28 Bin Plastik Ördek Denize Saçıldı, Yıllarca Süren Bir Deneyin Parçası Oldu
10 Ocak 1992 tarihinde Hong Kong’dan ABD’nin Tacoma kentine gitmekte olan Ever Laurel adlı kargo gemisi, Kuzey Pasifik’te şiddetli bir fırtınaya yakalandı. Dalgaların devirdiği 12 nakliye konteynerinden birinde, çocukların banyoda oynaması için üretilmiş 28 bin 800 adet deliksiz ve su geçirmez plastik oyuncak bulunuyordu. Sarı ördekler, mavi kaplumbağalar, kırmızı kunduzlar ve yeşil kurbağalardan oluşan bu kafile, okyanus ortasında patlayan konteynerden sulara saçıldı.
Sıradan bir kargo kazası gibi başlayan bu olay, okyanus bilimcilerin müdahalesiyle tarihin en uzun ve sıra dışı çevre araştırmalarından birine dönüştü.
Oyuncakların su alıp batmayan özel yapısı, okyanus bilimci Curtis Ebbesmeyer’in dikkatini çekti.
Ebbesmeyer, sahil topluluklarından gelen bildirimleri toplayarak oyuncakların izini sürmeye başladı.
'Friendly Floatees' adı verilen oyuncak kafilesi kısa sürede dağılarak deniz akıntılarının haritasını çıkardı:
Oyuncakların bir kısmı devasa dairesel akıntılara kapılarak Hawaii, Japonya ve Kuzey Amerika kıyılarına vurdu.
Bering Boğazı’nı geçen bir grup oyuncak Arktik deniz buzlarında sıkıştı. Yıllar süren buz sürüklenmesinin ardından eriyen buzlarla serbest kalarak Kuzey Atlantik’e ulaştı.
Yaklaşık 27 bin kilometre yol katettiği hesaplanan oyuncaklar, ABD’nin doğu kıyılarından Avrupa sahillerine kadar geniş bir coğrafyada kıyıya vurmaya devam etti.
Tamamen kazara gerçekleşen bu dökülme, bilim insanlarına geleneksel yöntemlerle toplanması milyarlarca dolara mal olacak devasa bir veri sağladı.
Oyuncakların rotası, okyanus akıntılarının bağımsız olmadığını; aksine gezegenin tüm denizlerini birbirine bağlayan devasa bir ağ oluşturduğunu kanıtladı. Günümüzde kullanılan birçok okyanus tahmin simülasyonu ve bilgisayar modeli, bu ördeklerin izlediği yollar sayesinde geliştirildi.
Öte yandan bu olay, deniz kirliliğinin kalıcılığını da gözler önüne serdi. Onlarca yıl boyunca bozulmadan okyanuslarda süzülen plastiğin, bir noktada denize döküldüğünde binlerce kilometre uzaktaki bakir sahilleri bile nasıl kirletebileceği küresel kamuoyunun gündemine oturdu.
Planlanmadan başlayan bu 30 yılı aşkın serüven, dalgaların altındaki gizli otoyolları gün yüzüne çıkararak bilim tarihinin en ilginç vaka çalışmalarından biri olarak kayıtlara geçti.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın