BirGün: Faiz Lobisini Bulduk, Açıklıyoruz!

 > -
4 dakikada okuyabilirsiniz

BirGün: Faiz Lobisini Bulduk, Açıklıyoruz!

BirGün: Faiz Lobisini Bulduk, Açıklıyoruz!

GÜLŞAH KARADAĞ

İnternetin kahkahadan kırıp geçiren haber sitesi zaytung.com'dan öğrendik ki "İngiliz Dil Kurumu, İngilizce 'interest lobby' (çıkar lobisi) sözcüğünü yanlış çevirerek 'faiz lobisi' adıyla yeni bir terim icat eden Başbakan Erdoğan'ı mümkünse bir süre daha 'one minute' seviyesini aşmaması konusunda uyardı."

Gerçekten de Başbakan 'interest lobby'yi 'faiz lobisi' diye çevirmiş olabilir miydi? Danışmanlarına mı kurban gitmişti? Yoksa bu bir komplo muydu? Hatta komplolar zinciri miydi? 'Faiz lobisi'ni ilk defa kim kullanmıştı? Bu lobi dünyada nasıl algılanıyordu? Hükümetin ve yandaş basının dedektif titizliğiyle keşfettiği bu dış mihrak, nasıl olup da cebi delik Gezi çapulcularını yönlendirmişti?

BirGün olarak günlerdir kamuoyunun esprilerine konu olan bu iddiaları ciddiyetiyle araştırdık. Ve müthiş bilgilere ulaştık.

Efenim, tespitlerimiz şöyle...

İLK KOMPLO 'KÜÇÜK DETAY'
1- İngilizler bizim gibi takıntılı değil. 'Çıkar lobisi' (Interest lobby) diyene, 'Evladım, lobinin içinde zaten çıkar anlamı vardır' cevabını yapıştırmıyorlar. 'Küçük detay' (Tiny detail) diyen adama da 'Detay zaten küçük olur' diye keh keh gülmüyorlar. İşte, aslında komplo burada! Yıllardır 'küçük detay' dediğinde alaya alınan yurdum insanına, google'a 'interest lobby' yazdığında karşısına çıkan akademik makaleleri görünce "Batı böyle hata yapmaz, bu olsa olsa faiz lobisidir" dedirten bu aşağılamada! Başbakan'ın danışmanları ne yapsın!

AFRİKA BİLE HABERSİZ!
2- Google'da "interest rate lobby" araması yapıldığında karşımıza 26 bin 500 sonuç çıktı. Sonuçlara baktık, yaklaşık 15 tanesi dışında tamamı Erdoğan ve Türkiye ile ilgili. Since 2010! (2010'dan beri!) Kamu borçları nedeniyle krizden krize sürüklenen Avrupa ülkeleri, bir türlü büyüyemeyen Japonya, sıcak para akışının merkezleri Brezilya, Rusya, Çin, Endonezya vs. kavramdan bihaber! Hatta Gezi'nin çapulcularını yönlendiren bu lobiden, yoksul Afrika'nın bile haberi olmamış!

ZAMAN VE SABAH KEŞFETTİ
3- "Interest rate lobby" aramasında ilk makaleler 'todayszaman' çıkışlı, yıl 2010. Türkçesi olan "faiz lobisi" ile arama yaptığımızda ise bu dış mihrak lobinin ilk Sabah ve Zaman gazetelerinin haberlerinde ve köşeyazılarında boy göstermeye başladığını gördük. Bugüne kadarki en 'dış mihrak' lobiyi önce 'yaratan' sonra da kahramanca üstüne giden kişilerden biri ise Vatan gazetesi muhabirliğinden önce Star Gazetesi ardından Sabah Gazetesi ekonomi müdürlüğüne geçen, son olarak Taraf Gazetesi'ne giden Oğuz Karamuk. Bu arada, Karamuk'un geçtiği Taraf Gazetesi'nde son dönemde her gün kullanılmaya başlanan 'faiz lobisi' kavramını, gazetenin yazarı iktisatçı Gökhan Karabulut'un Şubat 2012'de yazdığı mükemmel yazılarla ilk yerden yere vuran kişiler arasında olduğunu da gördük. Karabulut özetle diyor ki, "Faiz lobisi diye bir şey olmaz, olmaz olmasına da sosyolojik bir kavram olarak artık var olduğunu kabul etmeliyiz."

ÇAĞLAYAN'IN DİLİNDE
4- 'Faiz lobisi'nin hükümetin diline ilk girişi, ihracatçının sesi Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan eşliğinde olmuş. Ekranların sürekli faiz indirimi isteyen bakanı Çağlayan, bu konuda önce Merkez Bankası, Ali Babacan ve Mehmet Şimşek'le karşı karşıya geliyor, bakıyor ki 'Hükümette çatlak ses' haberleri yayılmaya başlamış, topu faizleri bir türlü indirmeyen 'faiz lobisi'ne atıyor. Bu çalımla birlikte Başbakan Erdoğan'ın da dikkatini çekiyor. Erdoğan, Ocak 2012'de diyor ki 'Faiz lobisine karşı sert önlem alacağız."

EKONOMİSTLER ŞAŞKIN
5- Başbakan Erdoğan'ın Ocak 2012 konuşması dünya çapında ekonomistleri şaşkına çeviriyor. Wall Street Journal'da Joe Parkinson imzalı bir makale yayınlanıyor: "Başbakan Erdoğan'ın büyümeyi engelleyen 'faiz lobisi'ne karşı sert önlem alınacağı yönündeki açıklamaları ekonomistleri korkuttu." RBS Bankası Ekonomisti Tim Ash, şaşkınlıkla diyor ki "TL üzerinde bir spekülatif bir hareket bile görülmüyor. Türkiye ya Nobel kazanacak ya da çıkmaz yola sürüklenecek."
Milliyet Gazetesi de şaşkın: "Kim bu faiz lobisi" (12 Ocak 2012).

BABACAN KIYISINDAN DÖNMÜŞ
6- Başbakan'ın canla başla mücadeleye giriştiği 'son mihrak faiz lobisi'ne karşı, hükümetin 'ekonomist' bakanları mesafeli. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek hiçbir açıklamasında 'faiz lobisi' söylemini kullanmamış. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan dayanamamış, Ocak 2012'de Erdoğan'ın şanlı mücadele ilanının ardından bir kere 'faiz lobisi' demiş, onu da şöyle kaçamakça demiş: "Faiz lobisi diye adlandırılan bazı kesimler Türkiye'de faizin artırılmasını bekliyor." Babacan bir daha lobiye değinmemiş.

DÜNYA NE DEMİŞ?
7- 'İnterest rate lobby' diye internette arayınca, Türkiye dışında karşımıza çıkan 15 kadar bulgu özetle şöyle:
-Saint Petersburg Times gazetesi 28 Aralık 1958'de eyaletteki yeni yasayla ilgili yorumları alırken, bir siyasetçinin 'Son para piyasası krizi spekülatif. Yüksek faiz lobisine izin vermeyeceğiz" sözüne yer vermiş. Bir o demiş, bir daha da denmemiş!
-Victoria Kamu Mevduat Bankası'nın "interest rate lobby card" adlı bir kartı var. Buradan hükümete sesleniyoruz, bu lobi o lobi olabilir. Kartı bile var! Araştırılsın!
-Milyarlarca makalenin dolaştığı internette, birkaç ekonomistin yazısında 'interest rate' ve 'lobby' yanyana gelmiş durumda. Ancak yazılar okunduğunda, kastın bir 'faiz lobisi' değil, ekonominin ihtiyaçları bakımından ya düşük ya da daha yüksek faiz gerektiğini düşünenlerin 'lobi yapması' (kulis yapması) olduğu anlaşılıyor.

Haberin Tamamı İçin:

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

Ali BabacanBaşbakanBaşbakan YardımcısıBrezilyaÇinDeepMindEndonezyaGoogleİngiltereJaponyaMehmet ŞimşekMerkez BankasıNobelRusyaStar tvTaraf GazetesiZafer Çağlayan
Görüş Bildir