Basit Bir Canlıdan Fazlası: Algılarımızın 5 Duyuyla Sınırlı Olmadığını Ortaya Koyuyoruz

0PAYLAŞIM

Öğrendiğimiz ilk bilgilerden biri 5 duyu organımız olduğudur. İşin doğrusu duyularımız bundan çok daha komplike ve kesinlikle 5 tane değil...

Geleneksel '5 duyu'yu hatırlayalım: Görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma.

Bu tablonun çıkış kaynağı Aristoteles. Yani son derece eski... 

Eski olan her şey geçersiz değil elbette. Aristo haklıydı. Yalnızca bunun duyulara getirilmiş yüzeysel bir ayrım olduğunu ifade edelim. Esasında duyularımız birbirinden farklı reseptörlerle işletilen pek çok farklı işleve sahip. 

Şimdi geri kalan o duyulardan bazılarına bakalım:

1. Propriyosepsiyon

Vücut bölgelerinin ve uzuvların nerede olduğun farkında olma duyusu.

2. Termosepsiyon

Sıcak ve soğuğu hissetme duyusu.

3. Kimyasal duyu

Vücutta dolaşıma giren hormonlarla kimyasalların (örn. ilaçlar) ayrımını yapan duyu. Buna göre beynin medula bölgesini harekete geçirir. Refleks olarak kusmak bu duyuyla ilintilidir.

4. Nosisepsiyon

Acı duyusu. Diğer duyuların aşırı bir yüklemesi olarak düşünülse de, farklı ve kendine özgü bir duyu.

5. Denge duyusu

Vücudu dengede tutma ve çeşitli yönlerde hareket ettirebilme duyusu.

6. Gerinme duyusu

Duruma göre ciğerlerin, mesanenin, midenin ve diğer sistemlerin gerinmesini düzenleyen duyu. Baş ağrısıyla da ilişkilidir.

7. Susuzluk duyusu

Vücudun hidrasyon seviyesini ölçümleyip su ihtiyacına yol açan duyu.

8. Kaşınma duyusu

Kaşınma hissi, dokunmayla ilgili diğer duyulardan farklı bir sistem tarafından gerçekleştirilir.

9. Zaman duyusu

Bu duyuyu kontrol eden kesin bir sistem bulunmuyor. Ama insanın zaman algısını yöneten ve vücudu da buna uygun davranmaya sevk eden bir duyunun varlığı şüphesizdir.

10. Açlık duyusu

Susuzluğun aynısı ama beyne "Acıktın" düşüncesini iletir.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
selot

o "zaman duyusu" değil "zaman algısı" olacaktı. zaman, algılanan bir konudur. geçtiğine dair vücudumuzda bir his/iz bırakmaz bu sebeple de duyu değildir.. bu algı içinde temel bir beyin gücü lazım. bu sebeple şuan dünyada insan dışında hiçbir canlı zamanı algılayamıyor. hatta bir bebegin algılaması bile 3-4 yaşını buluyor. bebekler ilk doğduklarında zamanı algılayamazlar. diğer bahsettiğiniz sözde duyular da zamanında bilim adamları tarafından 5 duyu içinde alt metinlere yerleştirilen duyular. sonuçta hala temelde 5 duyumuz var. mesela sıcak/soğuk hava hissetme, dokunma duyusunun altında yer alır. rüzgar tenine değdiğinde vücudun bunu temas duyusu ile hisseder ve hava soğuk yada sıcak sonucuna varır.

moydinerzya

Ben de o zaman Osurma Duyusu'nu buldum vücudumuzda ossuruk miktarı fazlalaşınca osuruk reseptörleri devre giriyor ve bizi osurtuyor. Abi bu ne ya götünüzden duyu sallamışsınız ben de saldım bir duyu :)

Görüş Bildir