Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

9 Maddede Ofis Gammazlarının İtibar Savaşı: Kahraman mı, Düşman mı?

 > -
3 dakikada okuyabilirsiniz

Hemen söyleyelim; Türkçe'de kullandığımız olumsuz anlamıyla "gammaz", bu başlıkta kastedilen arkadaşları tam olarak tanımlamıyor. İngilizce'de whistleblower diye isimlendirilen "gammaz"ları Türkçe'de karşılayan bir sözcüğümüz de bulunmuyor; ve kendilerini genellikle ispiyoncu, muhbir, jurnalci gibi sıfatlarla niteliyoruz.

Kaynak: http://www.hbrturkiye.com/blog/itibar-2/...

1. Öncelikle kimden bahsediyoruz?

Çalıştığı kurum içerisinde yapılan haksızlıklara, yanlış uygulamalara, ahlaki olmayan davranışlara dur deme cesaretini gösterip, bu haksızlığı hem kurum içi, hem de kurum dışında duyurmaya çalışan kişilerden bahsediyoruz.

2. Kastedilen "yanlış davranış ve uygulamalar" hangileri?

Bu davranışları şöyle düşünelim:

- hırsızlık,

- kaynakları kötüye kullanmak,

- yönetimin yapmış olduğu hatalı ve adil olmayan uygulamalar, 

- güvence ve güvenliği sarsacak tutum ve davranışlar, 

- sözlü veya fiziksel istismar, 

- ayrımcılık, 

- yasaların ihlali; vb.

3. 'Gammaz'lar kahraman mı, düşman mı sorunsalı

Bir ofis gammazının en büyük ikilemi, eylem sonrası maruz kalacağı tavırlar ve yaşayacağı durumlardır. Kahraman mı ilan edilecek, yoksa düşman mı? Desteklenecek, alkışlanacak mı yoksa bir kenara itilip, yerle bir edilen itibarını yeniden mi kazanmaya çalışacak?

4. Kültürlere göre yaklaşımlar değişiyor.

Bazı kültürlerde 'gammaz'ların ofisteki varlığı ve yanlışı duyurma eylemleri bir tehdit olarak algılanırken, bazı toplumlarda ise bu kişilerin desteklenip cesaretlendirildiğini söylemek mümkün. 

Özellikle toplumsal sorumluluk ve etik bilinci gelişkin kültürlerde, 'gammaz'ların daha fazla sorumluluk taşıdıkları inancı ile daha çok seslerini çıkardıkları görülüyor.

5. Dünyanın geneli 'gammaz'lara sıcak bakmıyor.

2013 yılında yayımlanan “How Loud Can That Whistleblow?” isimli makalede bahsi geçen bir araştırmanın sonuçlarına göre, araştırmaya katılan 233 'gammaz'ın %90’ı ya işinden kovulmuş ya da kademeleri azaltılmış; %27’si soruşturma geçirmiş; %25’i zararlı madde kullanımına yönelmiş; %15’i boşanmış ve %8’i ise iflasa sürüklenmiş.

Bunun dışında dışlanma ve yalnız bırakılma, kara listeye alınma da olumsuz sonuçlar arasında yer alıyor.

6. Yaşanmış örnekler

Dünya’da konuyla ilgili kayıt altına alınmış sayısız örnek görmek mümkün.

Örneğin ABD'de çok bilinip hatırlanan bir örneğe bakarsak, FBI eski çalışanı Coolen Rowley, 11 Eylül saldırılarından sonra yaptığı açıklamalar yüzünden FBI tarafından zorla emekli ettirilmiş, ardından Time dergisinde "yılın insanları"ndan biri seçilerek yüceltilmişti.

7. Türk toplumunun konuya bakışı nasıl?

G. Hofstede’nin ele aldığı kültürler araştırmasında Türkiye, 37 skor puanı ile bireyciliği düşük (kolektivist) bir toplum olarak tanımlanmış. Ortaya çıkan örneklere ve uygulamalara da baktığımız zaman,'gammaz'ların bizim toplumumuzda da çok yer bulamadıklarını, ve genel olarak işletme yöneticilerinin bu çalışanların varlığına pek sıcak bakmadıklarını açıkça söylemek mümkün.

8. Türkiye'den örnekler

Türkiye’de yaşanan ve basın yayın organlarına da yansıyan vakaların sayısı hayli az. 

(Toplum olarak 'gammaz' olgusuna her ne kadar sıcak bakmasak da, Türkiye'nin bugüne dek gördüğü (göremediği) en gizemli 'gammaz'ın da epey benimsenip taraftar bulduğunu unutmayalım: Fuat Avni.)

9. Bir 'gammaz'ı şeytanlaştırmak

İşin özetinde ise elimizde şu soruyla kalıyoruz:

Etik değerlerin bu kadar yüceltildiği, bu kadar dillendirildiği bir dünyada, etik olmayan davranışları görmezden gelmeyip, bu haksızlıklara ses çıkaran ve bunu duyuran insanları kara listeye almak, birbirleriyle çelişen durumlar değil mi?

Emel Esen

Harvard Business Review Türkiye, Aralık 2015

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
say_ma_name_gal

Cocukken ogretmenine dogruyu soyledigi icin ogretmeni bile dahil herkez tarafindan "ispiyoncu" sifati yiyen bir gelismis insanin ofiste "gammazlik" yapmasini beklemek. -.- ...

streetkedisi

Her şeyden önce devlet bile kendisine bildirilen haksızlıklar için bir şey yapmıyor ki.Örneğin işveren herkesi asgari ücretten gösteriyor,şikayet ettiğinde sanıyormusun ki devlet sana hakkının teslimini sağlıyor,görevli her nasılsa!!!!! bir mühendisin de bir temizlikçinin de (küçümseme değil, yanlış anlaşılmasın) aynı ücreti alıp gittiğine ikna olup gidiyor.Balık baştan kokar diye bir laf vardır.Önce kimsenin ahlaksızlık yapmaya cesaret edemeyeceği ortamı oluşturacaksın ve takipçisi olacaksın, tabii düzeltmeye de önce kendinden başlayacaksın

Başlıklar

Amerika Birleşik Devletleri
Görüş Bildir