‘Biraz’ Değer Kaybetmiş: Geçmişteki 1 Liranın Bugünkü Satın Alma Gücü Hesaplaması

-

Enflasyon, vergiler, dolardaki yükseliş vs derken, hepimiz parada bir değer kaybı olduğunun bir şekilde farkındayız. Hatta bunlara da gerek yok; zorunlu harcamalarımızı karşılamakta birkaç sene öncesine göre zorlanıp zorlanmadığımıza dair kendi evlerimize ait veriler bile yeterli.

Ama gerçekten aslında paranın satın alma gücünün ne kadar düştüğünün bilincinde değiliz. İşte bunu merak ettik ve yıllara göre hesaplamasını yapalım dedik; açıkçası gözümüzün feri gitti :(

Öncelikle en özet biçimiyle enflasyon, ‘fiyatlardaki sürekli ve hissedilir artış’ anlamına gelir.

Örnek verelim; almak isteğimiz ekmek veya konut veya araba; şu an 5 yıl öncesine göre daha pahalı ise, bunun nedeni enflasyondur.

Enflasyon, elimizdeki 1 TL ile önceki döneme göre daha az mal ve hizmet almamıza yol açar, kısaca satın alma gücünü düşürür.

Bu arada her ne kadar tüketici için nahoş bir durum olsa da, her ülke ekonominin sağlığı açısından bir miktar enflasyona ihtiyaç duyar. Enflasyon uzun ve elbette uzmanlık gerektiren bir konu. Biz şimdilik özet olarak bakalım.

Enflasyon hesaplanırken göz önüne alınan üç temel gösterge var; hepimiz duyarız isimlerini.

  • TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi): Tüketim malları veya hizmetlerindeki (benzin, gıda, giyim, otomobil gibi) fiyatın tüketici cephesinden bakıldığında değişimi

  • TEFE (Toptan Eşya Fiyatları Endeksi): Fiyat artışına maliyet cephesinden bakış

  • ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi): Bu da fiyat artışına üretici cephesinden bakış

Yani biz sıradan vatandaşı ilgilendiren, TÜFE'ye göre yapılan hesaplama.

Türkiye'nin son 10 yıldaki enflasyon oranları şöyle:

Bunlar TÜİK'in açıkladığı yıllık ortalama enflasyon rakamları. (Dediğimiz gibi, TÜFE'ye göre söylüyoruz.)

Buna göre, dönelim konumuza: Geçmişteki 1 liranın bugünkü değeri nedir ve nasıl hesaplarız?

Ya da şöyle söyleyelim:

- Diyelim 2010 yılında 2.000 TL maaş alıyordunuz. 

- Yıl 2016 ve siz şu an 3.000 TL maaş alıyorsunuz. 

Maaşınız arttı değil mi? Tabii ki evet; ama aynı zamanda pek değil. Çünkü bakalım aslında alım gücünüz ne kadar düşmüş. 

(NOT: Hem düz hesap 10 yıl olsun diye, hem de 2005'te paradan 6 sıfır atıldığı için hesap yaparken kafamız karışmasın diye, daha önceki yılları aşağıdaki tabloya almadık.)

Hesaplaması çok basit! Buyrun çarpım tablosuna!

Yapmanız gereken şey epey kolay: 

Diyelim 2008 yılının Ocak ayındaki 2.000 liranın, 2016 yılının Ocak ayındaki değerini bulacağız. Tabloda ilgili yıl ve aya karşılık gelen değerlere göre,

- 2008 Ocak'la çarp: 2.000 x 2,7887 = 5.577,4 TL

- 2016 Ocak'a böl: 5.577,4 / 1,5079 = 3,698,79 TL

Yani 2008 yılındaki 2.000 liranın bugünkü değeri yaklaşık 3.700 lira. Bu ne demek?

Bu şu demek: 2008 yılında 2.000 lirayla satın alabildiğiniz şey için, bugün 3.700 liraya ihtiyacınız var.

Paranızın alım gücü, 8 yılda yaklaşık %86 düşmüş.

Ya da başka bir örnek verelim: 2006 yılındaki 1 lira, bugün ne kadar ediyor?

Ekim verilerine göre 2006 ve 2016'yı hesaplayalım:

- 1 x 3,1077 = 3,1077

- 3,1077 / 1,4400 = 2,16 TL

Yani aslında 2006'nın 1 lirası, bugünün 2,16 lirasına eşit. Alım gücü kaybı %116.

Bu hesaplamayı, Merkez Bankası'nın şu modülünden otomatik olarak da yaptırabilirsiniz:

Linki şurada.

Bu şekilde herhangi bir ay ve yıl için paranın değerini diğer yıl ve aylarla kıyaslayabilirsiniz.

Hemen bir not verelim; yukarıdaki tablo ile (TÜİK verileri) TCMB modülü arasında, hesaplamada ufak tefek data farklılıkları mevcut. O yüzden bire bir olarak aynı rakamı bulmayacaksınız. Ama birbirlerine çok yakın sonuçlar çıkacak.

Ve en baştaki örneğimize geri dönerek bitirelim:

Ne demiştik? Diyelim 2010 yılında 2.000 TL maaş alıyordunuz. Yıl 2016 ve siz şu an 3.000 TL maaş alıyorsunuz. 

Kasım ayı hesaplaması:

- 2.000 x 2,2293 = 4.458,6

- 4.458,6 / 1,000 = 4.458,6 TL

Yani 2010 yılındaki 2.000 liralık maaşınız, bugünün yaklaşık 4.500 lirasına denk geliyor. O zaman 2.000 liraya satın aldığınız şey için, şu an size 4.500 lira gerek.

Ama sizin maaşınız 3.000 liraya 'yükseldi'.

'Enflasyon oranında zam' diye bir şey var biliyorsunuz; kimi kurum ve kuruluşlarda bu şekilde uygulanır. Diyelim maaşınız enflasyona karşılık gelebilecek kadar arttı (ki genelde o kadar artmaz). Ama anca enflasyon farkını karşılamaya yetiyorsa, hakikaten o zamma "artmak" diyebilir miyiz? 

Gerçekten, şu durumda maaşlarımız artmış mı oluyor?

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
leonard-branson

Dikkat: 5.000 Euro ila 5.000.000 Euro arasında kredi vermek için GERÇEK bir FİNANSAL KREDİ FİRMASI arıyorsunuz (bir işletme veya şirket kredisi, kişisel kredi, ev kredisi, araç kredisi, borç konsolidasyonu kredileri, risk sermayesi, sağlık kredisi, vb.). Ya da bir nedenden ötürü bir banka veya finans kurumundan borçlanmadı mı? Şimdi başvurun ve 3 gün içinde işleme konup onaylanan gerçek finansal krediyi alın. MARK DAVSON FİNANSAL KREDİ FİRMASI, geçerli kimlik kartınızla veya ülkenizin uluslararası pasaportunuzla% 2'lik düşük bir faiz oranına sahip olan GERÇEK FİNANSAL KREDİLER'i veren, "Uluslararası Akredite Kredi Kredisi Borcuyuz". Kredi Geri Ödeme kredinizi aldıktan sonra 1 (Bir) yıl başlar ve geri ödeme süresi 3 ila 35 yıl arasında değişmektedir. Şirketimizin ülkenizde şirket temsilcimiz olabilecek bir kişiye de ihtiyacı var. 2 ÇALIŞMA GÜNÜNDE KREDİ İSTEĞİNİZİ HIZLI YANIT VE İŞLEME İÇİN, Bu e-posta yoluyla doğrudan bize ulaşın: markdavsonfinancialloanfirm@gmail.com

ramazan-fatih-kocademir

Onedio'nun hesap böyle de, nedense 1300 lira maaşlı adamların elinden son model ıphone eksik olmuyor bunun bilimsel açıklamasını yapınız lütfen.

alen-prizren

çok basit, 24 ay taksit.

birinci-tekil-birey

Alım gücünün tabanda düştüğü bir gerçektir. Bu durumun iki sebebi vardır: İlki gelir dağılımındaki uçurumdur (Yaklaşık 80'lerin ortasından beri böyledir). İkincisi ise tüketimin hesapsızca artmasıdır. Hep ayfon örneği verilmiş. 1995 de şimdi tarihi eser olan erikson 337 ler 1400 usd olarak satılıyordu. Asıl sorun ise temel gıda, barınma ve ısınma ihtiyaçlarındaki fahiş artıştır. Hem tüketim çılgınlığı yıllardır körükleniyor, hem de olmayan paraları kredi vs. şeklinde harcıyoruz. Ayrıca devlet üst kademesi de böyle davranınca balık baştan kokuyor. Üretim yok, tüketim ayyukta. :(

ahmet-okdem

Bana bir tane devlet gösterin ki 10 yıldır olduğu yerde saysın :) saçma olmuş bunu Amerika'da Dolar değeri üzerinden de yaptığınız da yaklaşık aynı sonuca ulaşılacaktır. 10 yıl önce ki arz talep günümüzdekinin yarısı bile değil en basitinden Cep Telefonu alımları için bu kadar çok para vermiyorduk...

vag

ülkenin anasını sikeceğiz demişlerdi ama bunlar bildiğin ırzına geçmiş

erlik

ırzına geçse iyi. Emrah'ın anasının durumu daha iyi olabilir. Karşılaştırınca bildiğin kötü yola düşmüş.

Görüş Bildir