Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Beynini Eşelemeyi Sevenlere: Evrendeki Zeki Medeniyetlerin Sayısını Veren Drake Denklemi

 > -
4 dakikada okuyabilirsiniz

İnsan zihninin en büyük sorgulamalarından birisidir evrende yalnız olup, olmadığımız. 1950'li yıllarda Frank Drake, bu sorunun üzerine gitmiş ve yaratmış olduğu denklemle, az da olsa bizlerin bu sorusuna cevap getirmiştir.

Soru basit aslında: Herkes Nerede?

Evet, herkes nerede?

Herkes nerede?

Büyüklüğü tartışılmaz olan Evren hakkında birazcık düşününce birçoğumuz bir şeylerin farklı olduğunu hissediyoruz, değil mi? Bu denli büyük bir evrende bizim kadar gelişmiş canlıların var olması matematiksel olarak ihtimaller dahilinde olduğu gibi, daha az ve daha çok gelişmiş canlıların olabilitesi de mümkündür. Eğer varlarsa bize neden ulaşamadılar? Eğer yoklarsa biz nasıl varız?

Bu ikilem de bizleri yıllardır çözümünü aradığımız fakat bulamadığımız şu soruya götürüyor: 

Herkes nerede?

''Bizden başka akıllı yaşam var mı?''

Açık bir gecede gördüğümüz gökyüzünü, uçsuz bucaksız bir derya olarak algılarız. Ama aslında sadece çok yakın komşularımızı görmekteyizdir. En açık gecelerde dahi gördüğümüz yıldız sayısı 2500’i geçmez. 2,500 yıldız, galaksimizde bulunan tüm yıldızların yüz milyonda biridir. Bu 2,500 yıldızın hemen hepsi bize 1,000 ışık yılından daha yakındır. 1,000 ışık yılı ise Samanyolu galaksisinin çapının %1’idir. 

Yıldızlar ve galaksilerden bahsetmişken, insanları üzerinde düşünmeye sürükleyen ve zihinleri uzun süredir meşgul eden şu soru akla geliyor: “Bizden başka akıllı yaşam var mı?”

Drake Denklemi

Samanyolu Galaksisi içerisindeki "akıllı medeniyetler"in sayısına ulaşma amacıyla Frank Drake tarafından 1961 yılında geliştirilen denklem, "Drake Denklemi" olarak bilinir. Bu denklem, Samanyolu içindeki yıldız ve gezegenlerin sayısı, yıldızların ömür süreleri gibi oldukça iyi bilinen ve çok büyük, her anlamda ‘astronomik’ faktörlerle ölçülebilen; kimyasal/biyolojik süreçlerin hayatın oluşturabilmesi olasılığını içeren ve daha az bilinen bazı temel-bilimsel faktörlerin yanında, hakkında daha da zor tahminlerde bulunabildiğimiz bazı psikolojik/sosyolojik faktörlere de sahiptir. 

Her ne kadar Drake Denklemi, bu tür bilinmeyen faktörleri içermesinden ötürü bir kesim tarafından eleştirilse de, yine de bilim insanlarına genel bir çerçeve çizebiliyor olması bakımından faydalı bir araç olarak görülebilir. Denklem ve içeriğindeki terimler tam olarak şöyledir (* işareti çarpma, / işareti bölme anlamına gelmektedir): 

Nm (medeniyetlerin sayısı) = N (yıldızların sayısı) * f (Güneş türü yıldızların oranı) * M (gezegenlerin sayısı) * g (hayata uygun gezegenlerin oranı) * h (hayatı başlatanların oranı) * i (akıllı medeniyetlerin ortaya çıkma olasılığı ) * T (medeniyetin haberleşme istemli hayat süresi ) / S (Samanyolu ömrü) 

veya sadece sembolik olarak: 

N = R* fp* ne* fl* fi* fc* L

Peki, bu semboller ne ifade ediyor?

Şimdi gelin tek tek bu sembollerin ne manaya geldiklerini inceleyelim. 

N: Haberleşebilen uygarlık sayısı 

R: Uygun yıldızların (güneş benzeri) oluşma hızı 

Örneğin; Samanyolunda bu şekilde 10 milyar yıldız olsa, evrenin de 10 milyar yaşında olduğunu varsayarsak, ‘R’ ifadesi 1 değerini alır.. Tabi ki siz evrendeki yıldız sayısını daha fazla varsayabilirsiniz.. O zaman da R’nin alacağı değer artacaktır. 

fp: Evrende var olduğunu varsaydığımız yıldızlardan, çevresinde gezegen olanların oranı 

Son yıllarda keşfedilen gezegen sistemlerini de göz önüne alırsak eğer bu değer 0.1'den başlayarak, ‘bu tarz yıldızların çevresinde gezegen zaten oluşur’ fikrini baz alırsanız eğer 1'e kadar gidiyor.. 

ne: Bu gezegen sistemlerindeki yasama elverişli gezegen sayısı 

Bilim adamları bu değişken için genelde 1 ila 2 arasında bir tahmin yürütüyor... Denklemdeki en çok tartışılan parametlerden birisi de bu. Çünkü şu an itibari ile güneş sisteminde yaşama tam olarak elverişli durumda olan sadece Dünya var. Fakat 2011 yılında yapılan çalışmalar sonucu keşfedilen arsenik bazlı bakteriden sonra, denklemdeki "dünya benzeri yaşamı destekleyen gezegen sayısı" parametresinin tahmin edilenden daha fazla olduğu ortaya çekmiştir.

Beynini Eşelemeyi Sevenlere: Evrendeki Zeki Medeniyetlerin Sayısını Veren Drake Denklemi

fl: Evrendeki gezegenlerden, üzerinde canlı oluşanların oranı 

Bu konuda bilim insanlarının edindiği genel görüş, yaşamın oluşma ihtimali varsa eninde sonunda oluşacağı seklinde, yani oran 1..

fi: Bu canlılardan akıllı olanlarının gelişebilme oranı 

Bu parametreyi de bilim insanları 1 olarak kabul etmişler. Canlılık varsa mutlaka gelişim de olur mantığından hareketle. 

fc: Bu canlılar arasında haberleşenlerin oranı 

İşte üzerine en çok tartışılan parametre bu. Bazı bilim insanları, tıpkı her akıllı canlının en sonunda gelişeceğini düşündükleri gibi aynı şekilde akıllı varlıkların sonuçta haberleşmeye geçecekleri mantığıyla bu parametreyi de 1 ya da 1’e yakın kabul etmişlerdir. 

Fakat karşıt görüşe sahip olanlar ise şunu savunuyor: Eğer bu denklemi dünya bazlı olarak hesaplamaya çalışıyorsak, şu an itibari ile SETI projesi kapsamında iletişime geçebildiğimiz hiçbir akıllı medeniyet olmaması nedeniyle bu parametre 0 kabul edilmelidir. Eğer bu parametre 0 olarak alınırsa bu sefer N, yani evrendeki akıllı medeniyet sayısı 0 olacak. Tabi sonucun sıfır olması halinde ortaya da bir paradoks çıkmaktadır, eğer 0 tane yaşam formu çıkıyorsa, biz de yokuz demektir. 

Yoksa biz zeki bir yaşam formu değil miyiz?

Beynini Eşelemeyi Sevenlere: Evrendeki Zeki Medeniyetlerin Sayısını Veren Drake Denklemi

l: Haberleşebilir uygarlıkların yaşam süresi 

Denklemin kestirilemeyen bir başka noktası.. Kendi uygarlığımızın bile ne zaman yok olacağını bilemezken, evrendeki diğer uygarlıklar hakkında böyle bir tahmin yürütmek biraz havada kalıyor. Sonuçta insanoğlu haberleşme çalışmalarına başlayalı sadece 100 yıl gibi bir süre oldu. 

Denklemin yaratıcı Frank Drake, çok fazla değişken ve olasılık içeren bu denklemin bir çözümü için 10.000 bulmuş, yani yalnızca bizim gök adamızda bile 10.000 tane akıllı uzaylı olduğunu iddia etmiş.

Siz de bu denkleme göre evrendeki akıllı medeniyet sayısını hesaplayabilirsiniz.

Sizler de bu parametrelere değerler atayarak, evrendeki akıllı medeniyet sayısını hesaplayabilir ve olası zeki ve haberleşen medeniyet sayısını bulabilirsiniz.

Space: SETI: The Drake Equation

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
feyk

sorun suki ilk iki degisken r ve fp yi bir kenara koyarsak, geri kalan degiskenlerin ne olabilcegi konusunda hic bir gercek veri elimizde yok, 0,000...001 den 99999... a her sayi olabilirler. fp ne olabilcegi konusunda bile daha yeni yeni gercek rakamlarla konusabilmek mumkun oldu. r ile fp o kadar buyuk rakamlardaki diger degiskenler olabilcek en dusuk olasilikda olsa dahi baska gelismis medeniyetler olmak zorunda, gelgelelim evrende bir o kadar buyuk, o kadar buyukki sonsuz sayida yasam adasi, medeniyet olupda birbirleriyle hic temas edemiyor olabilirler.

vondas

Akıllı varlıkların oluşma olasılığı = 0.00000000000000000000000022 olsun. Uzay sonsuzdur, evren 14 milyar yaşında. Sonsuz X 0.00000000000000000000000022 = Sonsuz --- Sonsuz X 14 Milyar Yıl = Sonsuz Yani sonsuz akıllı yaşam formu uzayda bulunmaktadır, bulunmuştur ve bulunacaktır.

bekir-alp-bilge

uzay sonsuz değildir

omer-ciftcioglu

Belkide herhangi bir yıldızının radyasyonuyla beslenebiliyorlardır? :) gündüz depolayıp gecede kullanıyorlardır?bizim güneslenmemiz onların nefes almalarını sağlıyordur?hepsi bir ihtimal ama ben canlı olan bir varlık bulsakta düsünebilen bir varlığı hiç bulamayacağımızı düsünüyorum.eğer olur da bulabilirsek isteyen smoke weed every day :P yapabilir bana :) bende yaptığına sevinirim

Gizli Kullanıcı

Benzer bir model dyson küresi ile tahmin edilmiş. Çok gelişmiş bir uygarlığın enerji ihtiyacı çok olacağı için bir yıldızın etrafını sarıp onu kelimenin tam anlamıyla sömürmeleri gerekir. Bunu yaptıklarında o yıldızın ışık frekansı değişeceği için uzaklıkları kadar yıl sonra fark ederiz.

Gizli Kullanıcı

aynı şeyi ben de söylemiştim zamanında ama yıldızın enerjisi değişirdi o zaman ve biz bunu bir süre sonra fark ederdik

ferit7

Kendimize akıllı diyoruz ama belki diğer varliklar (ki varsa) için fazla akilli değiliz ya da ciğeri beş para etmez et torbasiyiz. O yüzden fazla ona buna bulaşmayıp yaşayıp gitmek lazım.

natsemender

Benim atadağım değerlere göre 40.000 ila 800.000 arası uygarlık var aq. Bir milyonuna insanlık desen... Gelin ulan! (Aslında insanlığı 1 kabul etmeliydim ama ırk, soy gibi farklar olduğundan 1 milyon aldım)

FACEBOOK YORUMLARI

Başlıklar

Bilim
Görüş Bildir