ABD, 15 Temmuz Gecesi Beklenen 'Destek' Açıklamasını Ne Zaman Yaptı?

 > -
5 dakikada okuyabilirsiniz

15 Temmuz gecesi olaylar devam ederken Türk hükümeti, bunun bir 'darbe girişimi' olduğunu belirterek Amerika’dan seçilmiş hükümete desteğini açıklamasını talep etti. Washington, beklenen o açıklamayı darbenin başarısızlığa uğrayacağı belli olmaya başlayınca yaptı.

Peki o açıklama saat kaçta geldi?

Al Jazeera Türkdarbe girişimi gecesi gelişmelerin sıcağı sıcağına haberdar edildiği ve seçilmiş hükümete destek beklenen ABD'nin, açıklama yapmasına kadar yaşanan süreci derledi:

1- ABD Ankara Büyükelçisi aranarak, Türkiye'nin destek talebini Washington'a iletmesi istendi

ABD Ankara Büyükelçisi John Bass

ABD’nin Ankara Büyükelçisi John Bass, 15 Temmuz darbe girişiminin olduğu gece, saat 23.15 sıralarında Türk Dışişleri'nden bir telefon aldığını, bir diplomatın kendisini arayarak ABD yönetiminin desteğini beklediğini Washington'a iletmesini istediğini söyledi:

“Ben darbe girişimini Ankara’da rezidansta jetler alçak uçuş yapmaya başladığında öğrendim. Yaklaşık 22.00 sularıydı. Türk hükümetinden bunun bir yasadışı darbe girişimi olduğuna dair aldığım telefonun hemen ardından gittik dar bir ekiple beraber saat 23.30 sularında büyükelçiliğe geçtik. Arayan Türk Dışişleri Bakanlığından birisiydi ve saat 23.15 civarıydı. Arayan kişi bu bilgiyi Washington’a iletmemi istedi ve Türk hükümetinin ABD’nin desteğini beklediğini bildirdi. Ben de bunu derhâl yaptım."

2- 'Demokrasi vurgusu' ve 'destek mesajı'nın olmadığı ilk açıklama, Bass'ın aranmasından 40 dakika sonra Kerry'den geldi

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry

Ancak Ankara'nın beklediği ve Bass'in söylediğine göre derhâl Washington'a iletilen destek talebi kolay gelmedi.

Türkiye saatiyle saat 23.57'de, yani Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan Büyükelçi Bass'ın aranmasından 40 dakika sonra Moskova'da bulunan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, "Türkiye’de barış, istikrar ve devamlılık olmasını umuyorum" dedi. Bu açıklamada ne demokrasi vurgusu, ne de seçilmiş hükümete destek vardı.

O saatlerde darbenin akıbeti belirsizdi. Marmaris’te tatilde olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın durumu da netlik kazanmış değildi.

3- Türkiye'nin destek talebinden iki saat sonra Beyaz Saray Twitter hesabından açıklama geldi: Destek mesajı yine yok

Bundan 20 dakika sonra Türkiye saatiyle 00.17'de Beyaz Saray'ın Twitter hesabından yeni bir açıklama yapıldı. 

Türkiye’nin destek açıklaması talebinin üzerinden iki saat geçmişti. O saatte yapılan duyuruda ‘ABD Başkanı Obama’nın Türkiye’de gelişen olaylardan haberdar edildiği, kendisinin ‘düzenli aralıklarla bilgilendirildiği’ duyuruluyordu. 

Bu duyuruda da darbeye yönelik bir itiraz, demokratik kurumlara destek yoktu.

4- Reuters servis etti: 'ABD Türkiye'de bir darbe girişimi olduğunu düşünmeye başladı, henüz kimin kazanıyor olduğu kesinlik kazanmadı'

Olaylar devam ederken saat 00.44'te Reuters haber ajansı Amerikan hükümet kaynaklarına dayandırdığı bir haber geçti. Haberde, "ABD'nin, Türkiye’de bir darbe girişimi olduğunu düşündüğünü, o esnada kimin kazanıyor olduğunun kesin olmadığı" yazıyordu.

O saatlerde Türkiye’nin, tankların, savaş uçaklarının devrede olduğu bir darbe girişimiyle karşı karşıya olduğu artık apaçık ortaya çıkmıştı, ancak kimin kazanıyor olduğu belli değildi.

5- ABD mesaide, Obama 'gelişmelerden düzenli olarak' bilgi sahibi oluyordu

Bir NATO ülkesinde darbe yaşanıyordu. Amerika’nın Ankara Büyükelçisi saat 22.00’den bu yana bu darbenin cereyan ettiğini görüyor, yaşıyordu. 

Türkiye’de saat 22.00 iken Washington'da öğleden sonra saat 15.00 idi. Amerikan devleti mesaideydi. Başkan Obama ayaktaydı ve çalışıyordu. Amerikan kaynaklarından yapılan açıklamalara göre de ‘gelişmelerden düzenli olarak’ bilgi sahibi oluyordu.

Darbeciler saldırılarını sürdürüyor,  jetler Ankara ve İstanbul’da yüksek hızla alçaktan uçup korku salmaya devam ediyordu. İstanbul’da köprü üzerinde insanların üzerine ateş açılıyordu.

Amerikan yönetimine Türk hükümetinden ‘destek çağrısı’ gelmiş, bunun üzerinden iki saatten fazla zaman geçmişti. Dahası Amerikan yönetimi adına açıklamalar da yapılıyor fakat Türkiye’nin beklediği açıklama bir türlü gelmiyordu.

6- Saat 02.00'ye doğru durum netleşmeye başlamış, darbenin başarısız olacağı artık anlaşılıyordu

Saat 01.30 olduğunda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hem hayatta olduğu hem de darbecilerin elinde olmadığı ortaya çıkmıştı. Dahası Cumhurbaşkanı CNN Türk ekranlarından halkı sokaklara çağırmış, insanlar da sokaklara meydanlara akmaya başlamıştı. 

Halk darbeye direniyor, dahası darbeyi bastırıyordu. Polis ve ordu içinden meşru hükümete bağlı birlikler de kritik noktalarda halkla birlikte darbecilerle çatışıyordu. 

Saat 02.00’ye doğru darbenin başarısız olacağı artık anlaşılıyordu.

8- Ve beklenen açıklama 2 saat 50 dakika sonra geldi

Ankara'nın Amerika'dan beklediği içerikte ilk açıklama bu aşamadan sonra geldi.

Türkiye saatiyle 02.05'te Beyaz Saray ve ABD Dışişleri'nden eş zamanlı bir açıklama geldi. Amerika ‘tüm tarafları’ seçilmiş hükümeti desteklemeye çağırıyordu.

Bu açıklamada Başkan Obama ve Dışişleri Bakanı Kerry'nin Türkiye'deki durum hakkında konuştuğu bilgisi verildikten sonra şöyle deniyordu:

"Görüşmede, Türkiye'de tüm tarafların seçilmiş hükümeti desteklemesi gerektiği ifade edilmiştir"

Ankara'nın, ABD'den saat 23.15'teki 'darbe oluyor, sizden seçilmiş hükümete destek açıklaması bekliyoruz' çağrısına  kuvvetli olmasa da olumlu bir cevap ancak 2 saat 50 dakika sonra gelmişti.

Amerika'da gündüz olmasına, Beyaz Saray'ın ve Dışişleri'nin olup biteni dakika dakika takip etmesine rağmen Washington yönetimi, bu açıklamayı neredeyse üç saat boyunca yapmamıştı.

9- Ardından Kerry'nin mevkidaşı Çavuşoğlu ile telefon görüşmesi yaptığı duyuruldu

02.20'de ABD Dışişleri Bakanlığı, John Kerry'nin mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu ile telefon görüşmesi yaptığını duyurdu.

Açıklamadaki ifadeler şunlardı:

"Kerry, Çavuşoğlu'nu arayarak Türkiye’nin demokratik yollardan seçilmiş sivil hükümetine ve demokratik kurumlarına tam destek verdiklerini söyledi."

10- Obama'nın 'sarsılmaz' desteği ertesi gün geldi

Darbe gecesinin ertesi günü 16 Temmuz’da ABD Başkanı Obama, Türkiye’deki gelişmeleri görüşmek üzere Ulusal Güvenlik ekibini topladı.

Bu toplantıdan sonra Beyaz Saray'dan da doğrudan Türk hükümetine bu kez kuvvvetli ifadelerle destek belirten bir açıklama geldi.

19.31'de yapılan açıklamada ABD Başkanı Obama, ülkesinin Türkiye’deki demokratik yollarla seçilmiş, sivil hükümete ‘sarsılmaz desteğini ‘ vurguladı. Kanunların üstünlüğünün gerekliliğine vurgu yapan Obama, Türkiye ile teröre karşı ortak çabalar da dâhil olmak üzere pek çok konuda işbirliğine devam etmeleri gerektiğini belirtti.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

Başlıklar

15 TemmuzAmerika Birleşik DevletleriAnkaraBarack ObamaDarbeİstanbulMarmarisNATOPolisRecep Tayyip ErdoğanSavaşTwitter
Görüş Bildir