29. Yıldönümünde 'Tarihin Siyah Gecesi' Hocalı Katliamı

13bPAYLAŞIM

İnsanlık dramı olarak görülen Hocalı katliamının gerçekleşmesinin üzerinden tam tamına 29 yıl geçti...

1. 25 Şubat 1992: 336. Motorize Alayı, Hocalı'yı üç taraftan kuşatıyor

SSCB'nin dağılma aşamasının hızla sürdüğü o dönemde, ordunun çoğu Ermeni askerlerden oluşuyordu. Ermenilerin dışında, Rus askerler de Alay'da görevliydi.

Dağlık Karabağ bölgesi için Azeri ve Ermeni halkı arasında 1988'de başlayan Karabağ Savaşı sürerken, Ermeniler bölgenin bir kasabası olan Hocalı'da hakimiyeti ele geçirmek amacıyla Hocalı'ya ilerlemeye başladı. 

Tuzaklarla dolu koridor

Ermeniler, Hocalı kuşatmasıyla, sivil halkın kaçabileceği tek bir istikamet bırakmıştı: Doğu tarafı. Çok az sayıda kişinin kullandığı Kuzeydoğu hattını saymazsak, sivillerin bir kısmı doğu koridorunu kullanarak Hocalı'dan ayrılmak istedi. Ancak o yolda, Azerileri Ermeni askerler bekliyordu. Sivillerin yanındaki silahlı güçler karşılık vermeye çalışsa da, sivillerle birlikte tamamı açılan ateş sonucu öldü.

2. Geride kalanlarsa, yakın tarihin en insanlıkdışı katliamlarından birini yaşadı

Hocalı kuşatmasından kaçamayan Azeriler, belki de yakın tarihin gördüğü en acımasız, en vahşi katliamlardan birine maruz kaldılar...

3. Katliamın boyutları: 106'sı kadın, 83'ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azeri vahşice öldürülmüştür

İnsan Hakları örgütü’ne ölenlerin sayısını verilmediği için, kentin içindeki çatışmalarda ölenlerin sayısı bilinmemektedir. Hocalı`dan kaçarken koridorlarda Ermeniler tarafından öldürülenlerin sayısı ise olaydan sonra netleşmeye başladı. 

Hocalı’da 63’ü çocuk, 106’sı kadın ve 70’i yaşlı 613 sivil insan öldürülmüştür. Sekiz aile tamamen yok olmuş, 487 kişi sakat kalmış ve 1275 kişi esir alınmıştır. Esir alınanlardan 68’i kadın ve 28’i çocuk toplam 150 kişinin yaşayıp yaşamadığı belli değildir.

Cavid Veliev

4. Hocalı'daki katliamı organize eden isimse tanıdık: Ermenistan Devlet Başkanı Sarkisyan

Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan, Hocalı Katliamı'nın sorumlusu birliklerin başındaki iki liderden biriydi, ve bazı kaynaklara göre katliam emirlerinin sahibi. 

Nitekim Sarkisyan, İngiliz araştırmacı Thomas de Wall'un yaptığı bir röportajda o günlerden şu şekilde bahsediyor;

Azerbaycanlılar Ermenilerin sivil halka karşı katliam yapmayacağını düşünmekteydiler. Biz bunu azerbaycanlılara şaka yapmadığımızı göstermek amacıyla ibret olsun diye yaptık.

Röportajın tam metni içeriğin en sonunda, kaynaklarda yer almaktadır.

5. Hocalı vahşetinin tanığı Ermeni gazeteci Daud Kheriyan'ın yazdığı kitaptan kan donduran satırlar

Ölülerin yakılmasıyla görevli Ermeni grup, Hocalı'nın 1 kilometre batısında bir yere 2 Mart günü 100 Azeri ölüsünü getirip yığdı. Son kamyonda 10 yaşında bir kız çocuğu gördüm. Başından ve elinden yaralıydı. yüzü morarmıştı. Soğuğa, açlığa ve yaralarına rağmen hala yaşıyordu. Çok az nefes alabiliyordu. Gözlerini ölüm korkusu sarmıştı. O sırada Tigranyan isimli bir asker onu tuttuğu gibi öteki cesetlerin üstüne fırlattı. Sonra tüm cesetleri yaktılar. Bana sanki yanmakta olan ölü bedenler arasından bir çığlık işittim gibi geldi. yapabileceğim bir şey yoktu. Ben Şuşa'ya döndüm. Onlar Haç'ın hatırı için savaşa devam ettiler.

'For The Sake of Cross' - Haçın Hatırı İçin, Sayfa: 62-63

6. Dünya basını katliamı nasıl verdi?

“Ermeniler Hocalı’ya saldırdılar. Bütün dünya tanınmaz hale getirilmiş cesetlere tanıklık etti. Azerbaycanlılar çok sayıda insanın öldürüldüğünden haber vermekteler”.

“Krua l'Eveneman” dergisi (Paris), 29 Şubat 1992 yılında 

“Ermeni askerleri binlerce aileyi yok etmiştir”

Sunday Times gazetesi (Londra), 1 Mart 1992 yılında 

“Ermeniler Ağdam'a doğru giden orduyu kurşun yağmuruna tutmuştur. Azeriler 1200 kadar ceset saymış. Lübnanlı kameraman, ülkesinin zengin Ermeni Taşnak lobisinin Karabağ'a silah ve asker gönderdiğini onaylamıştır."

Financial Times gazetesi (Londra), 9 Mart 1992 yılında 

“Birçok insan çirkin hale getirilmiş, masum kızın sadece kafası kalmış.

“Times gazetesi (Londra), 4 Mart 1992 yılında 

“Video kamera kulakları kesilmiş çocukları gösterdi. Bir kadının yüzünün yarısı kesilmişti. Erkeklerin kafa derisi soyulmuştu.”

“İzvestiya” gazetesi (Moskova), 4 Mart 1992 yılında 

“Ağdam’da bulunan yabancı gazeteciler  Hocalıda öldürülmüş kadın ve çocuklar arasında kafa derisi soyulmuş , tırnakları çıkarılmış 3 kişi görmüşlerdir.” 

“Le Monde” gazetesi (Paris), 14 Mart 1992 yılında  

“Binbaşı Leonid Kravets: Ben şahsen tepede yüz civarında ceset gördüm. Bir erkek çocuğun kafası yok idi. Her tarafta acımasızca öldürülmüş kadın, çocuk ve ihtiyar vardı.”

“İzvestiya” (Moskova), 13 Mart 1992 yılında 

7. BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 2, 3, 5, 9 ve 17. maddelerinin ihlal edildiği Hocalı Katliamı'ndan ötürü kimse yargılanmadı

İnsan Hakları İzleme Örgütü, yaşanan olayı Dağlık Karabağ'ın işgalinin ardından, yaşanan en kapsamlı sivil katliam olarak nitelendirmiştir.

Azerbaycan'da 'Hocalı Faciası', 'Hocalı Soykırımı'; Ermenistan'da ise 'Hocalı Olayı' olarak anılan katliamla ilgili, geride kalan 26 yılın ardından herhangi bir sorumlunun cezalandırılamadığını da belirtmek gerekir.

8. 26 yıl boyunca beklemek...

Hocalı katliamı sırasında eşleri, kardeşleri çatışırken çocuklarını ve yeğenlerini alıp kaçan üç kadın, yıllardır hep birlikte metruk bir evde yaşıyor. Esir düşen yakınlarının döneceğine inandıkları için şehit yardımını kabul etmiyorlar.

9. Türkiye ve Hocalı katliamı

Yaşananlar, dünyanın bazı ülkelerinde, teşkilatlarında soykırım, bazı ABD eyaletlerinde ise katliam olarak tanınmıştır. Türkiye ise, Hocalı'da yaşanan olayı soykırım olarak tanıyan ülkeler arasında yer almıyor. 

'Hocalı Soykırımı' Azerbaycan, Meksika, Pakistan, Kolombiya, Çek Cumhuriyeti, Peru, Bosna Hersek, Sudan, Honduras ve İslam İşbirliği Teşkilatı Parlementolar Birliği tarafından tanınmaktadır. 

Türkiye 'soykırım'ı tanımıyor

Türkiye'de bazı şehirlerde, 'Hocalı Katliamı' anıtları yer almaktadır. Ancak 'soykırım' Türkiye tarafından tanınmamıştır. 

MHP Iğdır Milletvekili Sinan Oğan tarafından, Hocalı Katliamı'nın 21. yıldönümüde TBMM'de sunulan, 26 Şubat 1992'de yaşananların 'soykırım' olarak tanınmasına yönelik kanun teklifi, MHP ve CHP tarafından kabul edilmiş, ancak AKP'li milletvekillerinin oyları ile reddedilmişti.

Kamuoyunun yakından tanıdığı bazı Ermeni asıllı isimlerin de Hocalı hakkındaki yorumları da dikkate değer. 

Gazeteci Etyen Mahçupyan:

Bu olayın hukuksal tanımı üzerinde çok geniş bir tartışma yaşanmadı. Ancak öldürülenlerin hepsinin azeri olduğu, Bu kimliği taşıdıkları için böyle bir sonla karşılaştıkları, ateş edenlerin ise bunu bilerek ve bir karar doğrultusunda yaptıkları bellidir. Diğer bir deyişle Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi açısından bakıldığında karşımızda bir soykırım daha var.

Gazeteci Rober Koptaş:

Hatalarda ısrar etmek, onların üzerini örtmek, toplumları küçültür. Büyümek için, önce hatalarımızı kabullenmek gerekir. Böylece, düşman sandıklarımızdan çok da farklı olmadığımızı, nihayetinde hepimizin biçare faniler olduğumuzu görebiliriz. Gelecek, Hocalı’nın acısını yüreğinde duyan Ermenilerle, Sumgayit’ten ötürü üzülen Azerilerin ve onlar gibilerindir.

10. Hocalı'nın ardından...

'Tarihin siyah gecesi'nde yaşamını kaybetmiş yüzlerce Azeriyi, yaşanan vahşetin 26. yıldönümünde rahmetle anıyoruz.

Kaynaklar

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
berna-uyanik2

Canımız kan dökmek istediğinde bahane hazır: din.

emah

Soykırımı bir milletin toptan yok edilmesine denir bu olay ise vahşi bir katliamdır sen aksini İda ettiğinde birileride sana 1915 olaylarını hatırlatır o zaman da insanlar öldüğü cok acık bu katilam ve nefreti asıl nedeni din ile paraler ırkçılık dır ama ana nedeni din ve dinçiliktir!

pamela-gila

işte bir tane daha yaşasın - hdp kalp ermenistan - kafası :D zoruna mı gitti birilerinin gerçekleri yazması ? bumin karen

ilkin-rzayev

Soykırımı olması için bir şehrin mahvedilmesi, küçük çocukların derilerinin yüzülerek katledilmesi, hamile kadınların karınlarının yırtılıb, içindeki bebeğin mizrakla çıkarılması, insanların diri-diri yakılması və bunun birkaç tane yok yüzlerle olması, tüm yapılanların o insanların Azerbeycan türkü olduğu için yapılması, alenen Hocalı ve Karabağdakı bütün şehir ve köylerden insanların sürülmesi, assimilize edilmesi, 1.5 milyon insanın yurtsuz kalması, Ermenistan denilen eski Azerbeycan topraklarından 500 bin insanın sürgün edilmesi yetmezmi?

r2d2

İlkin bey, siz neden K.K.T.C' yi tanıyamıyorsanız biz de o yüzden soykırım diyemiyoruz. Karabağ sebebiyle tanıyamıyordunuz. Açıkçası gündemden düştü, karabağ meselesini Putin amca ele aldı bir şeyler yaptı yani tam çözüldü mü bu sorununuz emin değilim. eğer çözüldüyse K.K.T.C yi tanımamanız için bir neden kalmadı.. Azerbaycan'a göre biz Kıbrıs'ta işgalci gözüküyoruz. Eğer siz karabağ sorununa rağmen Kuzey kıbrıs'ı tanısaydınız tüm dünya Ermenistan'ı karabağ'da işgalci olarak görmezdi bu sebeple bizi işgalci görmek durumunda kaldınız. Biz de hocalı'ya katliam değil de soykırım dersek tüm dünyada ermeni olaylarını teker teker soykırım olarak nitelendirir.. Yani olay tamamen politik öyle olmasaydı da tam tersi düşünseydik neden siha/iha ile destek olalım.. Bizim sihaların, sizin karabağ operasyonunda ki başarınızın sebebi olduğunu tüm dünya gördü..

ilkin-rzayev

Öncelikle belirteyim, benim söylediklerim neden Türkiyenin Hocalını soykırım olarak tanımıyor anlamına gelmez. Geosiyasi durumu çok iyi biliyorum ve kesinlikle bu konuda Türkiyeyi kimse yargılamıyor, yargılayamaz da. Çünkü sizin de dediyiniz gibi siyasi etkenler var. Benim söyledigim odur ki, soykırım için illa da çok az insanın ölmesinin gerekmediğidir, olayın yapılış şeklidir. Ve Hocalıda yapılanlar evet bir soykırımdır.

ilkin-rzayev

KKTC konusuna gelince, bizim KKTC-i ile çok iyi iliskilerimiz var. İlla da bunun resmiyyetini arıyorsan, bulamazsın, çünkü daha Azerbaycan tarafından tanınmadı. Sebebse belirtdiğin gibi Karabağdı. Şimdi Karabağ sorunu çözüldü. Amma taşların yerine oturması için zamana ihtiyaç var. Rusya etkeni çok büyük ve bu etkeni gözardı etmek mümkün degil. Amma seni inandırım, sorun çözüldü ve çok iyi çözüldü. Zamanla tüm toprakların idaresi elimize geçince elbette ki, Azerbeycanın dış politikasında ciddi değisiklik de olacak. Daha bu gün cumhurbaşkanı Aliyev Ermenistanla Türkiyenin sınırının açılmasının bizim için bir sorun olmadığını belirtdi. Yani bizim de dış politikamızda karşımızdakı engeller çözüldükce, değisiklikler elbette yaşanacakdır. Benim bir çok tanıdığımı KKTC-de universite okuyor. Biz Türkiyeni Kıbrısda ilğalci olarak görsek, oraya ögrenci gönderirmiyiz. Bu sadece ilişkilerin küçük bir kısmı.

strahd.shonya

Bunun Karabağ konusundan ötesi var. . KKTC gibi ölü doğmuş bir yapıyı tanımak ambargo sebebidir. . Artı uluslararası hukuğa göre Türkiye'nin işgalci oluşu var. . Yani işgal vardır, ama tanımayan işgalci görüyor diye bir durum yoktur. .

strahd.shonya

Ilkin Rzayev KKTC'de okul sonrası kalıp yaşayan Azerbaycan Türkü arkadaşlarım var. . Hepsini çok seviyoruz. . Kardeşimizsiniz. .

theodosius

Ermeniler kadar kancık bi millet yok

bestekaracay

ah ah

metin-akalp

Uzun yazı okumaktan sıkılanlar 9. maddeye dikkat etsin. Biz bu soykırımı tanımıyoruz. Elin Meksika'sı bile tanıyor. Aklı başında Ermeniler bile tanıyor. Erdoğan'ın kendi bile konuşmalarında "Hatırlayacağız." diyor ama iş icraata gelince tanımıyoruz. Politika işte böyle bir şey arkadaşlar.

r2d2

Biz soykırım olarak nitelendirirsek bu sefer 1915 ermeni olaylarının soykırım olduğunu kabul etmemiz için karşı tarafa koz vermiş oluruz. Mesela karabağ meselesi yüzünden de Azerbaycan K.K.T.C.'yi ülke olarak tanımıyor, işgal edilmiş bölge olarak görüyor. Biz de bu ermeni meselesi yüzünden Hocalı olaylarını soykırım olarak tanıyamayız.

Görüş Bildir