Çok Fena Yaşlandık: Dünya Tarihinde İlk Kez Yaşlı Nüfus, 5 Yaş Altı Çocuk Sayısını Geçti!
Dünya genelinde nüfus yapısı tarihi bir eşikten geçiyor. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun son verileri ve Birleşmiş Milletler raporları; düşen doğurganlık oranları ile uzayan yaşam süresinin, insanlık tarihinde daha önce görülmemiş bir tabloyu ortaya çıkardığını gösteriyor: 65 yaş ve üzerindeki bireylerin sayısı, artık 5 yaş altındaki çocuk sayısını aşmış durumda. Küresel ölçekte iş gücünden sosyal güvenlik sistemlerine, sağlıktan emeklilik yaş modellerine kadar pek çok alanı doğrudan etkileyen bu kritik dönüşüm; Türkiye’nin de içinde yer aldığı geniş bir coğrafyada derin sosyo-ekonomik yansımalar doğuruyor.
Kaynak: ABD Nüfus Sayım Bürosu Raporu
Dünya genelinde düşen doğurganlık oranları ve uzayan ortalama yaşam süresi, küresel demografik dengeleri kökten değiştiriyor.
ABD Nüfus Sayım Bürosu tarafından yayımlanan “An Aging World: 2025” raporuna göre, 65 yaş ve üzerindeki nüfusun toplam nüfus içindeki payı yüzde 10,5’e yükseldi. Bu gelişmeyle birlikte insanlık tarihinde ilk kez 65 yaş üstü bireylerin sayısı, 5 yaş altı çocukların sayısını geçmiş oldu.
Rapor, nüfustaki yaşlanma ivmesinin geçmiş projeksiyonlarda öngörülenden çok daha hızlı gerçekleştiğini ve meselenin yalnızca gelişmiş ülkelerle sınırlı kalmayıp küresel bir boyut kazandığını ortaya koyuyor.
Verilere göre 2025 itibarıyla 852 milyon olarak kayıtlara geçen 65 yaş ve üzeri nüfusun, 2060 yılına gelindiğinde yaklaşık 2 milyara ulaşacağı ve toplam nüfus içindeki payının yüzde 19,6’ya çıkacağı tahmin ediliyor.
Avrupa: Demografik dönüşümden en derin etkilenen bölge konumunda. Halen yüzde 21 seviyesinde olan 65 yaş üstü nüfus oranının 2060’ta yüzde 31 civarına ulaşması öngörülüyor.
Amerika Birleşik Devletleri: ABD’de yaşlı nüfus oranının aynı dönemde yüzde 18,9’dan yüzde 23,4’e çıkması bekleniyor.
Afrika: Mevcut durumda dünyanın en genç nüfusuna sahip bölgesi. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2024 yılında dünyada doğan yaklaşık 132 milyon bebeğin 47 milyonu Afrika’da, buna karşın Avrupa Birliği genelinde ise sadece 3,5 milyon bebek dünyaya geldi. Ancak uzun vadeli projeksiyonlar, Afrika’daki yaşlı nüfusun da 2060’a kadar dört katından fazla artacağını gösteriyor.
Asya ve Gelişmekte Olan Ülkeler: Çin, Hindistan, Bangladeş, Meksika ve Vietnam gibi yüksek nüfuslu ülkelerde bile doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme eşiğinin altına düştüğü vurgulanıyor.
Türkiye’deki Durum ve Alınan Önlemler
Türkiye, Batı Avrupa ülkelerinin yüzyılı aşkın bir sürede yaşadığı demografik dönüşümü yaklaşık 50 yıllık daha kısa bir zaman diliminde tecrübe ediyor. Son 5 yılda yaşlı nüfusu yüzde 20 artan Türkiye’de 65 yaş üstü oran yüzde 11,1’e ulaşmış durumda. Nüfus projeksiyonları bu oranın 2030’da yüzde 13,5’e, 2040’ta yüzde 17,9’a, 2060’ta yüzde 27’ye ve 2080’de yüzde 33,4’e çıkacağını gösteriyor.
Doğum ve çocuk nüfusu oranlarındaki gerilemeye karşı Türkiye, 2025 yılını “Aile Yılı”, 2026-2035 dönemini ise “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan ederek kapsamlı bir politika sürecini başlattı.Yaşlanan nüfusun iş gücü açığına, verimlilik düşüşüne ve sosyal güvenlik sistemlerinde prim gelirlerinin azalıp sağlık harcamalarının artmasına yol açacağı belirtiliyor. Bu kapsamda zorunlu bir bakım sigortası sisteminin ve bireysel/kurumsal emeklilik alternatiflerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Doğurganlık oranlarındaki düşüşün devam etmesi halinde mevcut emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliği için emeklilik yaşının ve sistem altyapılarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Yaşlanma krizinin sadece bireysel ülkelerin önlemleriyle değil, Birleşmiş Milletler gibi küresel yapılar çatısı altında iklim değişikliği veya pandemi benzeri uluslararası bir gündem maddesi olarak ele alınması gerektiği kaydediliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın