüncesine yetişmiş.
Bir öğrenci, “Cevabım yanlış ama nerede yanıldığımı buldum” diyor.
Bir okul yöneticisi, “Bu uygulama kâğıt üzerinde iyi görünüyor ama bizim çocuklara iyi gelmiyor” diyebiliyor.
İşte o zaman ücretsiz izne gönderdiğim ümit kapıyı aralıyor.
“Çağırdın mı?” diye soruyor.
Henüz değil, diyorum. Biraz daha bakalım.
Dosya boyutu çok büyük
Çünkü eğitimde umudu sürekli büyük açıklamalara bağlamaktan yoruldum. Artık onu, yaptığı işin sorumluluğunu alan insanların yanında arıyorum. Çocuğu dinlemek için zaman açan, öğretmenin yargısına alan bırakan, yanlış bir kararı savunmak yerine değiştirebilen insanların yanında.
Siz de ümidinizi kestiyseniz sizi anlarım. İnsanın emek verdiği alanda aynı duvara tekrar tekrar çarpması yorucu.
Yalnız ümidinizi sisteme yüklemeyin.
Ben denedim.
“Dosya boyutu çok büyük” dedi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

