Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Bilim Tarihinin En Büyük Projelerinden Olan CERN Hakkında Muhtemelen Bilmediğiniz 11 Şey

-
3 dakikada okuyabilirsiniz

CERN'de yapılan deneyler, yalnızca fizik tarihinin değil; tüm bilim tarihinin en önemli deneyleri arasında yer alıyor. Hal böyle olunca medyada da zaman zaman adını duyduğumuz CERN'e az çok kulak aşinalığımız var. Yine de gelin, biraz daha yakından tanıyalım...

1. CERN'de bütün yapılar yer altında değil.

Deney alanları haricindeki ofisler, kontrol merkezleri ve toplantı salonları gibi araştırmacıların en çok vakit geçirdiği binalar yerin üstünde bulunuyor.

2. Deney alanlarına girerken retina taraması yapılıyor.

Deney alanlarına girerken retina taraması olduğu doğru; ancak bu, "Melekler ve Şeytanlar" adlı kitapta belirtildiği gibi lazerle değil, fotoğraflama sistemiyle gerçekleşiyor. Her ne kadar CERN’in adının duyulmasında etkisi olsa da kitabın yanlış bilgiler içerdiğini belirtmek gerek.

3. CERN bünyesindeki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, dünyanın en büyük makinesi olma ünvanına sahip.

Bu çarpıştırıcıda yapılan deneyler sonucunda elde edilen tam 300 TB boyutundaki veri, halka açık hale getirilmiş durumda.

4. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), sanıldığı gibi radyasyonla çevreye zarar vermiyor.

LHC'nin yer altında olmasının canlılara zarar vermesiyle hiçbir alakası yok. Aksine deneyin sağlıklı sonuçlar vermesi ve dışardan gelen kozmik ışınlardan etkilenmemesi için yer altına inşa edildi.

5. CERN'de tam 9600 tane süper mıknatıs bulunuyor.

Bu mıknatısların sağladığı toplam çekim kuvveti, Dünya'nın çekim kuvvetinden 100.000 kat daha fazla. Bu kuvvet sayesinde proton demetleri saatlerce tur atabiliyorlar. Bu saatlerce süren turları sırasında 10 milyar kilometreye kadar yol gidebiliyorlar.

6. Deneyde aranan Tanrı Parçacığı, gerçekten tanrısal bir parçacık değil...

Asıl adı Higgs Bozonu olan bu parçacık medyada Tanrı Parçacığı olarak isimlendiriliyor. Nedeni ise Leon Lederman'ın  bir türlü bulunamayan Higgs bozonu hakkındaki kitabına verdiği Tanrı'nın Belası Parçacık isminin Tanrı Parçacığı olarak değiştirilmesi.

7. CERN'deki protonlar saniyede 11,245 kere tur atabiliyorlar.

Bunu yaparken de ışık hızının oldukça yakınına ulaşıyorlar. Bir turları sırasında 27 km katediyorlar.

8. CERN'de sıcaklıklar devasa değerlere ulaşabiliyor.

Proton hızlandırmaları sırasında CERN'de sıcaklıkların Güneş'in merkezindeki sıcaklıklar kadar büyük bir değere ulaştığı biliniyor.

9. Bu sıcaklıktan makineleri koruyabilmek için devasa soğutucular kullanıyor.

Bu soğutucular sayesinde de dış uzaydan bile daha soğuk ortamlar yaratılıyor. Soğutucu etki için de sıvı helyum kullanılıyor.

10. CERN'e üye 22 ülke bulunuyor.

Türkiye henüz üye ülkelerden değil, ancak "ortak üye" adı verilen bir ünvana sahip. Daha öncesinde ise gözlemci ülke statüsünde idik.

11. Ve son olarak CERN'de yanıt aranan temel soruları söyleyelim:

  • Kütlenin kaynağı nedir?

  • Süpersimetri gerçekten var mıdır?

  • Karanlık madde ve karanlık enerji nedir?

  • Madde ve anti-madde miktarı neden eşit değil?

Bakalım CERN deneyleri sonucunda önümüzdeki yıllarda nasıl cevaplara ulaşacağız, ne gibi yeni sorularla karşılacağız? Bekleyip göreceğiz...

Onedio IQ'yu Facebook'tan takip etmeyi unutmayın!

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
emreecoban

Güneşin merkezinde ki sıcaklık 15 milyon santrigrad derece nasıl sogutuluyor protonun kütlesi çok yüksek nasıl ışık hızına yakın hıza çıkarabilmisler editör kardeş şu yazıyı bi güncellesen ben yeni denk geldim soralım tartışalım tekrardan sana zahmet bilen birileri vardır elbet :)

pewpew

Kötü giden tek bir şey olsa bile felaket olur

Gizli Kullanıcı

la şuna harcanan parayla kaç lahmacun alınırdı amk..

serap-baykal

sana İLBER ORTAYLI'nın bir sözü ile cevap verelim :D '' ÇOK CAHİLSİN KEŞKE ÖLSEN '' :D

Gizli Kullanıcı

keşke ölsem..

sciencesoldier

kuantum dünyasına ışık tutmaya çalışan bir fenerdir cern umarım o gün geldiğinde gezmeme izin verirler

sciencesoldier

sadece dünyanın değil evrenin feneri olacak. hayalgücümü biraz zorlayınca çok farklı alanlara hizmet edeceğini görmek kaçınılmaz. sadece fizik değil tüm evreni yeniden yaratacak bir alan

sciencesoldier

bitkiler yetişebiliyor marsta genetiği değiştirilirse tamamdır mor ötesi ışınlara karşı savunma ve gelişmesini sağlar. zamanla o da olacak ama dur bakalım asıl olay 2 sene sonra şimdiden heyecanlanmaya başladım bile :)

serap-baykal

YA BENİMDE 3 HAYALİMDEN BİRİ ÖLMEDEN GÖRÜR MÜYÜM ACABA... :(

serap-baykal

2 sene sonra ki olay konusunda biraz aydınlatır mısınız ? Sn: Sciencesoldier neyi kaçırdım ki ben acaba ?

sciencesoldier

hubble uzay teleskobu 13.7 milyar yıl önceki sinyalleri almıştı ve evrenin başlangıcına çok yaklaştık yaa 2 sene sonra james webb teleskobu fırlatılacak ve evrenin doğumuyla ilgili bilgi sahibi olucaz. kısacası tek evren miyiz yoksa daha önce evren var mıydı falan filan.

sciencesoldier

hadi biri mars yaşamı anladık da diğer ikisi ney ben de onu merak ettim :))

bagatur-kabasakal

Leziz galeri... Güzel bilgi...

Başlıklar

BilimFacebookonedio
Görüş Bildir