BİLİM

Arkeologlar, on binlerce yıl boyunca kimsenin girmediği mağaranın kapısını araladığında karşılarına çıkan manzara bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Cebelitarık kıyısında yer alan Gorham Mağarası, Neandertallerin son sığınaklarından sayılıyor.Kaynak

Fizik kurallarına göre çoktan parçalanmış olması gereken dev bir göktaşının olağanüstü dönüş hızıyla keşfedilmesi, gökbilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Mars ile Jüpiter arasındaki Ana Asteroid Kuşağı’nda tespit edilen bu sıra dışı cisim, asteroidlerin yapısına ve dayanıklılığına dair yıllardır kabul edilen bilimsel kabulleri yeniden tartışmaya açtı. Bilim insanları, söz konusu keşfin Güneş Sistemi’nin oluşum sürecine ilişkin önemli ipuçları barındırdığı görüşünde.

İnsanlığın nerede ve ne zaman ortaya çıktığı sorusu, bilim dünyasının en tartışmalı başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Yıllardır modern insanın kökenine dair kabul gören zaman çizelgesi, Fas’ta ortaya çıkarılan 773 bin yıllık fosillerle ciddi biçimde sorgulanmaya başlandı. Yeni analizler, insan evriminin sanılandan çok daha erken bir dönemde şekillenmiş olabileceğini ve Afrika’nın bu süreçte oynadığı rolün yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Son günlerde bazı teknoloji odaklı yayınlarda dikkat çeken iddialar dolaşıma girdi. Yapay zeka destekli yorumlara dayanarak, müzik tercihleri ile bilişsel kapasite arasında doğrudan bağ kurulmaya çalışıldı. Özellikle popüler türler için 'düşük bilişsel derinlik' gibi ifadeler kullanıldı. Uzman görüşleri ise tabloyu tamamen tersine çevirdi.Kaynak 1, Kaynak 2

Sevgili okurlar bu makale bilimsel olup zorunlu olarak biraz uzundur. Onun için özeti verdim ama eğer evrenin rastlantısal var olup, olmadığını merak ediyorsanız, karar vermeden önce bu yazıyı uygun bir zamanda okumanızı öneririm.

Galakside tek başına sürüklenen, Satürn büyüklüğünde yeni bir gezegen keşfedildi. Uzay ve Dünya’daki gözlemlerin eş zamanlı olarak kullanıldığı bu çalışma, bilim insanlarının daha önce ulaşamadığı ayrıntıları ortaya çıkarmasını sağladı. Yıldızlararası uzaya fırlatılmadan önce bir yıldızın etrafında oluştuğu düşünülen bu “başıboş” gezegen, galaksimizdeki yalnız gezegenlerin sırlarını çözme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

James Webb Uzay Teleskobu verileri, Samanyolu’nda benzeri görülmemiş bir gezegenin keşfedildiğini ortaya koydu. Aşırı kütleçekimi nedeniyle limon şeklini alan bu gök cisminin, karbon ağırlıklı atmosferinde elmas yağmurları oluşabileceği düşünülüyor.İşte detaylar...

Dünya, ayaklarımızın altında sessiz ama devasa bir değişim içinde. Bilim dünyasının en prestijli yayınlarından National Geographic’in güncel verilerle desteklediği bir rapora göre, Afrika kıtası milyonlarca yıldır devam eden bir süreçle ikiye bölünüyor. Bu jeolojik parçalanma, sadece bir kara parçasının ayrılması değil, aynı zamanda Dünya haritasına eklenecek yepyeni bir okyanusun da habercisi niteliğinde.Detaylar 👇Kaynak

Yüzyıllardır insan duyuları görme, işitme, koku alma, tat alma ve dokunma olmak üzere beş temel başlık altında ele alınıyor. Ancak son yıllarda nörobilim ve bilişsel bilim alanında yapılan araştırmalar, bu yaklaşımın insan algısını açıklamakta yetersiz kaldığını ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre denge, beden farkındalığı ve içsel sinyaller gibi birçok algısal süreç de bağımsız duyusal sistemler olarak değerlendirilmeli.İşte detaylar...

İnsanlığın evrene dair en temel sorularından biri olan “Uzayda yalnız mıyız?” 2025 yılında bilimsel gelişmelerle yeniden gündemin merkezine yerleşti. Son bir yıl içinde yapılan gözlemler ve elde edilen veriler, Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin sayısının hızla arttığını ve bu dünyaların sanılandan çok daha çeşitli yapılar barındırdığını ortaya koydu. Özellikle yeni nesil uzay teleskoplarının sağladığı veriler, uzak gezegenlerde yaşam ihtimalinin artık yalnızca teorik bir tartışma olmaktan çıktığını gösteriyor.Kaynak: TRT

24 saatlik bir gün, hayatın en sabit gerçeklerinden biri gibi kabul ediliyor. Saatler, takvimler, çalışma düzeni ve günlük rutinler bu süreye göre şekilleniyor. Ancak bilim dünyasında uzun süredir konuşulan bir gerçek var. Dünya’nın dönüşü sandığımız kadar değişmez değil. Son araştırmalar, gezegenin kendi ekseni etrafındaki hareketinin çok yavaş ama istikrarlı biçimde yavaşladığını ve bunun yıllar sonra saatleri değiştirebileceğini dile getiriyor.

Gökbilimciler, güneş sistemimizin çok ötesinde yer alan ve alışılmış gezegen tanımlarını zorlayan sıra dışı bir keşfe imza attı. Yapılan gözlemler, Dünya’dan daha yaşlı olduğu belirlenen ve yüzeyinin büyük bölümünün magma ile kaplı olduğu bir gezegenin, aşırı sıcaklığa rağmen atmosferini milyarlarca yıl boyunca koruyabildiğini ortaya koydu.

Elimizdeki ya da ayağımızdaki beş parmağın aslında milyonlarca yıllık bir geçmişin sonucu olduğunu biliyor muydunuz? Günlük hayatta sıradan görünen bu detay insanın evrimsel yolculuğuna dair önemli ipuçları barındırıyor. Peki el ve ayak parmaklarımız neden beşer tane?Buyurun, beraber öğrenelim...

İnsanoğlunun yeryüzündeki faaliyetleriyle doğanın dengesini değiştirdiği artık su götürmez bir gerçek. İklim krizinden biyosferdeki dönüşümlere kadar pek çok alanda izimiz bulunuyor. Ancak bilim dünyasından gelen son veriler, bu etkinin sadece yer küreyle sınırlı kalmadığını, farkında olmadan uzayın derinliklerine kadar uzandığını kanıtlıyor. Bilim insanları, insan faaliyetlerinin Dünya çevresinde koruyucu bir 'radyasyon bariyeri' oluşturduğunu keşfetti.Detaylar 👇Kaynak

NASA, Güneş’i gözlemleme konusunda uzun süredir sınırları zorluyordu. PUNCH göreviyle birlikte uzaydan gelen veriler ilk kez parçalı değil, bütüncül şekilde kaydedildi. Güneş’in dış atmosferi ile uzaya yayılan parçacık akışı aynı karelerde yer aldı. Uzay havası olayları artık yalnızca sonuçlarıyla değil, oluşum süreciyle de izlenebiliyor. Bilim insanları açısından kritik sayılan veriler kısa sürede elde edilmeye başlandı.Kaynak