Adıyaman'da Arpa Sapından Üretilen Malzeme New York'ta Sergileniyor

Hasattan sonra tarlada kalan arpa sapı çoğu zaman atık sayılır. Adıyaman'da bir grup kadın kooperatifi ise bu sapı kâğıt benzeri bir malzemeye, tasarımcılar da bu malzemeyi farklı ürünlere dönüştürdü. Bu çalışmalar şimdi New York'ta, Fashion Institute of Technology'de (FIT) açılan 'Soil to Surface / Topraktan Yüzeye' sergisinde görülebiliyor. Sergi 24 Eylül–1 Kasım tarihleri arasında açık.

Sergiye kaynaklık eden 'İkinci Hasat' projesi, Anadolu Efes ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın (UNDP) Türkiye ofisinin ortaklığında yürütülüyor. Proje, Adıyaman'daki Eliyaman ve Fortuna Kadın Girişimi kooperatiflerinin üretim bilgisine dayanıyor. Bu bilgiyle geliştirilen arpa sapı bazlı malzemeyi tasarımcılar Başak Cankeş, Çiğdem Kacar Selimoğlu, Burcu Sülek ve Studio Birtane kendi çalışmalarında kullandı.

Serginin eş küratörleri FIT Tekstil/Yüzey Tasarımı Bölüm Başkanı Susanne Goetz ile MILKist Sosyal Tasarım Merkezi kurucu direktörü Birnur Temel Birtane. Sergi bitmiş işlerin yanı sıra sürmekte olan bir araştırma alanı olarak kurgulanmış. Adıyaman'daki kooperatiflerin üretimi, Türkiye'den tasarımcı ve sanatçıların uygulamaları, New York'lu zanaatkârların çalışmaları ve FIT topluluğunun malzemeyle yaptığı yeni denemeler aynı salonda yer alıyor. Sergi öncesinde FIT'in yaptığı açık çağrıyla New York'un yaratıcı topluluğu da arpa sapıyla çalışmaya davet edilmiş; ortaya çıkan işler sergiye eklenmiş.

Sergide kooperatiflerin üretim süreçlerini gösteren görüntüler ve kadınların kendi hikâyeleri de var. Kooperatif üyeleri burada sadece üretici olarak değil, üretim reçetelerini aktarabilen ve eğitim verebilecek deneyime sahip bilgi taşıyıcıları olarak yer alıyor.

Birnur Temel Birtane, projeyi 'toprağın bilgisini, kadının emeğini ve yerel üretim kültürünü görünür kılan bir dönüşüm hikâyesi' olarak tanımlıyor. UNDP Türkiye'den Ceyda Alpay ise projenin döngüsel ekonomi, kadınların ekonomik güçlenmesi ve deprem bölgesinde yerel kalkınma hedeflerini bir arada gözettiğini söylüyor. Anadolu Efes Grup Kurumsal İletişim ve İlişkiler Direktörü Selda Susal Saatçi ise şirketin ham maddelerinden ikisini topraktan aldığını hatırlatıp arpa saplarına atık olarak değil, yeniden değer üretebilecek bir kaynak olarak baktıklarını belirtiyor.

'Soil to Surface / Topraktan Yüzeye', New York'taki Fashion Institute of Technology'de 24 Eylül–1 Kasım tarihleri arasında ziyaret edilebilecek.