14 Madde ile Rauf Denktaş ve Mücadele Dolu Hayatı

 > -

1. 1930'da İstanbul'da başlayan eğitim hayatı İngiltere'de bitti

Eğitimi için 1930 yılında İstanbul'a gönderilen Denktaş, Fevzi Ati Lisesi'ne başladıysa da, Kıbrıs'a döndü ve liseyi orada bitirdi. 1941 yılında eğitimini Lefkoşa Kıbrıs Okulu'nda tamamladıktan sonra çeşitli görevlerde bulundu. Tercümanlık, memuriyet ve en son olarak da öğretmenlik yaptı. 

British Council bursuyla İngiltere'de hukuk eğitimi gören Rauf Denktaş, mezun olduktan sonra Kıbrıs'a döndü ve avukatlık yapmaya başladı.

2. Denktaş'ın Anayasa Konseyi üyeliğinden savcılığa giden kariyeri

Son yıllarında kendisi için 'statükocu', 'Kıbrıs'ta çözümsüzlüğün asıl nedeni' gibi eleştiriler yapılsa da, Rauf Denktaş'ın tek bir davası vardı, ve hayatını ona adamıştı.

Gençlik yıllarında Türkiye'ye, İngiltere'ye eğitime gitmiş, meslek sahibi olmuş ancak Kıbrıs'tan kopamamıştı. Kıbrıs'ta Türklerin bağımsız şekilde bir devlet sahibi olması adına, 20'li yaşlarından itibaren sokaklara karışmış, her zaman en önde durmuştu.

İngiltere'den döndükten sonra Kıbrıs Valisi tarafından kurulan Anayasa Konseyi'nde çalışan Denktaş'ın, sonrasında bu birimin kapatılması üzerine buradaki görevi sona erdi. Türk yetkililerin baskısı sonucunda Kıbrıs'ta bir Türk İşleri Masası kuruldu. 

Ancak Türk İşleri Masası'nın uygulamalarını sürdürebilmesi için Başsavcılık kararı gerekiyordu, Kıbrıs'ta ise Başsavcılıkta Türk yoktu. Denktaş buradan ayrıldı ve daha az bir maaşla yardımcı savcı olarak göreve başladı. Kısa bir süre sonra da savcılığa terfi edecekti.

3. 1957: Denktaş aktif politik mücadeleye katılıyor

Rauf Denktaş, 1957'de İngilizlerin Ada'yı 5-10 sene içinde Rumlara vereceğini görünce, savcılıktan istifa etti. 

Görevinden istifa etmesiyle, Kıbrıs'taki sorunlarla daha fazla ilgilenme fırsatı bulan Denktaş, aynı yıl içinde Türk Mukavemet Teşkilatı'nı kurmuştur.

4. Türk Mukavemet Teşkilatı

Yunanistan tarafından finansman, sevk ve idaresi yapılan EOKA'nın kanlı eylemleri sonrasında, Rauf Denktaş saldırılara karşılık verecek bir örgüt kurmayı planladı. Türkiye'den, böyle bir yapının eğitimini verebilecek düzeyde donanımlı kişiler adaya geldi.

Banka denetçisi sıfatı ile adaya gelen TMT eğitmenleri EOKA'nın saldırılarına karşılık verir, Kuzey Kıbrıs'ta birçok köyün basılmasının, insanların katledilmesinin karşısında duran örgüt olarak bilinir. 

Eleştiri

Türk Mukavemet Teşkilatı, resimdeki aracında da görüldüğü gibi ülkücü / milliyetçi bir teşkilat olarak Kıbrıs'ta faaliyetlerde bulunsa da, demokrat-devrimci kanattan birçok kişinin (gazeteci Fazıl Önder, Ahmet Yahya, Hasan Ali ve daha birçok kişi) öldürülmesinde arka planda olduğu ifade edilir. Ancak TMT'nin tek yapıda ve düzenli bir örgüt olmadığı, altında birçok farklı grupların yer aldığı da bilinmektedir.

5. 1960'lar: Denktaş'ın 'ortak bir cumhuriyet' arayışı

1958'de Rauf Denktaş önderliğinde Ada'daki Türk Mukavemet Teşkilatı'nın EOKA'ya karşı etkin bir rol üstlenmesinin ardından, Rum tarafı ortak bir cumhuriyet kurulmasına yakın gözükse de, 60'larda Enosis tehlikesi tekrardan ortaya çıkmıştır. 

1964 Londra Konferansı'nda Denktaş istenmeyen adam ilan edildi ve Kıbrıs'a girmesi yasaklandı. 1967'de Türk direnişini örgütlemek için gizlice Kıbrıs'a geçerken yakalandı.

Türkiye'nin yoğun girişimleri sonucunda Denktaş serbest bırakıldı.

6. 1970'ler: Türk Cemaat Meclisi başkanı

Adaya giriş yasağının kalkmasının ardından, 1970 seçimlerinde Türk Cemaat Meclisi başkanlığına seçilen Denktaş, 1973'e kadar Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı oldu. 

1974'te ise, Denktaş'ın uğruna hayatını ortaya koyduğu bağımsız Türk cumhuriyeti, Türkiye'nin askeri müdahalesi sonucu kuruldu.

7. Gazeteci Ali Sirmen'in ‘La Historia me Absolvera’ başlıklı yazısından

Denktaş en mutlu gününü, 20 Temmuz 1974 günü yaşadı. 

Kıbrıs Türkü’nü, azınlık olarak egemen ruma ezdirmeyip eşit haklarla bağımsız Kıbrıs devletinin kurucu üyesi haline getirme davasının, ancak Türkiye’nin desteğiyle mümkün olacağına inanan Denktaş o gün, o desteği tam olarak bulmuştu.

20 Temmuz 1974’ün Türkiye’deki mimarı Ecevit de o gün elde edilen sonuçta, ‘Enosis’e karşı direnen ve bütün bir cemaatin de direnmesini sağlayan Denktaş’ın büyük katkısı olduğunu açıkça ifade etmişti.
20 Temmuz 1974’ü gerçekleştirenler, aynı başarıyı barışı oluşturmakta gösteremediler. 
Savaşta elde edemediklerini, uluslararası destekle müzakere masasında kapmaya çalışanlarsa karşılarındaki çetin ceviz Denktaş’ı, görüşme sürecinden dışlamak için karalama yolunu tuttular, sürekli aynı söylemi tekrarlar oldular:
-Barışın önündeki engel Denktaş’tır. o uzlaşmayı kabul etmeyip direniyor.
Oysa denktaş uzlaşmaya değil, teslimiyete karşı direniyordu.
Ankara’nın desteği arkasında olduğu sürece de başarılı olacağını biliyordu.
Bu desteği hep hisseden denktaş Akp işbaşına gelince yalnız bırakıldığını gördü.

8. KKTC'de 32 sene Cumhurbaşkanlığı...

1974 Kıbrıs Harekâtı'nın ardından 13 Şubat 1975'te Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin ilanından sonra devlet ve meclis başkanı görevlerini de yürüten Denktaş, anayasa uyarınca 1976'da yapılan ilk genel seçimlerde devlet başkanlığına seçildi. 

1981 yılında ikinci kez devlet başkanı oldu. 15 Kasım 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanından sonra tekrar cumhurbaşkanlığına seçildi. 22 Nisan 1990'da yapılan erken seçimde ikinci kez cumhurbaşkanı seçildi. 1995'teki seçimlerde de cumhurbaşkanı seçildi. 

2000 yılındaki seçimlerde %43.67 oranında oy aldı ve seçim ikinci tura kaldı; ama ikinci tura kalan diğer aday olan Derviş Eroğlu'nun çekilmesi üzerine seçimden galip olarak çıktı

9. Üç çocuğunu kaybetmiş bir babanın kaleme aldığı satırlar...

2005 yılında Hürriyet Gazetesi'nden Nur Batur'la yaptığı röportaj sırasında, çocuklarıyla ilgili kaleme aldığı satırları okuyordu Rauf Denktaş;

Bugün Serdar’ın çocuklarına sarılışına, onları sevip okşamasına, oğlu Rauf’un araba yarışına yakın ilgisine, onu yalnız bırakmamak için elinden geleni yapmasına baktığımda, benim kendi eksiklerimi görür gibi oluyorum.
Çocuklarımla çocukluklarını yaşayamadım. Onlarla gereğinde gülüp oynayamadım. 
Serdar da herhalde, çocukluğunda arayıp da bulamadığı yakın ilgiyi, sevgi gösterisini, okşayıp sevilmeyi kendi çocuklarından esirgememek duygusuyla hareket ediyor. Ender’in küçük oğlu Raif’e karşı gösterdiği sevginin de altında herhalde bu yatıyor.
Ben de, bensiz büyüyen çocuklarımın çocukluk hatıralarını anımsayamadığım için garip bir özlem içindeyim.
Ölen 3 çocuğumuzun matemini de yeterince tutamadım.
Münir’i 7 yaşında bademcik ameliyatında kaybettiğimde Ankara’daydım. İngilizin Rumları memnun etmek için TMT’cidir diye tutukladığı 30-40 kişinin serbest bırakılmalarını sağlamak için Türkiye’deydim. Ölüm haberini İstanbul’da havalimanında Kıbrıs’tan gelenlerden öğrendim. Cenaze merasiminde de bulunamadım. Eşimle 9 yaşındaki oğlum Raif’i İstanbul’a davet ettim ve birlikte İzmir’e ablamlara gittik. Yolda Raif bana ‘Münir nerede?’ diye sordu. Kısa bir tereddütten sonra kendisine gerçeği söyledim ve Raif’in bir çiçek gibi içine kapandığını gördüm. Bir daha bu konuyu açmadı. 
Münir’i benden izinsiz niye ameliyata yatırdıklarını hiç konuşmadık. Yıllar sonra, Raif trafik kazasıyla kendi hayatını kaybettiği tarihten birkaç ay önce bana geldi. ‘Baba, Münir’le dedemin mezarlarının etrafını demir parmaklıklarla çevirttim. Güzel oldu’ dedi. Münir’i rüyasında görmüş ve içinden gelmiş. 
Ağlamak istedim ancak ağlayamadım.
Raif’e sarılıp öpmek istedim, bunu da yapamadım.
Duygularımı dışa belli etmemek bende, içinde bulunduğumuz durum nedeniyle olacak, bir karakter haline gelmişti. Kıbrıs meselesi ve bu mesele nedeniyle omuzlamak zorunda kaldığım sorumluluklar mı buna mani oldu, yoksa doğuştan mı bu böyleydi, pek bilemiyorum.

10. Annan Planı'na karşı çıktı

Denktaş'ın karşı çıktığı Annan Planı, Cumhurbaşkanlığı görevini bırakmadan bir sene evvel referandumda kabul edilse de, Rumlar hayır dediği için kabul edilmeyecekti. 

Ceviz Kabuğu programında, 2004 yılında şöyle açıklıyordu plana muhalefetini;

Biz Kıbrıs’ta İngiliz sömürgesiydik. yaşa Kral’ım diye İngiliz marşları söylüyorduk. öğretmen, ’içinizden Kral’ım yerine Kemal’im deyin’diyordu. Öğretmenlerin bayraklaşması budur işte” “Annan Planı'na ’hayır’ demem, reaksiyon değil görevdir. KKTC devletini koruma yemini içmiş biriyim. Dolayısıyla devleti yok sayan bir anlaşmaya hayır demem reaksiyon değil görevdir. Taslak anayasada Mustafa Kemal’i çıkarıyorlar. Atatürkçülüğü öğrenmeyelim istiyorlar...
İngiliz, ABD ve AB’nin çıkarları için uyumsuzluğun referandumunu yaptırıyorlar. Annan Planı ile uyumsuzluğu referanduma sunmuşlar. uyum yok. Her iki tarafta uyumsuz. Eğer buna göre uyum sağlanırsa asıl kavgaya o zaman başlayacağız. Kavgayı uyum sağlandıktan sonra yapacağız. Çetin bir kavga çıkacak. Özellikle mal mülk konusu, rehabilitasyondaki uyumsuzluklar aksaklıklar, ekonomide özellikle... 
İnşaat sektörü duracak bir kere... Bankalardan ipotek aldılar inşaat firmaları. Bankalar paralarını alamayacak. Böyle büyük bir ekonomik kaos çıkacak. Çünkü zemin hazırlanmadı. Gerçeklere bakılmadı. Amerika’nın İngiliz’in AB’nin çıkarı için bir paket yaptılar. Bizi görüşür gibi kıldılar. Kendi çıkarlarına göre bir plan yaptılar... Olaylar çıkacak, onun için asker getirdik diye açık açık söylediler. Olaysız bir memleketi olaylı hale getirmeye çalışıyorlar.

11. 'Türkiye olmadan cennete bile girmem'

Müzakerelerde 'AB'ye girme üzerine yaşanan tartışmalar esnasında Denktaş...

12. Son dönemleri

Annan Planı referandumunun 1. yıldönümü olan 24 Nisan 2005'te, Denktaş Cumhurbaşkanlığı'nı bıraktı. Sağlığı, çalışmasına engel oluyordu. 

Çalışmalarını Lefkoşa'daki ofisinde sürdüren Denktaş, fotoğrafçılık ve kitaplar üzerine eserler vermeyi sürdürdü. Denktaş'ın fotoğraflarının yer aldığı bir sergi geçtiğimiz dönemde New York'ta sergilenmişti.

Rauf Denktaş'ın aynı zamanda onlarca kitabı, bazı üniversitelerde fahri doktora ünvanı bulunuyor.

13. Denktaş'a veda

Denktaş'ın onlarca yıl farklı kademelerde hizmet verdiği, ömrünü bağımsızlık mücadelesini kazanmak adına ortaya koyduğu Kıbrıs'a vedasına binlerce kişi katıldı.

'100 yaşıma bile gelsem beni kıskanır' diyerek takıldığı, 67 senelik eşi Aydın Denktaş'ı gözyaşları içinde bırakan, Kıbrıs'ı öksüz bırakan Rauf Denktaş, 13 Ocak 2012 günü aramızdan ayrıldı.

14. Denktaş'ın ardından...

büyük bir dava adamı

büyük bir diplomat

büyük bir devlet adamı

büyük bir hukukçu

ve her büyük gibi sanatla barışık

ekşi sözlük'ten

15. Kaynaklar

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
maivesiyah

Mekanı Cennet Olsun...

deli-sabit

Bir ayakları daima İngiltere'de olan Kuzey Kıbrıs halkının bir türlü anlamak istemediği ve kıymetini bilemediği müthiş dava adamı...Biz seni biliyoruz, rahat uyu.

Gizli Kullanıcı

2005'te cumhurbaşkanlığından ayrıldığı ya da ayrılmak durumunda bırakıldığı konusunda bir ayrımı belirtmek gerekir, hem de kimsenin ne kadar okuduğu ya da vakıf olduğu belirsiz binlerce sayfalık Annan Planı için... kendisi, Kıbrıs Türklüğü'ne sadakatinin devamının bir nişanesi olarak "davasını" anlatmak adına televizyon dizilerinde oynamayı dahi kabul etmiş bir devlet başkanıdır.

Gizli Kullanıcı

Mukavemetçilere selam olsun, nur içinde yatsınlar. Yaşayanlar ise ettikleri yemini unutmasın!..

nostradamus

Çok yazık. Talat Paşa komitesi ile Ermeni Soykırımı yalanına karşı Avrupa'da verdiği mücadelenin adını bile yazmamışsınız. Ömrümüm son yıllarını bu mücadeleye adadı.

Başlıklar

Adalet ve Kalkınma PartisiAmerika Birleşik DevletleriAnkaraAvrupa BirliğiAydınİngiltereİstanbulİzmirKKTCÖğretmenYunanistan
Görüş Bildir