EKONOMİ

Borsada işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı yapıldığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturma kapsamında haklarında gözaltı kararı verilen 10 şüpheliden 8'i gözaltına alındı.

Gün geçtikçe pahalanan hayat şartları vatandaşlara zorlu dönemler yaşatmaya devam ediyor. Zam üstüne zam haberleriyle  sarsıldığımız bu günlerde sebze ve meyvenin de fiyatları artıyor. Tarlalardan sofraya gelen meyve ve sebzelerin raflardaki fiyatları arasında görülen farklar ise müşterileri kara kara düşündürüyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), üretici-market arasındaki fiyat farklarını listeledi. Gelin detaylara birlikte gözatalım...

Türkiye'de tarım ve ekonomi politikalarındaki hatalar nedeniyle zorlukla yürütülen hayvancılık, üreticinin girdi maliyetleriyle ezilmesi de eklenince sürekli darbe alıyor. Son olarak Ulusal Süt Konseyi'nin (USK) yeterli çoğunluğa ulaşılamadığı için toplanamamasının ardından iplerin koptuğu konuşulurken, yem ve diğer girdi fiyatlarında da artışlar üreticileri hayvanlarını satmaya ya da kesmeye zorluyor. Çoğu üretici artık sektördün çıkıyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poors(S&P), Türkiye'nin kredi notunu düşürdü.

Son dönemde alım gücündeki düşüş ve parasal genişleme yani bir nevi kredilerde ucuzluk süreçlerini yaşarken, ödeme zorlukları gündeme sık sık geliyor. Pandemide ödeme zorluklarına yönelik sağlanan esneklikler sonra ererken karşılaşılan manzara sonrası devletin de düzenlemeleriyle dip bir dalgayla gelen sorunlu krediler 'sorunu'na çözüm bulunmaya ya da destek olunmaya çalışıldı. Tüm bu gelişmelerin gölgesinde varlık yönetimi şirketleri öne çıkarken, 2 yıl önce gösterime giren bir film de bu konuya ilginç bir yönden değindi. Filmde insan hayatı irdelenirken, biz de burada ikiye ayrılan borçların 'sorunlu' kısmını inceleyeceğiz.

Uluslararası araştırma ve danışmanlık şirketi Ipsos'un yaptığı iki araştırmada Türkiye'de yaşayan 10 kişiden 8'i alım gücünün düştüğünü söylerken, enflasyondaki yükselişin Türkiye'de ve dünyada artacağı öngörülüyor. Araştırmaya göre, tüm dünyada insanların geleceğe dair endişeli olduğu görüldü.Uzmanlar da enflasyonda Türkiye'de önümüzdeki dönemde baz etkisiyle görülecek düşüşün çıkarken olduğu kadar bütçemizi ilgilendirmediğini ya da aynı yönde ilgilendirdiğini söylüyor. Nasıl mı?

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, dün Ekonomik Dönüşüm ve Yeni Paradigmalar Zirvesi'nde yaptığı konuşmayla tam da zirvenin ismine uygun bir şekilde dönüşüm ve paradigma yaratımıyla kurduğu cümle olay oldu. Cümlede geçen terimler ilk başta herkesin başının üstünde soru işareti taşımasına neden olurken, sonrasında da her zaman olduğu gibi sosyal medyada goygoycuların diline düştü. Bakan Nebati, bu konuda deneyimli olduğundan henüz konuyla ilgili bir açıklama yapılmazken, daha önce kendisinin skeçlere konu olmasına da anlayışla yaklaştığını biliyoruz.

Rusya-Ukrayna'ya 24 Şubat 2022'ede savaş ilan etti. Son 2 yıldır pandemiyle boğuşan dünyada tepetaklak olan küresel düzen ve piyasalarda, yeni bir sarsıntı etkisi yaşatan savaşla hiçbir şey eskisi gibi olamıyor. Pandemiye eklenen savaşın oynattığı fiyatlar enflasyonu körükledi, hızını alamayan enflasyona karşı faizler yükselince para birimleri Pacman gibi birbirini yemeye başladı. Yetmedi! Batı, Rusya'ya finansal saldırı düzenledi. Onlarda intikamı petrol ve enerjiyle aldı. Halen ABD, Avrupa, Rusya kendine gelmeye çalışırken, ivme kaybeden savaş sürüyor. Türkiye bu ortamda çok değişik konumlarda bulunurken, son gelen gizli ziyaret haberi de 'merkez'e yerleşti.

Merkez bankalarından agresif faiz artırımları devam ederken, yüksek faiz ortamının sürmesi beklentileri de küresel piyasalarda risk iştahında düşüşe oynaklıkta artışa neden oluyor.

TÜİK, Dış Ticaret verilerini, Ticaret Bakanlığı'yla yaptığı ortak çalışmaya göre açıkladı. İhracatın artarak fiyat istikrarının sağlanması temeline dayanan Türkiye Ekonomi Modeli'nin uygulanmaya başlamasıyla bu sürecin bir tablosu niteliğinde olan dönemde, dış ticaret açığı %146,1 artarken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %63,6'ya geriledi. Ocak-Ağustos döneminde dış ticaret açığı %132,3 arttı.Döviz tarafındaki oynaklık da bu tabloda ana etken oldu. Doların dünyada güç kazanımı içeride de kur hassasiyetleriyle etkisini artırırken, Avrupa'daki sorunlar euro üzerinde etkili olunca Türkiye'nin dış ticaretinde de dengeler bozulmaya yüz tuttu.Enerji fiyatlarındaki değişimler, Müsiad SAMEKS verisi ve Hizmet ÜFE de açıklandı. SAMEKS artışı umutlandırırken, diğer artışlar haliyle dikkat çekti.

Dünya Altın Konseyi verilerinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) altın rezervleri Ağustos ayında 9 ton daha arttı. Rezervlerin pandemi başından bu yana en yüksek seviyede olduğu görülüyor.

Resmi Gazete'nin 30 Eylül tarihli sayısında yayımlanan karara göre KKM'de şirketlere yönelik bir değişiklik yapıldı. Kurdaki yükselişle dövize dönüşten endişe eden ekonomi yönetimi şirketlerin KKM'ye geçişini 30 Haziran'dan 30 Eylül'e çekti. Ayrıca Merkez Bankası da kredilerle ilgili yeni kararlar aldı.

Piyasaları ayın son günü yoğun bir veri akışı bekliyor. Yurt içinde dış ticaret, hizmet üretici fiyatları, borç stoku ve Standard and Poors'un (S&P) Türkiye raporu takip edilecek.Yurt dışında İngiltere GSYH, Almanya işgücü, Euro Bölgesi öncü tüketici fiyatları, ABD kişisel gelir ve harcamalar verileri öne çıkıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, göreve geldiği günden bu yana birçok konuda eleştirilirken, dönem dönem işin uzmanları kendisini ekonomiye hakim olmamakla da itham etti. Yaptığı özel toplantılarda bazı konularda bilgi sahibi olmadığı iddia edilirken, Bakan zorlu günlerde oturduğu koltukta en baştan beri Türkiye Ekonomi Modeli'ne bağlılığını dile getirdi. Nebati, bu modelin heterodoks bir ekonomi anlayışına dayandığını da iddia etti. Bugün ise Bakan Nebati yaptığı sunumda öyle bir cümle kurdu ki kendisini dinleyenler adeta bir iktisat kongresinde gibi hissederken, söylem de sosyal medyada Bakan'ın birçok açıklaması gibi olay oldu.

Ünlü ekonomist Atilla Yeşilada, konut pazarında oluşacak sorunlarla ilgili geçen aylardaki söylemlerinin komik olarak algılandığını belirtirken, Onedio'da ekonomi gibi sert bir konunun komik sunumuna değindi.