EKONOMİ

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, son günlerde konuşmalarında enflasyon vurgusu yaparken, Ticaret Bakanı Mehmet Muş da bu akıma katıldı. İki bakanın söylemleri alım gücündeki erimeyle dikkat çekerken, bahsettikleri verileri de bir incelemek istedik. Malum son yıllarda yükselen enflasyon kaç son yılda yükseldi. Son 1 yılda dünyada ortaya çıkan enflasyon baskısı ne kadar? Dış ticarette sadece ihracat konuşmak ne doğru? Haydi birlikte bakalım.

Yoğun bir veri akışının olduğu haftanın en önemli gündem maddeleri Türkiye'de enflasyon, ABD ve İngiltere'de faiz kararları ve ABD tarım dışı istihdam verisi olacak.Türkiye geneli için enflasyonun yanı sıra İstanbul enflasyonu, reel kur endeksleri, yabancı ziyaretçi sayısı ve bankacılık sektörü aylık raporu, yurt içinde takip edilecek veriler olarak sıralanıyor.Yurt dışında bir çok ülke ve bölge için satın alma yöneticileri endeksinin(PMI) yanı sıra, ABD'den ticaret, Almanya'dan perakende satışlar, ticaret, iş gücü, fabrika siparişleri, Euro Bölgesi'nden enflasyon, GSYH, Japonya'dan sanayi üretimi verileri öne çıkıyor.ABD ve İngiltere'nin yanı sıra Avustralya, Çekya, Ermenistan, Kırgızistan, Malezya, Mısır ve Norveç ile ABD Merkez Bankası'nı(Fed) takip eden 8 ülkeden faiz kararları izlenecek.Avrupa'da yaz saati uygulaması bu hafta sonu itibarıyla sona eriyor.

Dünyada artan resesyon ihtimali, Fed'in bu hafta gelecek faiz kararında şahin adımlarının güvercinleşebileceği beklentilerini öne çıkarıyor. Kasım ayında 75 baz puanlık artırımın süreceği beklenirken, geleceğe dair soru işaretleri artıyor. Fed Başkanı Jerome Powell, 2 Kasım Çarşamba günü yapılacak toplantı sonrası açıklamalarında bu soru işaretlerini gidermesi beklenirken, belirsizliklerin azalması da piyasalar üzerindeki baskıyı hafifletecek olarak görülüyor.Yurt içinde son haftalarda rekorlar kıran Borsa İstanbul'da BİST 100 endeksinde yükseliş iştahında zayıflama kendini hissettiriyor. Son iki işlem gününü düşüşle kapatan endeksin haftaya alımlarla başlaması bekleniyor. Perşembe günü enflasyon verisi kritik olurken, baz etkisiyle düşüşün sinyalleri aranacak. Geçen haftalarda dolar karşısında adeta çöküşe geçen sterlin ve siyasi hareketliliklerle sarsılan İngiltere2de bu hafta faiz kararı öne çıkıyor. Dolar/TL'de 18,60 kritik sınır olarak korunurken, altın fiyatlamaları Fed'in faiz kararını merkeze alıyor. Petrolde tüm enflasyon ve resesyon bileşenleri talep ve arz dengesiyle izlenirken, jeopolitik gündem de yakından izleniyor.

Haftanın ilk, ayın son günü yurt içinde bankaların Eylül ayına ilişkin toplulaştırılmış sonuçları açıklanacak.Yurt dışında Euro Bölgesi enflasyonu ve GSYH rakamları ile Chicago PMI verileri takip edilecek.

Günümüzün yeni gelir kapılarından biri olan e-ticaret sektörü, maalesef ki dolandırıcıların hedefi haline gelip birçok kişinin mağdur olmasına sebep olabiliyor. Öne sürülen iddialara göre, ‘Gelir Garantisi’ isminde ‘saadet’ zincirine benzer bir sistem kuran bir şirket, çok büyük bir vurgun yapıp sırra kadem bastı. Hadi gelin detaylara hep birlikte bakalım...

29 Ekim 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin 99. yıldönümünü içimizde her zamanki coşku, çalışkanlık ve üretkenlikle  kutluyoruz. Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarıyla bu ülkeyi kurmak, yaşatmak ve geliştirmek için emeği geçen kim varsa saygıyla anıyoruz. Türkiye'nin ekonomik konjonktürde zor geçen özellikle son 1 yılında ana gündem olan ekonomiye bir de o dönemin gözlüğünden bakmak istiyoruz. 1923'te savaştan çıkmış, borçları sebebiyle yabancı sermayenin damarlarına nüfuz etmiş olduğu, özellikle çalışan erkek nüfusunun azaldığı bir ülkeden, dünyanın sanayi devrimini yakalayan, Osmanlı'nın borçlarını ödeyen, sosyal ve kültür alanlarında gelişen, kentleşen, demokrasiye ulaşan ülkesine hangi şartlar sağlandı?

İşletmelerin başarılarının ardında aslında güçlü bir liderin etkisi yatar. Bu liderler gerek işletme için yaptıkları şeylerle gerek çalışanlarını motive etmeleriyle skalayı hep bir adım öne taşırlar.

TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, krediye erişimin güçleşmesi sorununu dile getirdi. Turan “Uyguladığımız politikaları dizayn ederken bu süreçleri göz önünde bulundurmalıyız' dedi.

Merkez Bankaları, paranın üzerinde sayı yazan bir kağıttan farkını belirleyen unsurlardır. Bazı ülkelerde bulunmasa da o ülkelerin paraları yine bir başka paraya endeksli olabilir bu da başka bir merkez bankasını devreye sokar. Son yıllarda hayatımıza giren kripto paralardaki gibi merkeziyetsiz bir sistemden de bahsedilebilir ama bu sistemlerin de balinaları, madencileri, spekülasyonlar ya da manipülasyonları halen tartışmalıdır. Bize dönersek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) resim olarak Türk Lirası'nın arkasındaki güç. Türk Lirası'nda oynaklık ve değer kaybına karşı istikrarını korumak kanunla TCMB'nin görevi. Bunun için piyasadaki para miktarı, faiz gibi unsurları yönetmekle yani son dönemde ne kadar karmaşık ya önemsiz olduğu söylense de para politikasını yönetmek bu büyük ve köklü kurumun görevi.

Dünyanın en büyük ulusal varlık fonu olan Norveç Varlık Fonu, 2022’nin üçüncü çeyreğinde 43,5 milyar dolar zarar açıkladı. Biinci ve ikinci çeyreklerin toplamı ile zarar 217,5 milyar dolara ulaştı.

2022 yılında, 2021'in sonunda kendini gösteren ekonomik bozulmanın ceremesini dünyayla birlikte cefakâr vatandaşlar çekerken, bu cefayı çok sevdiklerinden değil, enflasyonla ezildikleri bir süreç oluyor. Buna karşın enflasyonla mücadele şeklimiz de ekonomi yönetiminin ısrarla vurguladığı üzere uyguladığımız modelin ki dün asli görevi fiyat istikrarı olan Merkez Bankası Başkanı'nın da Enflasyon Raporu sunumunda belirttiği şekilde 'cari fazla' hedefinden kaynaklı. Cari fazla hedefi için de bol bol dışarıdan gelir sağlamak için ihracat yapmayı uygun görüyoruz. Robin Brooks da bu konuda bir paylaşım yaptı. Kafalar yine karıştı.

Veri gündemi dünyada yoğunlaşırken, içeride ve dışarıda açıklanan bilançolar hisse bazlı hareketleri öne çıkarıyor. Piyasaların yönünü belirlemede parametreler çoğalırken, yurt içinde bugün Borsa İstanbul'da 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesi yarım gün işlem olacak. Dolar/TL'de yükseliş baskısı küresel etkiyle hafiflerken, altın ve petrolde seyri Fed beklentileri belirliyor.

Enflasyondan kaçarken, kiraya tutulan Türk halkı bir anda fırlayan fiyatlarla hayal oldu dediği ev alma içgüdüsüyle başlayan bir sosyal konut satış stratejisine tutuldu. 'Yüzyılın projesi', 'Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi' başlıklarıyla lanse edilen Toplu Konut İdaresi TOKİ'nin toplamda 500 bin, ilk iki yılda 250 bin, seçime kadar 125 bin gibi değişen sayılardaki evlerine 500 TL'ler yatırılarak başvuruldu. Malum başvurular 7,5-8 milyon gibi oranlarda oldu. Çünkü Z kuşağı da bu fırsatı kaçırmasın isteniyordu. Evlerin de temelleri atıldı. Ama tartışma ve polemiklerin fore kazıkları çakılmakla bitmiyordu.

TÜİK'in açıkladığı, Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) yıllık bazda artışta 3 haneyi aştı. En çok etkiyi ulaştırmanın yaptığı görüldü.

Haftanın son günü yurt içinde hizmet üretici fiyatları, yurt dışında Almanya'da GSYH, ABD kişisel gelir ve harcamalar ile Michigan tüketici güven endeksi takip edilecek.