EKONOMİ

Sıkılaşma, enflasyon ve resesyon herkesin öğrendiği yeni sorunlarımız olmaya devam ederken, merkez bankaları enflasyonla mücadelede agresifleşerek geçen haftanın faiz artışıyla geçtiği piyasalarda bu hafta ibre dolara döndü. Zirvelerde gezinen rezerv para birimi, diğer tüm para birimleri karşısında yükselişte olurken, dün özellikle sterline karşı acımasız davrandı. Diğer yandan faiz artırımlarının durgunluk endişelerini de tetiklediği süreçte, piyasalarda fiyatlamalarda bozulmaların sonu henüz görünmüyor. İçeride de Borsa İstanbul'da seyrin durulduğu izlenimi yanında diken üstünde görünüm de sürüyor. Dolar/TL dünyayı bir miktar geriden takip ederek, yine de zirveden ödün vermiyor. Euro tarafı da yorgun ve sorunlu görünüyor. Altın ve petrol de bu ortamda haliyle oynaklık gösteriyor.

Son günlerde yeniden tarihi zirvesine dönen dolar/TL ile geçen yıl bu seviyelerdeyken açıklanan Kur Korumalı Mevduat sistemi tartışılmaya başlandı. Kurda stabilite yaratmak, yükselişi durdurmak için KKM sistemine yönelen ekonomi yönetiminin bu yükselişin sınırlanamıyor olmasıyla yeni hamlesi merak edilirken, uzmanlar KKM'nin Hazne yükünü de servet transferi başlığında tartışmaya devam ediyor. Diğer yandan da bankalarda kredi faizleri, KKM hedefleri gündeme gelmeye devam ediyor. Kamu bankaları öncülüğünde ve TCMB düzenlemeleriyle yönlendirilmeye çalışılan bankacılık işlemlerinde yeni bir iddia ortaya atıldı. Geçen haftalarda yeniden dövize yönelen yerli yatırımcıyı hızlandırabileceği düşünülen iddialar için uzmanlar ne söylüyor?

Yurt dışında öne çıkan bir verinin olmadığı yeni günde, yurt dışında ABD'den gelecek dayanıklı mal siparişleri, S&P Case Shiller konut fiyatları, yeni konut satışları, Conferans Board tüketici güven endeksi verileri izlenecek.ABD Merkez Bankası(Fed) Başkanı Jerome Powell ve Avrupa Merkez Bankası(ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması da gündemde bulunuyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini geçen hafta 100 baz puan indirimle yüzde 12'ye çekerken, karar metninde belirtildiği üzere, 'sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülmesi açısından finansal koşulların destekleyici olması önem arz' ettiğinden bu karar alındı. Ancak kredi faizlerinde ticari tarafta bankalara yapılan düzenlemelerle düşüş görülse de tüketici kredilerinde aynı ivme görülmüyor.

Enflasyon, pandemiden çıkan dünyada, adeta bir mağaza indiriminde 'Black Friday'ine kavuşan tüketici gibi depar atarken, 2020'ye lanet eden dünyada 2022'yi cehennem düzeyine taşıyor. Pandemiden evden çıkamamak toplumları tüketimden mahrum etmezken, yine de oransal olarak etkili olduğundan talep enflasyonuyla yılların ardından kucaklaşan merkez bankaları bunu dizginlemek için pilates tadında faizle sıkılaşırken, Türkiye'de durumun farklı olduğunu söylemeye gerek yok. Spor olarak pilates yerine cardio seçen Türkiye Ekonomi Modeli, doğal gazdaysa halk nezdinde adeta bir 100 metre koşucusu olmaya devam ediyor.

Enflasyonda yükselişle birlikte para pul oldu söylemleri havada uçuşuyor. Paranın pul olması bir yandan da gerçeklik olurken, enflasyonist ortamda alım gücü düşen para birimlerinde yükselen fiyatlarla kullanımının artması banknot ve madeni atalarda emisyon ihtiyacı doğurur. Yani yeni para basılması, çok paranın piyasada bulunması gibi ortamlar oluşur. Türkiye'de de son 1 yılda yüzde 80'i aşan enflasyonla uzmanlar yeni para basımı konusunda tartışmalar yaşarken, bugün 20 TL'lik  madeni para görseli de sosyal medyada yayılınca tartışmalar yeniden alevlendi.

Yugoslavya ülkesinin en büyük mirasçıları Türkiye'nin özellikle İstanbul, İzmir ve Bursa illerinde yaşıyor. Bu insanların karşılaştığı ilginç durumlara birlikte bakalım.

Borsa İstanbul'da son aylarda yaz mevsiminde normalde görülen tatil havası, özellikle bankacılık tarafında görülmedi. Yaz sıcağını artıran işlemlerde yükselişler soluksuz olurken, düşüş de tedirgin edici şekilde sürüyor. Ekonomide dış etkilerin baskısı artarken, endekste iç dinamikler yönlendirici oldu. Aylardır herkes, 'Borsa'da neler oluyor?', 'Banka hisselerinde yükseliş sürer mi?', 'Ne zaman düşecek?', 'Düşüş ne kadar sürecek?' sorularını sıralarken, uzmanların da gündeminde bu başlıklar görülmeye devam ediyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, tahmin konusunda zorluk yaşadığı enflasyonda düşüş için bir kez daha yıl sonunu işaret etti: 'Yıl sonundan itibaren düşüşü daha net hissetmeye başlayacağız.'

Paranın adaleti yok! Kapitalist sistemin adaletsiz düzeni içinde dünyada gelir dağılımı her dönem tartışma konusu olurken, pandemiyle artan bu ayrışmaya dünyada para otoriteleri dahi dikkat çekmişti. Gelişmiş ülkelerin gelişmişliğinde de rolü büyük olan gelir adaletsizliği her dönem komplo teorilerine de sahne olurken, özellikle son 1 yılda Türkiye'de teori içeren hiç bir durumda bu dağılım açıklanamıyor. Bu yüzden bana adaletsizliğin resmini çeker misin Abidin? sorusuna para ya da servet tarafında Credit Suisse raporu yardımcı oluyor. Haydi o halde hep birlikte bakalım dünyada ve Türkiye'de gelir ne kadar adaletsizmiş?

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Türkiye'nin bu yıl için büyüme tahminini yukarı yönlü, enflasyon tahminini az da olsa aşağı yönlü revize etti. Dünya için ise olumlu görüşler bildirmeyen OECD, Avrupa'ya dikkat çekti.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artışlarıyla kan kaybeden Bitcoin için analistler kötü senaryoda 10 bin doları fiyatlıyor. Bitcoin için olumlu senaryoda fiyat aralığı ise 18 ila 23 bin dolar arasında.

Yeni bir haftaya başlarken dolar yine rekor seviyeyi gördü. Eylül ayında çalkantılı bir şekilde ilerleyen döviz kuru vatandaşlar tarafından takip ediliyor. Sadece doları olanlar ya da yatırım yapmak isteyenler değil fiyatlardaki artışları da etkileyen para birimindeki değişimi öğrenmek için 'dolar ne kadar?', 'dolar kaç TL?' gibi sorularına cevap arayanlar sabahın erken saatlerinde soluğu internette alıyor. Peki 26 Eylül Pazartesi 2022 dolar ne kadar oldu? Bugün 1 dolar kaç TL? Dolar neden artıyor? Gelin birlikte bakalım. 👇

TÜİK'ten açıklanan güven endeksi hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerinde yükselirken, TCMB'nin açıklandığı sanayi kapasite kullanım oranı eylülde arttı. Türkiye Ekonomi Modeli'nin temelini oluşturan üretim ve ihracat tarafında 1744 iş yeriyle anket hazırlayan TCMB'ye sinyaller vardı. Reel Kesim Güven Endeksi eylül 2,2 puan azalırken, beklentilerde de iyileşme görülmedi. Geçen yıl eylülde Y-ÜFE beklentisi yüzde 26,1 olan şirketler bu yıl 90,8 olurken, Merkez Bankası tarafından hazırlanan anket sonuçları metninde kelimelerin özenle seçildiği dikkat çekti. Son üç ayda alınan ihracatsiparişlerinin miktarı da geçen yıl eylülde 17,9 oranında artarken, bu yıl yüzde 8,8 oranında azalmış görüldü.

Geçen hafta ABD Merkez Bankası (Fed) ve İngiltere, İsveç, İsviçre, Norveç gibi ülke merkez bankalarının faiz artırımına gitmesi, piyasalarda resesyon korkusuyla fırtınayı tetikledi. Hafta boyunca veri gündemi yoğun olacak. Borsalar ve tahvil piyasalarından çıkışlar hızlanırken, dolar talebiyle ülke para birimleri üzerinde baskı da güçlenirken, emtia tarafında da çöküş görüldü.