Büyükada Rum Yetimhanesi İçin Umut Işığı: Gözler 'Avrupa Kültürel Mirası' Listesine Çevrildi

 > -
3 dakikada okuyabilirsiniz

Yaklaşık yarım asır evvel kaderine terk edilen Büyükada Rum Yetimhanesi için kurtuluş umudu belirdi. “Avrupa’nın Tehlike Altındaki 12 Kültürel Mirası” listesine giren tarihi bina, eğer finalde 7 eser arasında yer alırsa toplanacak fonlarla restore edilecek.  

1964 yılında kapatılıp kaderine terk edilen Büyükada Rum Yetimhanesi harap vaziyette. Binanın etrafı yabani otlarla sarılmış, çatısı çökmüş, tuğlaları, ahşapları bahçesine dökülmüş durumda. Osmanlıdan Cumhuriyete yaklaşık 120 yıllık bir tarihe tanıklık eden bu görkemli yapının tarih olmasının önüne geçilmek için ufukta bir umut ışığı belirdi.

"Çevre ve Dinlerarası Diyalog Merkezi” yapılması planlanıyor

Yetimhane, 2018 Avrupa Kültür Mirası Yılı kapsamında Europa Nostra ve Avrupa Yatırım Bankası Enstitüsü’nün, “Avrupa’nın Tehlike Altındaki 12 Kültürel Mirası” listesine girdi.

Gözümüzün Önünde Yok Oluyor! Büyükada Rum Yetimhanesi 'Avrupa'nın Tehlike Altındaki 12 Kültürel Mirası' Listesinde - onedio.com
Gözümüzün Önünde Yok Oluyor! Büyükada Rum Yetimhanesi 'Avrupa'nın Tehlike Altındaki 12 Kültürel Mirası' Listesinde - onedio.com

Eğer 15 Mart’ta açıklanacak finalde 7 eser arasına kalırsa, toplanacak fonlarla yeniden hayata dönebilir. Binanın, “Çevre ve Dinlerarası Diyalog Merkezi” olması düşünülüyor.

"Lefter'le futbol oynardık"

Gazete Habertürk'ten İrem Koca'nın haberine göre, yetimhanenin hayatta kalan öğretmenlerinden biri olan 82 yaşındaki Yani Kalamaris, “1955’te öğretmenliğe başladığımda 20’li yaşlardaydım. Yetim çocuklara yardım etmek için çıktım. 192 öğrencim vardı. Onlarla bir aile kurmuştuk. Çocukların omuzlarından yetim hissini atmak istiyorduk" dedi.

"Eski öğrencilerim arayıp buradaki günleri anıyor"

Kalamaris şöyle devam etti: “Bütün ada yukarı çıkardı, çocuklarla eğlenmek için. Lefter, Koço Kasapoğlu ziyarete geliyordu. Beraber futbol oynuyorduk. Okulda kunduracılık ve terzilik kısmı vardı. Çocuklar zanaat öğreniyordu. Pastacılık yapanlar da Avrupa’da profesör olanlar da oldu. Hepsi arayıp buradaki günlerini anıyorlar" diye konuştu. 

Artık tiyatro salonunun içine girilemediğini de belirten Kalamaris, “Hepsi el işlemesiydi. Bir kuyruklu piyano kaldı orada. Çok duygulanıyorum, üzülüyorum. Orası kapandıktan sonra, iki manastırda eğitimi sürdürdük. Biz burayı piyano sesleri ve çocuk cıvıltılarıyla bıraktık. Bıraktığımız gibi geri almadık” sözleriyle duygularını ifade etti.

"Mülkiyet problemi yaşandı"

Rum Vakıfları Derneği Başkanı Laki Vingas ise, “1964’ten sonra yetimhanenin kaderi siyasetle boğuşmak oldu. Mülkiyet, Rum Patrikhanesi’nin adınaydı ama ‘tüzel kişilik değildir’ diye bir ifade vardı. Bu varsayımla tapusu iptal edildi. Bütün tartışma tüzel kişiliğinin olmamasından kaynaklandı. AİHM kararları, bu kararın tescili, tapunun iadesi gibi siyasal bir süreç geldi. 40 yıl süren bir dönem yaşandı. Bina büyük zarara uğradı. Devletin bazı kurumları burayı koruma altına alabilirlerdi. 2010’dan sonra da patrikhanenin maddi imkânı yoktu” dedi.

Dünyanın en büyük ikinci ahşap yapısı olarak kabul ediliyor

Büyükada Rum Yetimhanesi, mimar Alexander Vallauri tarafından 1899’da, “Prinkipo Palas” adıyla lüks bir casino otel olarak inşa edildi. Sultan Abdülhamid’in fermanıyla kimsesiz çocuklara hizmet için 1903’te Rum Patrikhanesi’nin himayesine verildi. 1964 yılında, okulun fiziksel bakıma ihtiyaç duymasının yanı sıra, Kıbrıs sorunu nedeniyle yaşanan gerginlikler sonucu yetimhane boşaltıldı. 12 Haziran 2007’de mülkiyet yeniden Patrikhane’ye devredildi. Bu tarihten itibaren çeşitli projelerle röleve ve restorasyon çalışmaları için kollar sıvandıysa da projeler bitirilemedi. 206 odası olan bina, dünyanın ikinci en büyük ahşap yapısı olarak kabul ediliyor.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

Tiyatrofutbol
Görüş Bildir