EKONOMİ

Merkez Bankaları, paranın üzerinde sayı yazan bir kağıttan farkını belirleyen unsurlardır. Bazı ülkelerde bulunmasa da o ülkelerin paraları yine bir başka paraya endeksli olabilir bu da başka bir merkez bankasını devreye sokar. Son yıllarda hayatımıza giren kripto paralardaki gibi merkeziyetsiz bir sistemden de bahsedilebilir ama bu sistemlerin de balinaları, madencileri, spekülasyonlar ya da manipülasyonları halen tartışmalıdır. Bize dönersek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) resim olarak Türk Lirası'nın arkasındaki güç. Türk Lirası'nda oynaklık ve değer kaybına karşı istikrarını korumak kanunla TCMB'nin görevi. Bunun için piyasadaki para miktarı, faiz gibi unsurları yönetmekle yani son dönemde ne kadar karmaşık ya önemsiz olduğu söylense de para politikasını yönetmek bu büyük ve köklü kurumun görevi.

Dünyanın en büyük ulusal varlık fonu olan Norveç Varlık Fonu, 2022’nin üçüncü çeyreğinde 43,5 milyar dolar zarar açıkladı. Biinci ve ikinci çeyreklerin toplamı ile zarar 217,5 milyar dolara ulaştı.

2022 yılında, 2021'in sonunda kendini gösteren ekonomik bozulmanın ceremesini dünyayla birlikte cefakâr vatandaşlar çekerken, bu cefayı çok sevdiklerinden değil, enflasyonla ezildikleri bir süreç oluyor. Buna karşın enflasyonla mücadele şeklimiz de ekonomi yönetiminin ısrarla vurguladığı üzere uyguladığımız modelin ki dün asli görevi fiyat istikrarı olan Merkez Bankası Başkanı'nın da Enflasyon Raporu sunumunda belirttiği şekilde 'cari fazla' hedefinden kaynaklı. Cari fazla hedefi için de bol bol dışarıdan gelir sağlamak için ihracat yapmayı uygun görüyoruz. Robin Brooks da bu konuda bir paylaşım yaptı. Kafalar yine karıştı.

Veri gündemi dünyada yoğunlaşırken, içeride ve dışarıda açıklanan bilançolar hisse bazlı hareketleri öne çıkarıyor. Piyasaların yönünü belirlemede parametreler çoğalırken, yurt içinde bugün Borsa İstanbul'da 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesi yarım gün işlem olacak. Dolar/TL'de yükseliş baskısı küresel etkiyle hafiflerken, altın ve petrolde seyri Fed beklentileri belirliyor.

Enflasyondan kaçarken, kiraya tutulan Türk halkı bir anda fırlayan fiyatlarla hayal oldu dediği ev alma içgüdüsüyle başlayan bir sosyal konut satış stratejisine tutuldu. 'Yüzyılın projesi', 'Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi' başlıklarıyla lanse edilen Toplu Konut İdaresi TOKİ'nin toplamda 500 bin, ilk iki yılda 250 bin, seçime kadar 125 bin gibi değişen sayılardaki evlerine 500 TL'ler yatırılarak başvuruldu. Malum başvurular 7,5-8 milyon gibi oranlarda oldu. Çünkü Z kuşağı da bu fırsatı kaçırmasın isteniyordu. Evlerin de temelleri atıldı. Ama tartışma ve polemiklerin fore kazıkları çakılmakla bitmiyordu.