1200 Yıl Boyunca Et Yemediler: Erkeklerin Boyu 155, Kadınlarınki 143 Cm'ye Kadar Düştü
Japonya'da 675 yılında çıkan bir fermanla başlayan et yasağı, farklı biçimlerde neredeyse 1.200 yıl sürdü. Sığır, at ve tavuk eti sofralardan çekildi; yasağı delmek isteyenler ise etin adını değiştirmeye kadar gitti. Üstelik bu uzun dönemde Japonların boyu bile kısaldı.
İşte detaylar...
Fermanın arkasında Budizm'in canlı öldürmeyi yasaklayan öğretisi vardı.
Koyu bir Budist olan İmparator Tenmu'nun 675'te çıkardığı fermanla sığır, at, köpek, tavuk ve maymun eti yasaklandı. O dönemde yaygın olarak yenen geyik ve yaban domuzuna ise izin verildi. Sonraki yüzyıllarda sülün ve tavşan gibi hayvanlar istisna olarak yense de etten kaçınılması gerektiği düşüncesi Edo döneminin sonuna kadar yerleşti.
Yasağı esnetmek isteyenler dil oyunlarına başvurdu. Tavşanlar, Japoncada kuşlar için kullanılan 'wa' birimiyle sayıldı; böylece tavşan eti, daha hoşgörüyle bakılan kuş etine benzetildi. Edo döneminde yaban domuzu güveci moda olduğunda da kimse kınamasın diye bu ete 'dağ balinası' dendi.
Japonların ortalama boyu Kofun döneminden sonra yüzyıllar boyunca düştü.
Japonya Ulusal Doğa ve Bilim Müzesi'nin verilerine göre ortalama boy, Edo döneminin sonlarında erkeklerde 155 santimetreyle en düşük seviyesine indi. Mezarlardan çıkarılan uyluk kemiklerine dayanan tahminlere göre Edo döneminde erkeklerin boyu 155-158, kadınlarınki ise 143-146 santimetre arasındaydı. Yine de herkes kısa değildi: Dönemin ünlü sumo güreşçilerinden bazılarının boyunun yaklaşık 227 santimetre olduğu anlatılıyor.
Boylardaki bu düşüş Japonya'da beslenmenin kötüleşmesine bağlanıyor. Yiyecek bulmanın kolaylaştığı bir dönemde bile besin eksikliği yaşanmasının arkasında, et yasağının yol açtığı protein eksikliğinin olduğu düşünülüyor.
Edo döneminin sonlarına gelindiğinde yasağın uygulanması iyice gevşemişti.
Japonya'nın son şogunu Tokugawa Yoshinobu bile domuz etine öyle düşkündü ki, en iyi domuz etinin bulunduğu Satsuma bölgesinden özel olarak getirtiyordu. Bu düşkünlüğü herkesçe bilindiği için ona, Japoncada domuz anlamına gelen 'ton' hecesinden türetilen 'Ton'ichi-sama' lakabı takıldı.
Yasağı 1872'de bizzat İmparator Meiji kaldırdı.
Fermanın ardından imparatorun kendisi de et yemeyi seven biri oldu. Anlatılanlara göre devlet adamı Ōkubo Toshimichi'ye, eti beslenmek için değil yabancılarla kaynaşabilmek için yemesi gerektiğini söyledi. Karar herkesi memnun etmedi: Bir ay sonra beyazlar giymiş 10 dağ münzevisi imparatorluk sarayına baskın yaptı. Muhafızlar dördünü vurarak öldürdü, beşi tutuklandı.
Buna rağmen et yavaş yavaş sofralara girdi. Birçok kişi sığır etini hâlâ kirli sayıp sığır eti güveci satan dükkânların önünden burnunu tıkayarak geçse de 1877'de yalnızca Tokyo'da bu dükkânlardan 550'yi aşkın vardı. Meiji döneminden bu yana geçen yaklaşık 100 yılda Japon erkeklerinin ortalama boyu da yaklaşık 15 santimetre uzadı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Japonlar Neden Yer Yataklarında Uyur?
Japon Tuvaletlerinin Üstünde Neden Lavabo Var?
Yorum Yazın