Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Arşive Güvenmeyiniz! - Tuba Parlak

 > -
3 dakikada okuyabilirsiniz

Arşive Güvenmeyiniz!

Arşive Güvenmeyiniz!

Obje’ct, Yane Calovski’nin işlerini analitik bir açıdan ele alıyor. Kitapta Calovski’nin çizimlerden objelere, fotoğraflardan videolara ve performanslara kadar uzanan işlerinden bir seçki sunuluyor.

Zorlu Center Sanat Koleksiyonu’nun Sanatçılar İçin Kitaplar serisinin ilk kitabı olan Obje’ct, Makedonyalı güncel sanatçı Yane Calovski’nin işlerini tanıtıcı değil analitik bir açıdan ele alan ve görmeye alıştığımız sanatçı kitaplarının çok dışında bir içeriğe sahip.

Kasım ayında gerçekleşen Contemporary Istanbul sanat fuarında tanıtımı yapılan kitabın editörü Türkiye’nin başarılı küratörlerinden Başak Şenova. Şenova aynı zamanda Zorlu Center Koleksiyonu’nun da küratörlüğünü yapıyor ve bu koleksiyon için Calovski’ye “Very Beautiful Name Piece,” isimli bir iş komisyon etmiş. “Başak benden benim eski işlerim, yazılarım ya da notlarımı yeniden okumak ve editörlüğünü yapmak sürecine kavramsal olarak ilintili bir iş yapmamı istedi. Sonuçta Very Beautiful Name Piece çıktı,” diyor Calovski Zorlu Center Koleksiyonuna giden işi için.

El yapımı üfleme cam ve kişisel arşiv belgelerinden oluşan işten kitapta bir “obje” olarak bahsedilmesi, kitabın da ismini nereden aldığına işaret ediyor. “Very Beautiful Name Piece” için kitapta şöyle deniliyor: “El yapımı üfleme cam kendine has bir varlık olarak tasarlanmıştır. Mekânsal çizim ve süreğen arşiv kavramlarıyla tamamlanan bu obje kesinlikle bir yetersizliğin kanıtıdır. İçinde dikkatle hazırlanmış bir arşivin belgelerini (çoğunlukla projenin bilgi izlerini, araştırma kalıntılarını, eski ajandaların sayfalarını, bulunmuş slaytları ve eski defterlerden kalanları) bir araya getirir. Bunların değerleri oldukça muğlaktır. Görünebilir olsalar bile erişilmezlerdir, konuldukları mühürlü şeffaf bir amforanın içerisinde, bunaltıcı hale gelen ele geçirilmezlikle yüzleşmek üzere objeyle bir etkileşim kurmaya dair mantıksız bir arzu yaratırlar.”

Türkiye’ye küratör Başak Şenova’nın tanıttığı Yane Calovski istisnai bir sanatçı. Paraya daha kolay dönüştürülebilir “kanepe üstü duvar süsü” üretiminden imtina ederek sanat yaşamını sürdüren Calovski, hem sanatsal ifade ve üretim araçlarını, hem de sanatsal sorgulamalarını bireyden yola çıkıp toplumsal olana dair referanslarla zenginleştirir. Bu şekilde bir anlamsal çerçevenin içinde bellek, tarih, arşiv gibi hem bireyin hem toplumların var oluşunda ve varlığını aktarışında temel öneme sahip konular üzerine çalışır.

Arşivcinin sınırları

Şenova’nın küratörlüğünde gerçekleşen iki sergide, Tommy Rot ve Obsessive Setting isimli iki işi daha Türkiye’de izleyicilerle buluşan Calovski’nin her biri başlı başına bir arşiv çalışması niteliğinde olan işleri, dokümantasyon, video, fotoğraf, el yazması ve sınırsız materyal kullanımıyla oluşturulmuş. Ancak her bir arşiv çalışması kendi bağlamı içinde bir taraftan da arşivin güvenilmezliğini, erişilmezliğini ve imkansızlığını anımsatır, kendi kendine meydan okur. Zira arşivi, içinde var olanlardan ziyade eksikleri karakterize eder. İçinde tek bir parçanın olmaması binlerce parçanın çöp olması, arşiv lafını hak edemeyecek bir doküman yığını halini alması anlamına gelir. Arşiv, ona adını layıkıyla taşıma hakkını verecek tek bir parçanın bulunması ve anlamlandırılması sürecidir.

Biraz önce bahsettiğim bu meydan okuma Calovski’nin işlerinin anlamsal dinamiğini de oluşturmakta. Kendi sınırlarını sonuna kadar zorlayan ama aynı zamanda kendi sınırlılığını izleyicilerin gözleri önüne sererek kendisine de meydan okuyacak kadar tutkulu ve cesur bir sanatçı olan Calovski’nin çalışma biçimini tarif etmekte belki de en doğru tabir -kitabın ön sözünde belirtildiği gibi-arşivlerin araştırılması ve işlenmesi sürecinde bir arkeolog saplantısıyla çalışmasıdır. Oluşturduğu arşivi mühürlü cam amforalara hapseden Calovski, arşivi oluştururken, erişilmez kılarak yok etmektedir. Cam amforaların içinde hapsedilme hali arşivcinin sınırlılığının bir metaforudur. Bu çerçeveden baktığımızda Calovski’nin işlerinin varoluş ve yokluk karşıtlıklarına gönderme yapan ontolojik açılımlarını okumak da mümkündür.

Kitapta yer alan işler kısa anlatıcı metinler ve bol miktarda görselle anlatılıyor. Büyük bir kısmını bu görsellerin oluşturduğu kitapta Astrid Wege tarafından yazılmış ve Calovski’nin işlerini genel olarak ele alan eleştirel bir metin ve sanatçının, editörü ve küratörü Başak Şenova’yla gerçekleştirdiği bir soru-cevap bölümü bulunuyor.

Kitapta ayrıca Sebastian Cichocki imzası taşıyan bir senaryo kurgusu var. Calovski’nin daha önce pek çok kez beraber çalıştığı Cichocki’nin yazdığı metin ise “Very Beautiful Name Piece,” adlı ise doğrudan bir cevap niteliği taşıyor.

Haberin Tamamı İçin:

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ
Görüş Bildir